Chỉ kiểm lâm mới không biết?

Đi dọc theo tuyến đường Hồ Chí Minh từ xã Thạch Lâm, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa đến xã Ân Nghĩa, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình (2 xã kể trên nằm trong khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt của Vườn Quốc gia Cúc Phương), chúng tôi bắt gặp hàng loạt nhà hàng chuyên mua, bán thịt động vật hoang dã. Điều đặc biệt, khi chúng tôi tiếp cận, những quán bên đường đều có liên quan đến hoạt động trao đổi thịt thú rừng. Việc làm trên diễn ra công khai, lộ liễu, không hề ngần ngại hay đề phòng gì khi có người lạ hỏi mua.

Điểm dừng chân đầu tiên của chúng tôi là một nhà hàng mang tên Điểm hẹn Cúc Phương - Quán gió hương rừng trên địa bàn xã Ân Nghĩa, huyện Lạc Sơn. Bước chân vào quán, khi chúng tôi hỏi một nhân viên việc mua một ít đặc sản thịt rừng thì nhận ngay câu trả lời: “Quán em có các loại thịt thú rừng như hoẵng, lợn rừng, trâu rừng, riêng thịt sóc hôm nay vừa mới hết”. Một nhân viên nam cho biết thêm: “Thịt hoẵng giá 420.000 đồng/kg, vẫn còn một ít trong tủ lạnh”. Trên đoạn đường dài chưa đầy 5km, vào bất cứ quán nhỏ nào ven đường thấy có tủ lạnh thì chắc chắn quán đó sẽ có bán thịt rừng.

Tại nhà hàng Quang Đức thuộc địa phận xã Thạch Lâm, huyện Thạch Thành, trong vai khách hàng tìm mua thịt rừng, chúng tôi được một nam nhân viên giới thiệu: “Nhà hàng có nhiều loại đặc sản rừng như gà đồi, dê núi, đặc biệt có các loại thịt thú rừng như sóc, cầy vòi, cầy hương”. Khi chúng tôi hỏi giá cả, nam nhân viên không ngại ngần che giấu giới thiệu: “Sóc nếu mua mang về nấu giá 100.000 đồng/con, còn nấu ăn ngay tại nhà hàng giá 110.000 đồng/con, cầy vòi 450.000 - 500.000 đồng/kg, cầy hương 1,1 triệu đồng/kg”.

 Những con sóc đã qua sơ chế.

Để chứng minh nhà hàng luôn bán thịt rừng tươi ngon chất lượng, nhân viên dẫn chúng tôi vào xem trực tiếp kho tủ lạnh chứa đầy thịt rừng. Tại đây, một khối lượng lớn thú rừng nguyên con đã được mổ ruột, thui vàng, đang được bảo quản. Nhiều nhất là thịt sóc, số còn lại là cầy hương, cầy vòi. Những con thú kể trên thịt đã đông cứng như đá, hai mắt mở trừng trừng, để lộ hàm răng sắc nhọn. Nhân viên cho biết thêm: “Nếu muốn mua được thịt thú rừng còn tươi chưa qua sơ chế phải đợi đến buổi trưa, khi đó thợ săn vừa mới đi rừng về thì sẽ có”.

Điều đáng nói, nhà hàng kể trên nằm cách Trạm kiểm lâm số 4 chưa đầy 50m đi bộ, vậy mà không hiểu sao việc mua bán thịt thú rừng vẫn diễn ra công khai mà không bị phát hiện.

Chúng tôi tìm đến Ban Quản lý Vườn Quốc gia Cúc Phương thuộc huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình cách Trạm kiểm lâm số 4 gần hai tiếng leo dốc vượt rừng. Đem câu chuyện trên trao đổi với ông Tạ Đức Biên – Phó Hạt trưởng Hạt kiểm lâm Vườn Quốc gia Cúc Phương, chúng tôi nhận được từ ông Biên một câu trả lời hết sức ngỡ ngàng: “Video hơi mờ, chưa có gì khẳng định đây là thú rừng. Có lẽ các nhà hàng nói dối có thịt thú rừng để bán với giá cao”.

