Trong khi chờ ý kiến chính thức của Uỷ ban ATGT Quốc gia, Bộ GTVT, Sở GTVT đã chỉ đạo lực lượng thanh tra giao thông đường thuỷ, Cảng vụ Đường thuỷ nội địa và các cơ quan liên quan tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát công tác bảo đảm an toàn của tàu cánh ngầm tại khu vực cảng Cầu Đá (bến đón trả khách tại Vũng Tàu) và trên hành trình.

Hoạt động của tàu cánh ngầm tại đầu bến TPHCM. Ảnh: Trần Phan

TPHCM hiện có 3 Cty khai thác vận chuyển hành khách bằng tàu cánh ngầm (hãng Greenlines, Vina Express, Petro Express), với khoảng 15 chiếc tàu hoạt động chủ yếu phục vụ hành khách du lịch đi lại trên tuyến TPHCM – Vũng Tàu, đạt gần 800.000 lượt khách mỗi năm. Tuy nhiên, trong khoảng vài năm trở lại đây, những sự cố tàu va chạm nhau, va vào phao, chết máy trôi dạt trên hành trình, sự cố kỹ thuật... khiến nhiều hành khách đi tàu cánh ngầm cảm thấy còn bất an.

Đội tàu già nua, xuống cấp

Nói về phương tiện di chuyển là tàu cánh ngầm - một trong những hình thức du lịch đường thuỷ được nhiều khách du lịch chọn lựa - ông Đặng Quá Hải (Phó Phòng Quản lý Giao thông thuỷ Sở GTVT TPHCM) cho biết: Phần lớn các phương tiện tàu cánh ngầm được các hãng đầu tư trước đây đều đã qua sử dụng, hiện có phương tiện đã trên 20 năm sử dụng. Thời gian sử dụng lâu, tàu khá cũ kỹ, xuống cấp nên không tránh khỏi tình trạng hư hỏng, chết máy trong quá trình vận chuyển hành khách.

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hành khách sử dụng dịch vụ tàu cánh ngầm, vừa qua, Sở GTVT đã kiến nghị Bộ GTVT có hướng dẫn, quy định cụ thể tốc độ vận hành chạy tàu tối đa phù hợp đối với từng khu vực trên hành trình tuyến giao thông đường thuỷ nội địa đã được cơ quan thẩm quyền công bố, kể cả các tuyến đường thuỷ nội địa thuộc địa phương quản lý. Đồng thời, có quy định cụ thể về niên hạn của phương tiện tàu cao tốc cánh ngầm khi đưa vào hoạt động, khai thác. Tuy nhiên đến nay, Sở GTVT vẫn chưa nhận được ý kiến phản hồi. Trong thời gian trước mắt, Sở GTVT phối hợp và đề nghị Cảng vụ Hàng hải cắm những biển báo hạn chế tốc độ đối với những khu vực có khúc cua, tại những ngã ba, khu vực có bến khách ngang sông, để giúp lái tàu dễ dàng nhận thấy và điều chỉnh tốc độ chạy tàu an toàn.

Sở GTVT cũng đã nhiều lần và thường xuyên làm việc trực tiếp cũng như gửi văn bản yêu cầu các doanh nghiệp vận tải tàu cánh ngầm bổ sung đầy đủ các điều kiện đảm bảo an toàn hoạt động tại bến và trong quá trình vận chuyển hành khách. Song song đó, các đơn vị thuộc Sở GTVT còn phối hợp với CSGT Đường thuỷ, Cảng vụ Hàng hải thường xuyên tăng cường kiểm tra an toàn hoạt động của các phương tiện tàu cánh ngầm, kiểm tra chứng chỉ chuyên môn của lái tàu, phao cứu sinh, tình trạng an toàn tại hai đầu bến. Đặc biệt vừa qua đã cấm và xử lý nghiêm các hãng tàu chở quá tải, nhồi nhét hành khách như trước đây.

