Thông tin từ các cựu lãnh đạo tỉnh Phú Yên vào ngày 30.3 thì khoảng vài chục hécta rừng đã bị khai thác, tận thu lấy gỗ phục vụ dự án. “Thật xót xa” là cảm xúc của họ khi chứng kiến cảnh những thân cây gỗ bị tàn sát không thương tiếc, trong chuyến thị sát vào cùng ngày. Nghe cụm từ “phá rừng nuôi bò” đã thấy có gì đấy không ổn. Và thật nhạy cảm, nếu không nói là mất tỉnh táo khi phải đánh đổi tài nguyên, môi trường lấy dự án. Xóa vài chục hécta rừng tự nhiên thôi cũng phải cân nhắc, huống hồ hàng trăm hécta rừng dày đặc với nhiều chủng loại ở 2 tiểu khu 310, 311 (xã Sông Hinh, huyện Sông Hinh).

Không phủ nhận dự án thúc đẩy KT-XH tỉnh nghèo như Phú Yên phát triển, cũng không nhìn hiện tượng đánh giá bản chất, nhưng phản ứng của dư luận và một số cựu cán bộ đi trước của tỉnh không thể không lưu tâm.

Câu hỏi lớn được đặt ra với dự án này sau khi thị sát là không có thể bố trí được nguồn đất nào khác hay sao mà tỉnh phải phá rừng tự nhiên để nuôi bò? Và quan trọng hơn, nếu nói khu vực làm dự án chỉ chủ yếu là cỏ tranh thì liệu có không đúng thực tế. Năm 2016, trong 5 tỉnh duyên hải miền Trung, Phú Yên dẫn đầu về diện tích rừng tự nhiên ở Phú Yên thu hẹp so với năm 2015 (giảm hơn 4.700ha).

Đó là điều đáng suy nghĩ, cần truy cứu trách nhiệm quản lý. Năm 2016, Phú Yên xảy ra nhiều vụ phá rừng quy mô lớn, chưa kể gần 200ha đất lâm nghiệp bị lấn chiếm trái quy định. Kỷ luật, xử lý các tập thể, cá nhân liên quan thì rừng cũng đã mất. Cũng năm này, Phú Yên liên tiếp hứng lũ lụt.

Thiệt hại về người và tài sản là không đo đếm được. Vì thế, rừng tự nhiên đóng vai trò cấp thiết hơn bao giờ hết, góp phần chống xói mòn, hạn chế dòng chảy và cân bằng môi sinh. Bài toán vừa phát triển kinh tế vừa bảo vệ môi sinh, môi trường là rất khó giải. Khi không giải được thì có nên “tự tin” xóa rừng?

Theo Bộ NNPTNT, thời gian qua, tại một số địa phương, tình hình vi phạm về phá rừng chiếm đất, khai thác, mua, bán, vận chuyển lâm sản. Nguyên nhân chủ yếu là một số địa phương còn bị động trong công tác quản lý bảo vệ rừng. Việc chỉ đạo của cấp ủy đảng, chính quyền các cấp chưa quyết liệt.

Nếu báo chí không lên tiếng, Bộ NNPTNT không vào cuộc kịp thời, Chính phủ không yêu cầu tỉnh báo cáo, thì có thể dự án này đã “thuận buồm xuôi gió” về tiến độ. Lãnh đạo UBND tỉnh Phú Yên có lường trước được các nguy cơ xảy ra đối với dự án hay không thì chưa biết, nhưng hành động xóa rừng có trả giá hay không sẽ tận thấy trong tương lai.