Có thể, những người dân một nắng hai sương sẽ nhìn thấy ngay câu chuyện thực tế “Cán bộ làm sai, sao lại lấy tiền thuế của dân để bồi thường”. Nhất là khi thống kê cũng cho thấy chưa thấy có trường hợp cán bộ xử sai phải bỏ tiền túi ra bồi hoàn lại!

Nhưng thật ra, những người như ông Chấn chẳng hạn - có lý do để đòi bồi thường, thậm chí ngay cả một chiếc xe đạp Thống Nhất cũ. Bởi những tổn thất từ oan sai thì không có gì có thể bù đắp nổi. Còn chiếc xe đạp - đơn giản, nó là mồ hôi nước mắt. Đơn giản, nó không phải là “tang vật vụ án”.

Tháng trước, người đàn ông “oan sai nhất vịnh Bắc Bộ” này khẳng định sẽ làm đơn kiên quyết đòi cho được số tài sản đã bị tịch thu hơn 10 năm trước: Một chiếc xe đạp Thống Nhất cũ, hai thùng nhựa chứa nước, bộ quần áo cộc.

Đây không phải là chuyện hẹp hòi hay gây khó dễ. Việc đòi lại tài sản bị tịch thu trái pháp luật là hoàn toàn chính đáng và trách nhiệm của Nhà nước là phải trả lại hoặc bồi thường.

Cái hẹp hòi, thứ gây khó dễ, nếu có, là từ điều mà Cục trưởng Cục Bồi thường nhà nước Nguyễn Văn Bốn gọi là “khập khiễng” trong luật.

“Luật Bồi thường Nhà nước để cho cơ quan nhà nước làm sai được thỏa thuận với người bị oan sai về số tiền bồi thường. Chính vì thế quá trình đàm phán nhiều vụ việc diễn ra rất dài và chưa đem lại sự hài lòng cho người bị oan sai”- ông Bốn nhìn nhận.

Đàm phán - nói dân dã, thực chất là một cuộc mặc cả, giữa một bên là oan khuất thấu trời xanh và một bên là người tạo ra oan sai đó, và bồi thường bằng tiền thuế của dân.

Có thể, kỷ lục về số tiền bồi thường oan sai sẽ chưa dừng lại ở đây, khi mà vụ án oan Lương Ngọc Phi ngay trước mắt với khoản đòi bồi thường gần 23 tỉ đồng. Nhưng xét ra, số tiền lớn cũng cho thấy một điểm tích cực là của các cuộc giám sát oan sai đang mang lại hiệu quả trong thực tế.

Và để nó không gây ấm ức cho những người đóng thuế thì cái cần chấn chỉnh trong bồi thường oan sai, không chỉ là dẹp bỏ các cuộc mặc cả mà phải là việc thực hiện nghiêm chế tài buộc người gây oan sai phải hoàn trả lại số tiền mà Nhà nước đã “tạm ứng” từ thuế của dân để bồi thường.