Phim Việt bán cao nhất - 200.000 USD

Hơn 10 tham luận hiến kế đủ chuyện. Nào so sánh nền điện ảnh gần như Hàn Quốc, đến nền điện ảnh xa như Mỹ để tìm câu trả lời cho phim Việt.

TS Ngô Phương Lan - Cục trưởng Cục Điện ảnh VN cho rằng, đáng ra chuyện thương hiệu phải đặt ra ngay từ khi nền điện ảnh VN bước vào kinh tế thị trường. Sau thời gian dài phát triển, đến nay điện ảnh VN đã có những bước tiến rõ rệt: Tăng lên 40 phim truyện điện ảnh/năm, sự tham gia của tư nhân mạnh hơn, rồi thành công của phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” cho thấy sự kết hợp hài hòa Nhà nước và tư nhân. Phim VN giờ đây không hề tự ti khi nhiều phim ra rạp có doanh số cao hơn phim bom tấn Mỹ cùng phát hành tại thị trường Việt.

Bà Nguyễn Thị Hồng Ngát - Phó Chủ tịch thường trực Hội Điện ảnh VN nhấn mạnh, để xây dựng thương hiệu phim VN phải có sự đột phá trong tư duy, cách nghĩ, phản ánh sâu sắc nội tâm, tình cảm con người VN. Phải xây dựng câu chuyện thuần Việt, hướng tới cái thiện, cái đẹp. Và bà kết luận: Để phim VN có thương hiệu, phải đạt tới 2 yêu cầu: Đoạt giải tại các LHP quốc tế có uy tín, và bán được ra thị trường nước ngoài.

Nhà biên kịch Đinh Thiên Phúc đưa ra gợi ý: Phim lịch sử VN là mỏ vàng chưa được khai thác. Ông nói về khái niệm phim hay, dẫn ra tiêu chí của Viện Hàn lâm Mỹ như phim được phê bình đánh giá cao trên truyền thông, được ghi nhận qua giải thưởng tại các LHP lớn, thu hút công chúng qua doanh thu bán vé; có dấu ấn, đột phá quan trọng trong lịch sử điện ảnh (đột phá cách dựng, quay phim….). Ông dẫn ra điện ảnh Trung Quốc cũng nổi tiếng với các phim lịch sử của các đạo diễn Trần Khải Ca, Trương Nghệ Mưu, Hầu Hiếu Hiền, và gần đây như Ngô Vũ Sâm làm phim “Đại chiến Xích bích” thu về 250 triệu USD. Hàn Quốc cũng hốt bạc với phim lịch sử, “Đạn thủy chiến” năm 2014 kể lại 1 trận chiến Triều Tiên với Nhật Bản, có 17 triệu lượt xem, thu trên 100 triệu USD… Trên lĩnh vực phim truyền hình, Hàn Quốc và Trung Quốc cũng tạo nên những con sốt.

Một phản biện đến từ nhà biên kịch Trịnh Thanh Nhã, cho rằng khó mà bắt chước thương hiệu “khủng” như Hollywood hay Hàn. Nên nhìn gần, tham khảo ngay nền điện ảnh Campuchia - nước nhỏ gian khó phát triển sau chúng ta mà có giải quốc tế. Thương hiệu phải có tính dân tộc và nói về điều này thì chùm phim truyện VN dự thi năm nay, nhiều phim đã chạm vào tính dân tộc. Để có vị thế và xây dựng thương hiệu, trước hết chúng ta phải tự biết mình là ai, và ở đâu.

Bà Ngô Thị Bích Hiền - GĐ sản xuất Cty BHD - trình bày hàng loạt khó khăn về kinh phí khi bán phim VN ra nước ngoài. 10 năm, VN media (1 Cty con của BHD) đã bán được khoảng 40 - 50 phim, cả phim Nhà nước và phim tư nhân, trên 10 thị trường. Phim “Lửa Phật” bán cao nhất trên 200.000USD nhưng chi phí quảng bá, làm poster, mời đạo diễn đến tận nơi quảng bá… khiến nguồn thu thực chẳng là bao. Phim hài thì khó bán, văn hóa mỗi nước một khác, phim võ thuật dễ bán nhất. Kết luận của bà là làm phim hãy làm trước tiên cho thị trường Việt, còn bán ra nước ngoài là bonus - thưởng thêm.

NSND Đặng Nhật Minh nêu ý kiến phải xây dựng thương hiệu cả ở thương trường và nghệ thuật. Nhà nước hãy coi và dùng điện ảnh trong một chiến lược để tăng thêm sức mạnh “mềm”.

Nguyễn Thiên Phúc - Giám đốc sản phẩm Vidotour - đặt vấn đề về tương tác điện ảnh và du lịch. Điện ảnh là đòn bẩy cho du lịch, như ngày xưa các phim Pháp làm về VN như “Đông Dương”, “Người tình” và “Điện Biên Phủ” giúp lượng khách quốc tế đến VN tăng đột biến. Tổng cục Du lịch mời gọi các hãng phim nước ngoài vào VN làm phim, giới thiệu các điểm đến để quay phim…

Bà Nguyễn Phương Hòa - Cục phó Cục Hợp tác quốc tế (Bộ VHTTDL) - cũng đồng quan điểm rằng điện ảnh là phương thức hiệu quả để quảng bá hình ảnh quốc gia, thương hiệu quốc gia… Ngoài ra, có nhiều ý kiến khác, ý nào cũng hay, cũng có lý…

Bắt đầu từ những ngôi sao!

Vì thực tế là người VN nói hay, nhưng làm thế nào để hiện thực được hay như nói thì lại là chuyện khó. Nhất là điện ảnh - một ngành nghệ thuật tổng hợp cần nhiều cái đầu cùng hợp lực.

Còn nhớ, chúng ta đã từng có xu hướng theo mô hình điện ảnh Iran với những phim giản dị, ít tiền mà tính dân tộc cực kỳ sâu sắc và giàu tính nhân văn. Rồi nay lại hướng nhiều về điện ảnh Mỹ, Hàn Quốc. Thực ra ngay những nền điện ảnh nhỏ bé như Thái Lan, Philippines và thậm chí Campuchia cũng rất đáng tham khảo. Nhưng thực tế là ngay các nền điện ảnh mạnh nhất cũng suy vi. Vậy thì điện ảnh VN đừng học tất cả, mà hãy đi theo con đường riêng của mình, dần dần tạo thương hiệu… Hãy đi vào những đề tài nóng của cuộc sống đương đại (đừng bó hẹp chỉ trong những đề tài đồng tính, sự bế tắc của giới trẻ mang tính uẩn ức cá nhân hơn là bức xúc xã hội…). Thế giới muốn xem cuộc sống đương đại ở VN hơn là phim đề tài hậu chiến và chiến tranh.

Hơn thế, nói đến điện ảnh là nói đến ngôi sao. Những ngôi sao thực sự của nghệ thuật điện ảnh chứ không phải là những ngôi sao thị trường được PR, quảng bá, lăngxê tới bến mà giá trị thực sự không nhiều. Loay quanh rồi lại trở lại vấn đề con người, mà con người là đào tạo, là cơ chế nuôi dưỡng tài năng…