Phần lớn đội tàu cánh ngầm đang hoạt động hiện nay đều đã già nua, xuống cấp. Do kinh phí đầu tư mỗi chiếc tàu cánh ngầm khá đắt, nên từ nhiều năm trước đây khi đầu tư mua phương tiện, các hãng tàu đa số chọn mua những chiếc tàu từ nước ngoài đã qua sử dụng, thậm chí có tàu được sản xuất vào thập niên 1990.

Ông Trần Quốc Hiệu – GĐ điều hành hãng tàu Petro Express cũng xác nhận, chỉ tính riêng tiền vận chuyển từ Nga về VN đã lên đến gần 200.000USD, chưa nói kinh phí đầu tư tàu mới sản xuất. Tại buổi làm việc mới đây về chấn chỉnh hoạt động tàu cánh ngầm, Ban ATGT tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cho rằng, hầu hết các tàu cánh ngầm hoạt động trên tuyến Vũng Tàu – TPHCM có tuổi thọ cao nên rất dễ gặp sự cố trên hành trình, nhất là đối với loại phương tiện chỉ có 1 máy. Và thực tế từ 3 năm trở lại đây cho thấy, đã có nhiều vụ tàu cánh ngầm 1 máy bị hư hỏng và trôi dạt trên hành trình, đe doạ trực tiếp đến tính mạng và tài sản của hàng trăm hành khách đi tàu.

Một số trường hợp khác tàu cũng quá cũ kỹ, phải sửa đi sửa lại nhiều lần do đó khó tránh khỏi tình trạng tàu bị hỏng hóc, gặp sự cố kỹ thuật dẫn đến phải huỷ chuyến hoặc làm gián đoạn hoạt động trên hành trình, gây tâm lý bất an, lo lắng cho hành khách. Trong khi đó, hầu hết doanh nghiệp kinh doanh vận tải khách bằng tàu cánh ngầm trên tuyến Vũng Tàu - TPHCM vẫn chưa có phương án cứu hộ, cứu nạn khả thi nhất khi không may xảy ra sự cố.

Đang đại tu gấp

Nhận thấy sự xuống cấp của các con tàu và nhằm đảm bảo an toàn cho hành khách, nhất là chuẩn bị cho đợt cao điểm phục vụ hành khách vào dịp 30.4 sắp tới, các hãng tàu đang gấp rút triển khai kế hoạch đại tu, nâng cấp, và thậm chí đầu tư phương tiện tàu cánh ngầm mới. Ông Lê Huy Thảo – Chủ tịch HĐQT hãng tàu Greenlines – cho biết, hiện Cty đã thay mới máy (sản xuất từ Đức) cho 6 tàu cánh ngầm và cứ mỗi năm sắp tới sẽ thay mới máy cho 2 tàu.

Với máy mới được sản xuất từ Đức khá hiện đại không chỉ đảm bảo đạt tiêu chuẩn Châu Âu về môi trường, mà còn điều khiển bằng hệ thống điện tử đảm bảo độ an toàn cao. Tương tự, theo ông Nguyễn Văn Bồng – Phó GĐ hãng tàu Vina Express và ông Trần Quốc Hiệu – GĐ điều hàng Petro Express - ngoài việc thay máy mới, đại tu đóng lại vỏ tàu, hiện 2 hãng này cũng đang đầu tư mua mới thêm mỗi hàng 1 tàu cánh ngầm, nâng tổng số đội tàu cánh ngầm của mỗi hãng lên 4 chiếc.

“Kinh phí đầu tư mua máy khoảng 4-5 tỉ đồng/máy, đóng vỏ cũng tốn bạc tỉ, thay chân vịt gần 200 triệu đồng/cặp... song chúng tôi vẫn phải mạnh dạn đầu tư để thay thế, nhằm đảm phục vụ cho hành khách được an toàn. Những máy cũ của tàu sau khi được thay mới sẽ chuyển sang làm máy dự phòng, khi chẳng may xảy ra sự cố chết máy chính sẽ có máy dự phòng thay thế ngay, tránh tình trạng tàu lênh đênh dạt trên biển kéo dài gây hoang mang cho hành khách” – ông Trần Quốc Hiệu cho biết.

Thể Uyên – Đức Tài