Ông đánh giá như thế nào về việc Trịnh Xuân Thanh ra đầu thú sau hơn 300 ngày lẩn trốn?

Sau khi Trịnh Xuân Thanh trốn truy nã, các cơ quan chức năng Việt Nam đã tiến hành khởi tố bắt giam một loạt bị can nguyên cán bộ cùng thời với Trịnh Xuân Thanh. Đây cũng là thời gian các cơ quan truyền thông Việt Nam đưa tin nhiều về hành vi phạm tội và trốn truy nã của Trịnh Xuân Thanh. Rất có thể những thông tin này đã tác động đến tâm lý Trịnh Xuân Thanh. Trong thế giới ngày này, không thể chạy trốn đâu cho thoát khỏi lưới trời lồng lộng. Cho nên Trịnh Xuân Thanh đã quyết định ra đầu thú, hy vọng sẽ được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

TS Dương Thanh Biểu - nguyên Phó Viện trưởng VKSND Tối cao

Theo ông việc Trịnh Xuân Thanh ra đầu thú có phải là 1 trong những tình tiết giảm nhẹ tội không? Ngoài ra còn những tình tiết nào có thể xem xét giảm tội hay không?

Theo quy định khoản 2 Điều 46 BLHS (1999) thì chỉ được coi là tình tiết giảm nhẹ khi bị can, bị cáo tự thú. Tự thú là tự mình nhận tội và khai ra hành vi phạm tội của mình, trong khi chưa ai phát hiện được mình phạm tội hoặc khi bị bắt về hành vi phạm tội cụ thể mà chủ động nhận tội và khai ra những hành vi phạm tội khác của mình. Còn như trường hợp Trịnh Xuân Thanh ra đầu thú lại khác. Trịnh Xuân Thanh bị khởi tố, truy nã nay ra đầu thú chứ không phải tự thú. Tuy nhiên, theo hướng dẫn của các cơ quan pháp luật Trung ương thì đây cũng là tình tiết cũng được xem xét giảm nhe.

Tuy nhiên, việc được giảm nhẹ như thế nào còn còn phải được đánh giá một cách toàn diện dựa trên các tình tiết khác như quá trình điều tra Trịnh Xuân Thanh đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; lập công chuộc tội; tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả như thế nào…

Việc Trịnh Xuân Thanh đầu thú sẽ giúp tháo gỡ những vấn đề gì, thưa ông?

Việc Trịnh Xuân Thanh về đầu thú mở ra một cơ hội, khả năng lớn cho các cơ quan chức năng trong việc giải quyết vụ án này. Trịnh Xuân Thanh đã bị cơ quan pháp luật khởi tố về hai tội: tháng 9/2016, Cơ quan Cảnh sát điều tra- Bộ Công an đã khởi tố vụ án hình sự  về tội: Cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, xảy ra tại Tổng công ty Cổ phần xây lắp Dầu khí Việt Nam và tháng 3/2017, y bị Tòa án khởi tố tội tham ô. Trịnh Xuân Thanh phải có trách nhiệm khai báo để làm rõ hành vi phạm tội theo quy định của pháp luật đối với hai tội danh trên. Trên cơ sở lời khai của Trịnh Xuân Thanh, Cơ quan điều tra sẽ thu thập các chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội của y.

Qua những thông tin mà báo chí phản ánh thời gian qua, chúng ta thấy rằng còn rất nhiều vấn đề liên quan đến Trịnh Xuân Thanh như vấn đề làm thất thoát rất lớn tài sản (trên 3000 tỷ đồng – Trịnh Xuân Thanh đã làm thất thoát bằng cách nào…). Đồng thời, lúc này các cơ quan chức năng sẽ rà soát lại những vấn đề liên quan đến Trịnh Xuân Thanh mà chưa bị xử lý. Thứ ba, lần này Trịnh Xuân Thanh đầu thú có một vấn đề mà dư luận xã hội, cũng như các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đang rất quan tâm cần làm rõ, đó là tại sao Trịnh Xuân Thanh là một người làm ăn thua lỗ khiến công ty suy sụp như vậy mà lại được cân nhắc lên những vị trí cao rất nhanh. Điểm tiếp theo, việc Trịnh Xuân Thanh đầu thú sẽ giúp cơ quan chức năng đánh giá lại những lỗ hổng trong quản lý cán bộ, quy hoạch và xem xét đánh giá cán bộ.

