“Nước đến chân mới nhảy”

Trong buổi tọa đàm về xúc tiến du lịch, nằm khuôn khổ Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam 2016 diễn ra từ 13 - 17.4 vừa qua, ông Vũ Thế Bình - Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch VN - đã chia sẻ câu chuyện buồn về cách quảng bá du lịch của Việt Nam tại nước ngoài. Một câu chuyện 50 doanh nghiệp (DN) Việt hồ hởi tham gia Hội chợ du lịch quốc tế ITP 2016 ở Đức, nhưng rất nhiều trường hợp đi theo kiểu “bỏ thì tiếc” mà đi thì chẳng biết làm gì, hay vừa sang đã về, hoặc vật vờ chờ kết thúc, rồi lại thi nhau kêu “tốn tiền mà chẳng được lợi”.

Và không chỉ ở ITP mới xảy ra tình trạng như vậy. Trước đây rất nhiều lần tham gia hội chợ du lịch quốc tế của ta bị “kêu” về khâu chuẩn bị. Như việc du khách thấy gian hàng các nước và vùng lãnh thổ Đông Nam Á, Đông Bắc Á gần đó tổ chức nhiều sự kiện náo nhiệt thu hút mọi người, còn “ngôi nhà chung Việt Nam” tại Expo Milan 2015 thì lặng lẽ như... chợ chiều, thậm chí ngày cuối rất nhiều DN vắng mặt. Việc này từng làm nổ ra cuộc tranh cãi gay gắt về tính hiệu quả và cách tổ chức, chuẩn bị khi tham gia một hội chợ du lịch ở nước ngoài.

Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch VN - Nguyễn Văn Tuấn, hằng năm TCDL đã chủ trì tổ chức tham gia thường xuyên, liên tục nhiều hội chợ du lịch quốc tế lớn nhưng hiệu quả chưa cao. Vì những năm trở lại đây, lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam bị sụt giảm nghiêm trọng, trong khi các nước trong khu vực vẫn tăng mạnh. Cụ thể, Thái Lan tăng 20%, chạm mốc 30 triệu lượt khách vào năm 2015, dù nước này trải qua một vụ khủng bố gây chấn động ở Bangkok; tới Nhật Bản tăng 47%, đạt 20 triệu lượt khách. Còn Việt Nam trong năm 2015 chỉ đón gần 8 triệu lượt khách quốc tế, tăng 0,9% so với cùng kỳ năm 2014. Đó là một trong những hệ quả không nhỏ của việc xúc tiến quảng bá du lịch của Việt Nam chưa đạt hiệu quả bằng các nước trong khu vực.

Bà Đặng Bích Thọ, Phó Tổng Giám đốc Cty CP Hà Nội Red Tour “bắt bệnh” tính hiệu quả của việc tham gia các hội chợ du lịch quốc tế của Việt Nam chưa cao là vì lâu nay vẫn làm theo kiểu “nước đến chân mới nhảy”. “Cơ quan nhà nước thông báo kế hoạch tham gia gấp rút, làm DN “vắt chân” chạy theo. Còn DN thì quá thụ động trong việc tổ chức và chưa dành ra quỹ riêng để đầu tư cho việc xúc tiến quảng bá du lịch. Đến lúc gần diễn ra mới nháo nhào vì vé máy bay, hay thắc mắc vì vị trí gian hàng của DN không được thuận lợi, đó là những sai sót vẫn thường gặp trước mỗi hội chợ…”, bà Thọ phân tích.

Đừng làm du lịch theo kiểu cầu may

Đối với cách thức quảng bá DLVN tại thị trường nước ngoài, Vụ trưởng Vụ Thị trường Du lịch (Tổng cục Du lịch) Lê Tuấn Anh nhấn mạnh rằng việc tham gia các hội chợ du lịch quốc tế ở nước ngoài mang ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao nhận biết về hình ảnh, định vị và thông điệp của DLVN tại các thị trường trọng điểm theo từng giai đoạn và đặc biệt là tạo cơ hội cho các DN du lịch tiếp cận, mở rộng thị trường, thúc đẩy lượng khách quốc tế đến Việt Nam. Tuy nhiên, công tác tổ chức các hội chợ chưa chuyên nghiệp; hợp tác tổ chức xây dựng gian hàng chung với các bên liên quan thiếu tính ổn định và kế hoạch dài hạn, sản phẩm du lịch tại các gian hàng chưa thực sự phong phú, hấp dẫn.

