Tổng Thanh tra Chính phủ còn nhấn mạnh đến việc “Nhiều bị cáo bị tuyên phạt mức án tử hình, tù chung thân (7 người) thể hiện sự quyết liệt, nghiêm minh trong xử lý tội phạm về tham nhũng, được dư luận đồng tình, ủng hộ”. Rồi việc xử lý người đứng đầu thiếu trách nhiệm để xảy ra tham nhũng với 46 trường hợp.

Nhưng chi tiết quan trọng nhất và có lẽ cũng là điều mà người dân quan tâm nhất là việc thu hồi tài sản: Trong tổng số thiệt hại hơn 905 tỉ đồng và 9.887m2 đất, cơ quan chức năng đã thu hồi được trên 505 tỉ đồng, và 2.887m2 đất.

Nếu nhìn vào tỉ lệ thu hồi tài sản nói chung, chỉ bình quân trên 10% thì 2015 là năm “đại nhảy vọt”. Nhưng cũng không sai nếu nói kiểu dân dã: 50% số tài sản tham nhũng coi như mất trắng.

Hôm qua, bên hành lang Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Tư pháp - ĐBQH Đỗ Văn Đương đã nói thế này: Cơ quan chống tham nhũng phải độc lập cao, được trao quyền mạnh mẽ, bởi pháp luật nếu có mà không được thực hiện thì sẽ “lưu động trong không khí thôi”. Cũng còn bởi “Đừng hy vọng những người tham nhũng khắc phục hậu quả, mà họ chỉ tìm cách tẩu tán tài sản”.

Chỉ tìm cách tẩu tán tài sản thì đúng rồi. Nhưng sao lại “đừng hy vọng”?

“Đừng hy vọng”, tức là có chống thế, chống nữa thì mất vẫn hoàn mất?

Cử tri, nhân dân ở đây không nói chuyện hy vọng hay không. Hay nói đúng hơn, cái gốc của hy vọng không nằm ở chỗ tin hay không tin vào việc các quan tham nhà ta khắc phục hậu quả như một khoảnh khắc lương tâm trỗi dậy, hoặc khắc phục để được giảm nhẹ số án tù. Cái gốc của hy vọng phải nằm ở các cơ chế chống tham nhũng mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nói: “Có muốn cũng không thể tham nhũng”.

Hôm qua, sau cả lô các báo cáo của các cơ quan tư pháp, một câu hỏi không thể không đặt ra là liệu với ngần ấy con số, ngần ấy nhìn nhận, đánh giá, ngần ấy biện pháp thì tình trạng tham nhũng trong tương lai sẽ giảm?

Câu trả lời có vẻ vẫn sẽ là “tham nhũng ngày càng phức tạp, tinh vi”.

Bởi xét ra, ngay cả đến việc kê khai tài sản, biện pháp gốc kiểm soát tham nhũng, đến giờ chúng ta vẫn phải ngậm bồ hòn làm ngọt.

Liệu chúng ta có thể tin nổi rằng, trong số hàng vạn bản kê khai tài sản thu nhập, chỉ có 5 người “không trung thực”? Đã thế, lại mới chỉ xử lý kỷ luật có 2!