Hàng lậu “lọt” lưới hải quan như thế nào?

Bùi Anh Tuấn (SN 1977) là bị cáo trong vụ án “buôn lậu” và “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” vừa được TAND TPHCM đưa ra xét xử sơ thẩm vào cuối tháng 1.2016 vừa qua. Sau hai ngày xét xử, tòa đã tuyên án, theo đó, bị cáo Bùi Anh Tuấn - nguyên cán bộ hải quan TPHCM - có lượng hình phạt là 3 năm tù treo và 5 năm thử thách với tội danh “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. Trong vụ buôn lậu quy mô lớn này còn có bị cáo Lâm Lương Quan (SN 1964, nguyên Giám đốc Cty Hùng Cường) lãnh mức án 15 năm tù, Châu Thanh Nhàn (SN 1969) 9 năm tù và Tạ Quang Trình (SN 1976) 10 năm tù, cùng phạm tội “buôn lậu”.

Theo nội dung bản án, ngày 30.12.2013, Công ty TNHH Tân Nhật Huy, có trụ sở trên địa bàn quận 11, TPHCM do Hồ Chí Sấm làm giám đốc. Sấm đại diện Cty Tân Nhật Huy kí mở 6 tờ khai hải quan về nhập khẩu. Đồng thời, Cty TNHH Nhất Huy có trụ sở đăng kí tại quận 6, TPHCM, do Trần Thị Thu Sang làm giám đốc, cũng mở 4 tờ khai hải quan về hàng hóa nhập khẩu. Theo 10 tờ khai hải quan nhập khẩu của Cty Tân Nhật Huy và Tân Nhất Huy, loại hàng hóa kê khai nhập khẩu gồm: Máy siết nắp chì dùng điện, ốc vít kim loại phi, tay nắm cửa, hình dán bằng giấy, nhựa các loại. Cũng theo 10 tờ khai hải quan của 2 Cty nêu trên, tổng trị giá 10 container hàng là 930 triệu đồng.

Sau khi toàn tất các thủ tục khai báo hải quan để nhập cảng, 10 container “được” 2 cán bộ công chức hải quan là Nguyễn Phước Tường và Bùi Anh Tuấn (thuộc Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn KV3) ký thông quan. Qua trinh sát và theo dõi, cùng ngày 30.12.2013, ngay khi 10 container hàng của 2 Cty Nhất Huy và Tân Nhật Huy “lọt” qua… ải hải quan vận chuyển về kho thì lập tức bị Phòng CSĐT tội phạm về trật tự quản lí kinh tế và chức vụ (PC46) Công an TPHCM phối hợp Chi cục Quản lí thị trường TPHCM tiến hành kiểm tra 10 container hàng này khi chúng đang trên đường từ Cảng Vict, quận 7, TPHCM về kho của 2 Cty. Vụ buôn lậu được khám phá, lực lượng chức năng đã kiểm tra toàn bộ 10 container và phát hiện số kiện hàng bị mở, rạch không đúng tỉ lệ kiểm hóa là 5%. Tiến hành kiểm kê, kiểm tra toàn bộ số hàng, thực tế lô hàng hóa này bao gồm đến 721 hạng mục, gồm các mặt hàng cấm nhập, như màn hình vi tính đã qua sử dụng, pháo điện các loại và một lượng lớn mặt hàng như rượu, mĩ phẩm, vải, đồng hồ, hóa chất…

“Ông trùm” bỏ trốn và 58 container đã “chui” qua lỗ kim

Sau khi 10 container của 2 Cty Tân Nhật Huy và Nhất Huy “chui lọt qua lỗ kim” hải quan và bị chặn bắt trên đường đưa về kho chứa hàng, “ông trùm” của đường dây buôn lậu với quy mô cực lớn này là Hồ Há Chẩy đã nhanh chân bỏ trốn. Trong vụ án này, Hồ Há Chẩy đã thuê Lâm Lương Quang làm thủ tục nhập khẩu với giá 1,5 triệu đồng/tờ khai. Quang yêu cầu Châu Thanh Nhàn, Phùng Ngọc Nhi (nhân viên của Quang) đi lấy “lệnh” ra hàng tại tàu đang neo đậu ở cảng. Quang cũng đưa cho Nhàn 10 triệu đồng kèm 10 bộ hồ sơ nhập khẩu.

Từ đó, Nhàn thuê lại Tạ Quang Trinh để làm thủ tục truyền dữ liệu khai báo hải quan điện tử cho Quang và thuê Phan Văn Cánh cắt “seal” (niêm phong, dấu kẹp chì), cách chỉ mở container, rạch thùng chứa hàng hóa, sau đó đóng container và thay “seal” khác chứ không đưa hàng hóa ra khỏi container. Điều “đặc biệt” trong vụ án này, đó là với số lượng hàng lớn như vậy, nhưng đường dây buôn lậu do “ông trùm” Hồ Há Chẩy điều hành đã “vô hiệu hóa” lực lượng chức năng, khiến không có một cán bộ hải quan nào tham gia việc kiểm tra hàng(!?). Bởi vậy, hành vi buôn lậu do Hồ Há Chẩy cùng đồng bọn thực hiện là nhờ móc nối với cán bộ hải quan tại cửa khẩu để bỏ qua khâu kiểm hóa hàng hóa nhập khẩu, nhập lậu trót lọt 10 container hàng hóa với tổng giá trị thật lên tới 26,3 tỉ đồng.

Hai cán bộ hải quan là Nguyễn Phước Tường và Bùi Anh Tuấn thuộc Chi cục Hải quan KV3, Hải quan TPHCM được phân công trực tiếp kiểm tra lô hàng. Thế nhưng, Tường và Tuấn đã không thực hiện kiểm hóa, trong đó, cán bộ công chức hải quan Nguyễn Phước Tường là đồng phạm giúp sức cho Hồ Há Chẩy, Tạ Quang Trình thực hiện hành vi buôn lậu. Trong quá trình điều tra vụ án, cán bộ công chức hải quan Nguyễn Phước Tường bị bệnh nặng và được cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ điều tra đối với Tường và sau đó Tường mất vì bệnh nên đình chỉ bị can. Khi vụ án bị phát hiện, Hồ Há Chẩy đã bỏ trốn và qua điều tra còn phát hiện “ông trùm” này đã buôn lậu trót lọt lên đến 58 container hàng lậu trong thời gian từ ngày 9.11.2013 đến 24.12.2014, với số tiền buôn lậu cực lớn.