Rõ ràng, vấn đề ở đây không phải là ngân sách marketing, mà là làm như thế nào. Đành rằng hiện nay, hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch Việt Nam bị “chia năm xẻ bảy” do nhiều đơn vị thực hiện. “Tại sao ta không dùng các phương tiện công nghệ hiện đại để quảng bá, như in đĩa CD giới thiệu điểm đến, hoặc tặng các sản phẩm đặc trưng của VN nhằm kích thích du khách tự tìm tòi, từ đó mới thu hút được sự đầu tư, quan tâm của du khách. Thời buổi công nghệ hiện đại mà còn sử dụng cách in ấn phẩm, tờ rơi phát cho khách hàng thì đúng là vừa kém hiệu quả, lại gây lãng phí” - bà Thọ nhìn nhận.

Còn một đại diện Công ty CP Du lịch Việt Nam - Hà Nội lại cho rằng, để việc tham gia các hội chợ du lịch quốc tế ở nước ngoài đạt hiệu quả cao, cần đẩy mạnh quảng bá du lịch Việt Nam qua các kênh truyền hình, báo chí có ảnh hưởng mạnh tầm đa quốc gia ở các thị trường du lịch tiềm năng; mở các văn phòng đại diện ở một số thị trường lớn; cải thiện chính sách visa du lịch; có chính sách hỗ trợ từ hãng hàng không tham gia quảng bá chung cho DLVN. Đặc biệt trước khi tham gia các hội chợ du lịch quốc tế, cơ quan chức năng cũng nên thường xuyên trao đổi và nâng cao vai trò quảng bá du lịch của trung tâm văn hóa tại các Đại sứ quán ở nơi định tham gia hội chợ.

Đã đến lúc, không chỉ cần thay đổi hình thức quảng bá khi tham gia các hội chợ du lịch quốc tế mà cơ quan quản lý và DN cần phải phân định vai trò, trách nhiệm của các bên nhằm nâng cao hiệu quả tham gia hội chợ du lịch quốc tế trong thời gian tới. Và nhất là DN khi tham gia hội chợ du lịch cả ở nước ngoài lẫn trong nước - cần nghiêm túc trong việc giới thiệu và quảng bá hình ảnh Việt Nam, chứ không thể làm theo kiểu chụp giật, cầu may như hiện tại.

ÔNG ĐỖ ĐÌNH HỒNG - GĐ SỞ DU LỊCH HÀ NỘI: “ĐA DẠNG SẢN PHẨM LƯU NIỆM ĐỂ HÚT KHÁCH THAM QUAN”

Doanh nghiệp du lịch phải xác định rõ mục đích, mục tiêu cụ thể để lựa chọn tham gia những hội chợ phù hợp; từ đó chủ động chuẩn bị sản phẩm quảng bá hướng tới từng thị trường mục tiêu và quan tâm đầu tư chuẩn bị tài liệu điện tử thay cho tờ rơi, lựa chọn những sản phẩm lưu niệm nhỏ gắn với các làng nghề truyền thống của Việt Nam dành tặng cho khách tham quan hội chợ. Đây vừa là “công cụ” đắc lực quảng bá nhằm góp phần thu hút du khách đến gian hàng. Về phía TCDL nên tái thành lập Cục Xúc tiến du lịch để việc triển khai sự kiện và giải ngân kinh phí thuận lợi; tổ chức tập huấn về công tác xúc tiến cho các DN.

ÔNG KAI PARTALE - CHUYÊN GIA DỰ ÁN EU-ESRT: “KHÁC BIỆT SẼ THÀNH CÔNG”

Khi tham gia các hội chợ du lịch quốc tế, các gian hàng phải được đầu tư thiết kế khác biệt thể hiện nét đặc trưng của quốc gia; không gian trưng bày mở, dễ tiếp cận, tạo cơ hội tương tác với khách hàng; các nguyên liệu thiết kế gian hàng có tính tái chế, thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng cần đa dạng các tài liệu để cung cấp cho khách tham quan gian hàng; đồng thời lên kế hoạch, lịch gặp gỡ các đối tác. Làm được như vậy sẽ tăng tính hiệu quả và cơ hội cho đôi bên khi tham gia các hội chợ du lịch quốc tế.

BÍCH HÀ ghi