VTV sẽ xin lỗi bằng văn bản

Việc một kênh YouTube của VTV bị khóa vì ông Bùi Minh Tuấn khiếu nại vi phạm bản quyền clip “Vietnam qua góc nhìn flycam” gây ồn ào từ tuần trước lại được khơi lại khi ngày 6.3 vừa qua, Trưởng Ban Kiểm tra VTV đã hủy cuộc gặp với ông Tuấn. Lý do VTV đưa ra là: Gặp gỡ trực tiếp không phải là thủ tục bắt buộc để giải quyết công việc, nhưng với tinh thần cầu thị, đại diện VTV vẫn muốn trực tiếp gặp ông Tuấn để làm rõ vấn đề. Tuy nhiên, việc này đã không thể thực hiện được với cách ứng xử thiếu tôn trọng của ông Tuấn và VTV sẽ có văn bản trả lời theo quy định của pháp luật.

Theo đại diện của Ban Kiểm tra VTV thì việc ông Bùi Minh Tuấn lắp đặt hệ thống camera để tường thuật trực tiếp cuộc gặp gỡ giữa hai bên trên YouTube mà chưa có sự cho phép của VTV là thiếu tôn trọng. VTV cũng vẫn sẽ xin lỗi nhưng không phải trực tiếp mà sẽ bằng văn bản.

Trong khi đó, chia sẻ với Lao Động, ông Bùi Minh Tuấn cho biết không cần phía VTV bồi thường, chỉ cần nhận được sự tôn trọng: Tức là lãnh đạo của VTV phải xin lỗi công khai, đồng thời nếu sử dụng hình ảnh phải ghi rõ nguồn hay tác giả. “Việc vi phạm bản quyền trên mạng ở Việt Nam diễn ra quá tràn lan. Tôi chỉ muốn tất cả mọi người cần tôn trọng quyền tác giả, không vi phạm bản quyền nữa” - ông Tuấn cho biết.

Đây không phải lần đầu VTV dính tới lùm xùm về tác quyền. Trước đây, họa sĩ Bùi Đình Thăng (tác giả truyện tranh “Ba tôi”) từng vượt 300km từ Nghệ An ra Hà Nội tìm gặp đại diện chương trình “Quà tặng cuộc sống” (phát sóng trên VTV3) đã sử dụng truyện tranh của anh để dựng thành phim mà chưa xin phép. Tranh chấp tác quyền xảy ra, sau một tuần “ăn tạm, ở trọ” tại thủ đô, anh Thăng đành ra về mà chưa nhận được bất cứ câu trả lời nào của các bên liên quan, cả lời xin lỗi như nguyện vọng lúc đầu của anh.

Xin lỗi có “chặn” được vi phạm bản quyền?

Trong vụ việc này, có nhiều người đồng tình với ông Bùi Minh Tuấn, cho rằng VTV đã thừa nhận sai phạm thì cần đính chính và xin lỗi. Tuy nhiên, theo ý kiến của Thạc sĩ - luật sư Phạm Duy Khương - Giám đốc Công ty Luật Sở hữu trí tuệ SB LAW, thì nếu chỉ dừng ở xin lỗi liệu có hạn chế được tình trạng vi phạm bản quyền của Việt Nam hiện nay hay không và quan trọng hơn là sau lời xin lỗi, kể cả bằng văn bản hay trực tiếp, công khai, thì người bị tố vi phạm có sửa sai hay tiếp tục tái phạm?

Luật sư Phạm Duy Khương cũng cho biết, cách xử lý của cả VTV và ông Bùi Minh Tuấn trong vụ việc này đều chưa hợp lý: “Tôi từng tham gia nhiều buổi làm việc về vi phạm bản quyền cho cả bên vi phạm và bên bị vi phạm, trong đó có nhiều vụ việc mức độ nghiêm trọng hơn nhiều so với trường hợp này. Tôi chưa gặp ai có cách tiếp cận vấn đề như anh Tuấn. Xác định gặp nhau thì là để trao đổi, thoả thuận, hay vì mục đích đấu tố? Nếu đấu tố thì gặp làm gì, mang luôn ra toà cho tiện. Mà nếu đã là trao đổi thì yếu tố bí mật thông tin trong trao đổi là yêu cầu bắt buộc. Những cái đầu nóng trong trường hợp này thường làm hỏng việc hơn là đạt được kết quả mà hai bên mong muốn”.

Cũng theo luật sư Khương thì trong trường hợp VTV được xác định vi phạm thì có thể sẽ chịu mức phạt từ 4 - 6 triệu đồng (theo Khoản 1, Điều 9, Nghị định 131/2013/NĐ-CP Quy định về xử phạt hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan). Ngoài ra, VTV cũng buộc phải cải chính công khai trên phương tiện truyền thông đại chúng thông tin sai lệch, sửa lại tên tác giả, tên tác phẩm trên chương trình phát sóng có thông tin sai lệch về tác giả và trả nhuận bút nếu đó là chương trình có quảng cáo, tài trợ. Tuy vậy theo luật sư, cho đến hiện tại, chưa có bất kỳ kết luận của bên nào khẳng định nhà đài đang vi phạm. Việc YouTube khoá kênh của VTV mặc dù có ý nghĩa hơn một quyết định pháp lý nhưng không có giá trị pháp lý.

Luật sư Khương cũng cho rằng đây là bài học không chỉ với VTV mà còn rất nhiều báo, đài, doanh nghiệp về việc tôn trọng quyền tác giả. “Ai dám chắc chắn rằng mình chưa hề copy, cut & paste như VTV. Trên ghế nhà trường, những việc như đạo văn có bao giờ được đề cập đến? Tư duy “dùng chùa” đã vô tình len lỏi theo từ những thời xa như vậy, nên không khó hiểu khi thấy hễ có cơ hội là dùng phần mềm không xin phép, vi phạm bản quyền diễn ra không một vết gợn. Trong thời gian tới, khi đi vào thực hiện hiệp định TPP thì sẽ có sức ép buộc các doanh nghiệp phải đổi thay và nghiêm khắc tuân thủ Luật Bản quyền. Khi đó các vi phạm, thay vì bị xử lý hành chính là chủ yếu như bây giờ, sẽ được đẩy sang hướng hình sự cũng như tăng mức phạt. Như trường hợp của VTV, mức phạt sẽ tăng lên nếu như trước đó VTV đã nhận được cảnh báo vi phạm nhưng bỏ qua” - luật sư Phạm Duy Khương chia sẻ.