Theo ông tại sao Trịnh Xuân Thanh có thể bỏ trốn ra nước ngoài ngay trước thời điểm khởi tố?

Đây là vấn đề mà Trịnh Xuân Thanh sẽ phải có trách nhiệm khai báo trong quá trình điều tra để làm sáng tỏ vụ việc. Nhưng theo tôi thấy rằng, trước khi khởi tố thì y đã bị kiểm điểm từ khi đang công tác trong tỉnh Hậu Giang. Lúc này báo chí phản ảnh khá đậm nét về hành vi vi phạm pháp luật của Trịnh Xuân Thanh. Cho nên Trịnh Xuân Thanh nhận thức được rằng, trước sau hành vi phạm tội của mình sẽ bị phát giác nên đã quyết định trốn ra nước ngoài hòng thoát khỏi việc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra cũng không loại trừ khả năng Trịnh Xuân Thanh trốn để tẩu tán tài sản – đây là điều mà Trịnh Xuân Thanh phải khai báo trước pháp luật.

Với tư cách là người có nhiều kinh nghiệm công tác tại cơ quan pháp luật Trung ương, ông có kiến nghị gì sau vụ việc lần này?

Vụ án Trịnh Xuân Thanh không chỉ liên quan đến mình Trịnh Xuân Thanh mà liên quan đến rất nhiều bị can khác. Đồng thời hành vi của Trịnh Xuân Thanh còn liên quan đến công tác quản lý cán bộ, được dư luận quan tâm đặc biệt. Cho nên, thông qua báo chí, tôi đề nghị các cơ quan chức năng Trung ương cần phối hợp chặt chẽ để khẩn trương làm rõ hành vi của Trịnh Xuân Thanh và đồng bọn, đưa xử lý trước pháp luật. Vấn đề đặt ra là, những người nào liên quan đến hành vi phạm tội của Trịnh Xuân Thanh cũng cần được xem xét xử lý, bảo đảm không có vùng cấm trong xử lý vụ tham nhũng nói chung và vụ án Trịnh Xuân Thanh nói riêng.

Ngoài ra, như trên đã đề cập, dư luận lâu nay đặc biệt quan tâm là, tại sao Trịnh Xuân Thanh là người có hành vi phạm tội kéo dài và nghiêm trọng lại được cân nhắc đưa vào diện quy hoạch, đề bạt, sử dụng một cách dễ dàng như vậy. Trách nhiệm của các cơ quan tham mưu, các cơ quan có trách nhiệm ở Trung ương và địa phương như thế nào? Nếu cá nhân tổ chức nào có vi phạm trong việc thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về quy hoạch, sử dụng cán bộ trong trường hợp Trịnh Xuân Thanh thiết nghĩ cũng cần được làm rõ và xử lý nghiêm minh. Làm được như vậy, nhân dân rất phấn khởi và tin tưởng vào sự sáng suốt, công minh, khách quan của các cơ quan chức năng.

Điều cuối cùng mà tôi đề cập là, vừa qua Trung ương rất quan tâm đến công tác cán bộ và đã có nhiều quy định rất chặt chẽ về công tác cán bộ nhưng ngày càng có nhiều cán bộ cỡ như Trịnh Xuân Thanh bị phát hiệt tiêu cực. Cho nên, thông qua giải quyết vụ án Trịnh Xuân Thanh, các cơ quan chức năng cần phát hiện như sơ hở trong công tác cán bộ. Trên cơ sở đó, cần có kiến nghị bịt những lỗ hổng trong công tác xây dựng quy hoạch, cân nhắc đề bạt…, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân thực hiện thắng lợi các Nghị quyết của Trung ương về chỉnh đốn đảng, kiểm soát quyền lực, chống tự diễn biên, tự suy thoái trong giai đoạn hiện nay.

Rất cảm ơn những chia sẻ của ông!