Tại tòa, một số bị cáo hé lộ chuyện khách hàng ồ ạt rút tiền từ OceanBank chuyển sang xe chở tiền của ngân hàng khác đứng đợi sẵn trước cửa, để được hưởng tiền chi lãi ngoài. Họ cho rằng, tại thời điểm đó tất cả đều có nhận thức chung là cứu ngân hàng chứ không ai nghĩ là gây thiệt hại.
Xe ngân hàng khác trực sẵn chờ khách rút tiền
Theo cáo buộc, từ chủ trương và chỉ đạo của Hà Văn Thắm về việc chi lãi ngoài huy động vốn cho khách hàng gửi tiền trên toàn hệ thống Oceanbank, các TGĐ, Phó TGĐ Oceanbank đã chỉ đạo lãnh đạo các khối, ban nghiệp vụ thuộc Hội sở Oceanbank và giám đốc các chi nhánh, phòng giao dịch chi lãi ngoài hợp đồng, gây thiệt hại cho Oceanbank số tiền hơn 1.576 tỉ đồng. Tại tòa, các bị cáo là giám đốc các chi nhánh đều khai rằng, việc làm của họ chỉ là vì “miếng cơm manh áo”, không được hưởng lợi gì, mong được xem xét.
Bị cáo Lê Tuấn Anh (nguyên Giám đốc Oceanbank chi nhánh Thăng Long) khai, từ khi cơ quan điều tra (CQĐT) khởi tố, một số doanh nghiệp chủ động hoàn tiền, nhưng còn nhiều người chưa hoàn lại vì khi đưa tiền không có chứng từ và họ không nhận tiền trực tiếp của bị cáo. Bị cáo Tuấn Anh bị cáo buộc phải chịu trách nhiệm liên đới trong việc chi tiền vượt trần lãi suất hơn 62 tỉ đồng, trong đó mới khắc phục được hơn 100 triệu đồng.
HĐXX đã triệu tập Nguyễn Thị Kiều Liên (SN 1978) – cựu nữ Giám đốc chi nhánh Vũng Tàu - lên trước vành móng ngựa. Theo truy tố, cựu nữ giám đốc chi nhánh này đã chi hơn 30 tỉ đồng lãi suất vượt trần. Còn nói theo cách của OecanBank là chi “chăm sóc khách hàng”. Trước tòa, Liên trình bày, sau khi cựu Chủ tịch OceanBank cùng một số người bị khởi tố, bị cáo thực sự lo lắng và băn khoăn về các khoản tiền “chăm sóc khách hàng” mà khách hàng đã nhận. Thế nên ngay lập tức bị cáo đã cố gắng liên lạc với khách hàng và cố thu lại tiền đã chi nhưng hầu hết mọi người đều tránh gặp mặt. Theo bị cáo, đến thời điểm hiện nay mới chỉ có một đơn vị trả lại tiền nhưng không ký xác nhận.
Nói về những khó khăn trong việc huy động vốn và áp lực công việc, bị cáo Liên giãi bày, bối cảnh thị trường năm 2011 rất khó khăn, xe của ngân hàng và khách luôn đứng chờ ở cửa lấy tiền, thậm chí người của nhiều ngân hàng khác liên tục đứng ở quầy chờ lấy tiền. Lúc đó, bị cáo chỉ nhận thức được là “chăm sóc khách hàng” để giữ chân họ.
Xét hỏi bị cáo Nguyễn Hoài Nam - nguyên Giám đốc khối nguồn vốn OceanBank, bị cáo cho rằng không biết chủ trương thu phí tín dụng nhưng cũng có nhận được thông báo chi lãi ngoài. Đồng thời, Nam cũng khai ra tình tiết mới: “Ngày 7.9.2011, anh Hà Văn Thắm có chỉ đạo bằng văn bản không thực hiện chi ngoài trên toàn hệ thống, các chi nhánh đã phải chứng kiến việc vì không chi lãi ngoài nên đã rất đau lòng khi xe tiền của ngân hàng khác trực sẵn trước cửa ngân hàng mình để chở tiền của khách hàng rút từ OceanBank mang đi”.
Chi lãi ngoài để cứu ngân hàng
Là người phụ trách nguồn vốn của ngân hàng, Nguyễn Hoài Nam nắm chắc các số liệu về nguồn vốn khi biết thời điểm OceanBank dừng chi lãi ngoài, khách hàng ồ ạt rút tiền dẫn đến vốn huy động nhanh chóng sụt giảm từ 12.000 tỉ đồng tháng 8.2011 đã nhanh chóng giảm xuống còn 5.000 tỉ đồng. Theo bị cáo Nam thì thời điểm đó họ rất căng thẳng vì các ngân hàng khác đều chi ngoài lãi suất. Số dư huy động ngày một giảm, lúc đó Hà Văn Thắm đã phải ra quyết định cứu ngân hàng nên đã phải theo chân các ngân hàng khác, chứ OceanBank không phải là đơn vị khởi đầu trong việc chi lãi ngoài. Tại thời điểm đó tất cả đều có nhận thức chung là cứu ngân hàng chứ không ai nghĩ là gây thiệt hại.
Trả lời HĐXX, Hà Văn Thắm xác nhận có ký một văn bản yêu cầu các phòng giao dịch/chi nhánh dừng việc chi lãi ngoài. Nhưng sau đó do người dân rút tiền ồ ạt để mang tiền sang ngân hàng khác nên bị cáo không còn lựa chọn nào khác. Các bị cáo khác cũng đều khẳng định tình thế thị trường khi đó không thể làm khác được.
Còn bị cáo Nguyễn Hồng Quân – cựu Giám đốc chi nhánh Cà Mau - khá mất bình tĩnh khi đứng trước vành móng ngựa. Để trấn an, ngay câu mở đầu, chủ tọa đã hỏi một vài câu ngoài lề. Phải một lúc sau, bị cáo mới bình tĩnh trở lại. Hồng Quân được xác định chi lãi ngoài 13 tỉ đồng cho chi nhánh TCty Điện lực Dầu khí Cà Mau, Công ty đạm Cà Mau, Công ty CP Dầu khí. Qua người trung gian, các công ty này đã trả tiền cho chi nhánh Cà Mau. Bị cáo cho biết mình làm giám đốc, thực hiện chỉ đạo của hội sở, bị cáo không được bàn.
Một lần nữa, sau khi khai báo rõ về hành vi phạm tội của mình, Hà Văn Thắm lại xin HĐXX xem xét cho các bị cáo là thuộc cấp của mình bởi họ là người có tài, nếu bị cách ly khỏi xã hội sẽ đáng tiếc. “Họ trung thực thân thiết. Họ không giúp sức mà họ giúp giảm chi phí vượt trần. Họ là những người năng lực, đạo đức, nếu tách ra khỏi xã hội thì rất là phí” - bị cáo Thắm kết thúc lời trình bày.