Tuy nhiên, đâu đó những giấy phép con vẫn đang tìm cách tồn tại dưới vỏ bọc của những mỹ từ như "bảo vệ người tiêu dùng" và việc níu kéo Thông tư 20 (TT20) quy định bổ sung thủ tục nhập khẩu xe ôtô chở người loại từ 9 chỗ ngồi trở xuống là một ví dụ tiêu biểu.

Về nguyên tắc, thông tư này cùng hàng nghìn giấy phép con khác đã hết hiệu lực từ sau ngày 1.7 khi Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp chính thức được áp dụng. Tuy nhiên, gần 1 tháng nay, dưới cái cớ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Bộ Công thương cùng các nhà phân phối xe chính hãng đưa ra nhiều lập luận để đặt Chính phủ vào thế khó mà thực chất là để duy trì thế độc quyền vốn làm méo mó thị trường ôtô từ nhiều năm nay.

Những nguy cơ như tạo cửa cho DN gian lận thuế, đặt người tiêu dùng vào thế nguy hiểm khi không được các nhà phân phối chính hãng bảo hành được đưa ra. Tuy nhiên, những lập luận đó thực chất chỉ là nguỵ biện để che đi lợi ích nhóm đã và đang tồn tại để "bảo kê" cho các liên doanh xe lớn và bóp chết các DN thương mại nhỏ.

Trên thực tế, mục đích chính của việc TT20 ra đời năm 2011 là giảm nhập siêu. Thế nhưng, những con số phi mã về lượng xe nhập trong 5 năm qua cho thấy thông tư này đã thất bại.

Xe nhập vẫn ồ ạt về nước năm sau cao hơn năm trước, ngành công nghiệp ôtô trong nước chưa thoát khỏi giai đoạn sơ khai và ngày càng có xu hướng chuyển sang nhập khẩu thay vì lắp ráp.

Không chỉ vậy, chính một số nhà phân phối chính hãng nhiều lần tìm cách lách thuế, tăng lợi nhuận và ép người tiêu dùng vốn không có lựa chọn phải mua xe giá cao. Sự độc quyền còn góp phần làm gia tăng tình trạng chuyển giá ở không ít liên doanh nước ngoài khiến nhà nước thiệt đơn thiệt kép.

Trong khi đó, hàng trăm DN nhỏ với mong ước vươn lên như tập đoàn ôtô Trường Hải đã bị "bóp chết" hoặc làm cho teo lại bởi một giấy phép con mà Bộ Công thương cho là "thủ tục hành chính".

Còn người tiêu dùng, có thật sự họ đang được các đại gia xe bảo vệ quyền lợi khi mà họ phải mua xe với giá cao hơn giá trị họ nhận được đồng thời không có lựa chọn khác ở một thị trường chỉ tồn tại những ông lớn?

Trên thực tế, cùng với sự phát triển của xã hội, người tiêu dùng hiện nay không thiếu sự thông thái cũng như thông tin trước khi quyết bỏ ra vài trăm tới vài tỉ để sắm một chiếc ôtô. Chỉ với một cú click chuột, họ có thể so sánh và biết một chiếc xe tại Việt Nam giá cao, trang bị ít hơn xe cùng chủng loại, cùng thương hiệu tại các nước láng giềng ra sao.

Do vậy, những nỗ lực níu kéo một thông tư trái luật có vẻ đang nhằm bảo vệ một nhóm lợi ích bất chấp những nỗ lực của người đứng đầu Chính phủ để tạo ra một thị trường cạnh tranh lành mạnh nơi các DN nhỏ và vừa có cơ hội tồn tại và phát triển.