Tới khi chúng tôi cung cấp một đoạn video tiếp theo đã thực hiện để làm tư liệu chứng minh việc mua bán trên là hoàn toàn có thật thì ông Biên mới thốt lên: “Nếu đúng như vậy sẽ phải tiến hành kiểm tra trong thời gian sớm nhất”. Nhưng ông cũng nhấn mạnh: “Giờ các nhà hàng quen mặt kiểm lâm hết rồi, nếu đi kiểm tra sẽ bị lộ, nên việc phát hiện để xử phạt là rất khó”.

Ông Tạ Đức Biên – Phó Hạt trưởng Hạt kiểm lâm Vườn Quốc Gia Cúc Phương. 

Thịt rừng tìm không khó!

Việc săn bắn thú rừng để phục vụ nhu cầu thưởng thức món ngon, độc, lạ ngày càng tăng cao. Vì vậy, các nhà hàng, quán ăn đã bất chấp những quy định về việc cấm săn bắt, trao đổi, mua bán, giết thịt động vật hoang dã của Nhà nước. Khi chúng tôi tìm hiểu tư liệu để thực hiện bài viết, gặp bất cứ một người dân nào xung quanh khu vực trên, họ đều có thể chỉ hàng loạt những cửa hàng có bán thịt thú rừng.

Thịt động vật được săn bắn ở đây có nhiều mức giá khác nhau, “hạ sàn”  200.000 – 300.000 đồng/kg, “áp trần” cũng chỉ hơn 1 triệu đồng/kg. Thịt sóc có giá thành rẻ nhất, một con sóc khoảng 0,2kg mua tại các điểm đầu mối săn bắn trong các bản làng có giá 55.000 đồng/con. Nếu mang ra phía đường quốc lộ bán, giá thành sẽ cao hơn. 

Tại một quán nhỏ ven đường, chủ cửa hàng bán với giá 65.000 - 70.000 đồng/con, nếu vào đến những nhà hàng lớn khách sẽ mua lại với giá 100.000 - 110.000 đồng/con. Một chủ cửa hàng giới thiệu: “Thịt sóc có thể chế biến thành nhiều món hấp dẫn như giả cầy, xào xả ớt, nấu với thân cây chuối rừng...”. Loại có giá cả đắt hơn là những con thú hiếm và khó tìm như: Dúi 300.000 đồng/con, hoẵng 420.000 đồng/kg, cầy vòi 450.000 đồng/kg, cầy hương 1.1 triệu đồng/kg. Chủ cửa hàng sau khi thu mua thịt rừng từ thợ săn sẽ tiến hành sơ chế, vứt bỏ toàn bộ phần lông, nội tạng, phần thịt còn lại được cho trong ngăn đá tủ lạnh để bảo quản lâu dài, gặp khách sẽ đem bán.

Đổi thịt rừng lấy cá khô

Sáng sớm, chúng tôi bắt gặp một người thợ săn với đôi mắt thâm quầng mất ngủ sau một đêm luồn rừng, trên tay xách một con sóc đã chết do dính bẫy. Chúng tôi hỏi ông: “Bác đi săn mà không sợ kiểm lâm à?”. Ông uể oải trả lời: “Ôi dào, sợ thì sợ chứ nhưng biết phải làm sao! Đói thì phải vào rừng, tao cũng chỉ đổi thịt thú rừng lấy vài con cá khô thôi”. Chúng tôi hỏi: “Bác bán bao nhiêu tiền một con sóc này”, ông cho biết: “Tao bán cho cửa hàng 40.000 đồng, rẻ lắm chỉ đủ mua mắm muối thôi”. Ông thở dài: “Nay không còn nhiều thú nữa. Ngày xưa toàn đi săn thú lớn có mấy ai chú ý đến mấy con sóc nhỏ này đâu, nhưng giờ thì hết cả rồi, thú to đã hết, đến thú nhỏ tìm được một con cũng mỏi cả mắt”.

Clip: Một số nhà hàng công khai giới thiệu các món ăn chế biến từ thịt thú rừng