Những ngày qua, dư luận có thể nói là hết sức bàng hoàng và ngỡ ngàng trước các quyết định khởi tố và truy tố của các cơ quan bảo vệ pháp luật huyện Bình Chánh đối với ông Tấn – chủ quán càphê Xin Chào.

Điều đáng ngạc nhiên trong vụ án  là sự “sốt sắng, nhiệt tình” quá mức và “xử lý cho bằng được” của Công an huyện Bình Chánh cả về thời gian và cách thức tổ chức thực hiện, khiến dư luận không khỏi hoài nghi là đằng sau vụ việc Công an huyện Bình Chánh có động cơ nào khác hoặc lợi ích cục bộ mà đã đẩy cuộc sống làm ăn của gia đình ông Tấn vào khó khăn và bản thân ông vướng vào vòng lao lý ?

 

Ông Tấn người đang bị truy tố tội kinh doanh trái phép 

Cũng rất may cho ông Tấn là người đứng đầu Chính phủ, Thành ủy TPHCM, Chủ nhiệm Ủy ban pháp luật Quốc hội đã lên tiếng đề nghị các cơ quan chức năng kiểm tra để giải quyết vụ án một cách đúng pháp luật, không hình sự hóa các quan hệ kinh tế, quyền tự chủ kinh doanh của người dân.

Trong phạm vi bài viết, trên cơ sở thông tin từ cơ quan truyền thông đại chúng trong thời gian qua, chúng tôi chỉ bàn về quy định pháp luật so với cách áp dụng pháp luật của cơ quan bảo vệ pháp luật huyện Bình Chánh khi quyết định xử lý hình sự anh Tấn về tội “kinh doanh trái phép” theo khoản 1, điều 159 BLHS.

Khiên cưỡng và trái luật !

Khoản 1, Điều 159 BLHS quy định rõ ba trường hợp kinh doanh trái phép: Kinh doanh không có đăng ký kinh doanh, kinh doanh không đúng với nội dung đã đăng ký và kinh doanh không có giấy phép riêng trong trường hợp pháp luật quy định phải có giấy phép. Công an huyện Bình Chánh đã căn cứ vào trường hợp cuối cùng là kinh doanh không có giấy phép riêng trong trường hợp pháp luật quy định phải có giấy phép để làm căn cứ khởi tố ông Tấn.

Vậy Giấy phép được quy định đối với ngành nghề nào và khi nào kinh doanh phải có giấy phép? Theo pháp luật Doanh nghiệp chỉ một số ngành nghề kinh doanh mà pháp luật quy định phải có Giấy phép như kinh doanh rượu, thuốc lá, kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa và quốc tế, dịch vụ in ấn, sản xuất thuốc thú y... mới cần Giấy phép. Trong khi việc kinh doanh quán càphê Xin Chào của anh Tấn là ngành nghề không cần phải có Giấp phép mà chỉ Đăng ký kinh doanh là đủ (như vậy quy định Giấy phép và Giấy chứng nhận Đăng ký kinh doanh là hoàn toàn khác nhau). Trong trường hợp này công an huyện Bình Chánh quyết định khởi tố ông Tấn về tội “kinh doanh trái phép” là hoàn toàn không có căn cứ, rõ ràng trái luật.

Ngoài ra, theo một số thông tin các báo nêu, căn cứ mà Công an huyện Bình Chánh quyết định khởi tố ông Tấn tội “kinh doanh trái phép” sau lần kiểm tra vi phạm lần 2 là do ông Tấn có hành vi: “Khu vực chế biến thực phẩm có côn trùng, sử dụng nước giếng khoan để sơ chế thực phẩm, thải nước thải chưa qua xử lý vào môi trường và không có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện về vệ sinh an toàn thực phẩm (GCN VSATTP)”. Nếu xử lý ông Tấn đối với các hành vi nêu trên thì phải căn cứ điều 244 BLHS về tội “vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm”, nhưng đối chiếu các hành vi so với điều luật thì ông Tấn cũng không vi phạm. Rõ ràng Công an huyện Bình Chánh lấy hành vi vi phạm về an toàn thực thực phẩm để kết tội “kinh doanh trái phép” là dùng râu ông nọ cắm cằm bà kia !

Công an huyện và Viện kiểm sát huyện Bình Chánh đã đánh đồng GCN VSATTP là Giấy phép để xử lý hình sự  trong khi luật quy định là kinh doanh khi chưa có GCN VSATTP chỉ xử lý vi phạm hành chính (trong văn bản của UBND huyện Bình Chánh ngày 2/10/2015 cũng trả lời rõ điều này). Nếu  Công an huyện Bình Chánh muốn thực sự xử lý triệt để các hành vi kinh doanh quán càphê tương tự ông Tấn khi chưa có GCN VSATTP trên địa bàn như những quán càphê cóc, lề đường thì nguy cơ những người này cũng có thể bị khởi tố, trong khi đây là điều kiện mưu sinh của không ít gia đình, hay Công an huyện Bình Chánh chỉ “lăm lăm” xử lý ông Tấn ?

Tiền lệ và hệ lụy...

Với những gì mà bài viết đã phân tích ở trên, những phát biểu chỉ đạo của lãnh đạo các Cơ quan chức năng ở Trung ương và địa phương, dư luận đã ngỡ ngàng cho thấy đây là vụ án về tội “kinh doanh trái phép” đối với ông Tấn là chưa có “tiền lệ”, đi ngược với chủ trương của Nhà nước là tạo điều kiện cho mọi cá nhân, thành phần kinh tế tự do kinh doanh, phát động tinh thần khởi nghiệp trong nhân dân, đã kìm hãm sự phát triển của xã hội, triệt đường mưu sinh của rất nhiều người.

Nhận thấy tội “kinh doanh trái phép” không còn nguy hiểm cho xã hội nên BLHS mới năm 2015, có hiệu lực vào ngày ngày 1/7/2016 không còn tội này, trong khi cơ quan pháp luật huyện Bình Chánh lại “cố gắng” xử lý hình sự ông Tấn về tội này là không thể chấp nhận.