Thực ra, việc này nên thực hiện từ lâu, nhưng bỏ hộ khẩu rất khó khăn, kể cả trong những trường hợp bỏ sẽ mang lại lợi ích. Thế mới hay, để loại trừ được tấm bìa hộ khẩu ra khỏi đời sống không phải ngày một ngày hai.

Nghĩ cũng lạ, công dân trên đất nước mình, muốn làm việc ở đâu là quyền của họ nếu họ đáp ứng tiêu chuẩn về chuyên môn. Tại sao lại “ngăn sông cấm chợ” bằng tấm bìa hộ khẩu? Tại sao lại phân biệt người địa phương này với tỉnh, thành khác? Cho dù là công việc trong cơ quan nhà nước, thì cũng không được hạn chế quyền thi tuyển vào làm việc của công dân như vậy!

TPHCM bỏ hộ khẩu, nhưng Hà Nội và các địa phương khác thì sao? Một số nơi “trải thảm đỏ” đón nhân tài, nhưng trên thực tế nhân tài nhọc nhằn lắm mới đến được, thảm thì có trải nhưng chưa “đỏ”. Nếu có tuyển dụng thì chỉ vài trường hợp đặc biệt, còn thi tuyển đại trà để vào làm việc ở các cơ quan, đoàn thể, vẫn còn giới hạn bởi tiêu chuẩn hộ khẩu.

Việc bó hẹp tuyển dụng trong phạm vi địa phương không tạo sức cạnh tranh để “săn” người giỏi, nhưng lại tạo điều kiện cho quan chức thu xếp ghế theo tiêu chuẩn “hậu duệ, quan hệ, tiền tệ, đồ đệ”. Thế mới sinh ra tình trạng cả dòng họ làm quan trong một địa phương, báo chí chỉ ra rành rành nhưng người ta vẫn cứ ngang nhiên làm vì “đúng quy trình”. Bỏ các quy định ràng buộc về hộ khẩu, chỉ căn cứ tiêu chuẩn trình độ, kiến thức, năng lực để tuyển dụng thì mới thu hút được nhân tài. Đối với các cơ quan khoa học hoặc cơ quan nghiên cứu của Nhà nước, vẫn có thể tuyển dụng người không có quốc tịch Việt Nam giữ những vị trí phụ trách chuyên môn, đó mới là “kiến tạo”, là đổi mới.

Thế giới mênh mông, người ta đã dẹp đi nhiều rào cản để xích lại gần nhau. Người của quốc gia này có thể đi làm việc ở quốc gia khác. Mỗi người là công dân của một nước nhưng là công dân thế giới. Trong thế giới đó, nếu còn khư khư giữ tấm bìa hộ khẩu là quá lạc hậu.

Dù chậm chạp, nhưng đã có nhiều tín hiệu cho thấy tấm bìa hộ khẩu đang dần dần bị “khai tử” ở một số lĩnh vực trước đây đòi hỏi phải có hộ khẩu, thì nay người ta dã dẹp nó sang một bên để chọn người giỏi.

Cần sớm bỏ hộ khẩu ở một số lĩnh vực cho dân nhờ.