Mấy hôm nay Hà Nội quả thực là rất nóng. Gặp ai cũng phải nghe lời than thở về việc nhiệt độ dâng cao trên mức cho phép các nàng mặc áo hai dây, quần soóc lượn phố cả vào ban ngày ban mặt.

Nhưng chúng ta vẫn bị ánh nắng mặt trời chói chang làm cho lóa mắt. Có một thứ nóng hơn thời tiết, nóng bất kể ngày, đêm, đông, hè mà đa phần dân số không chịu nhận ra. Đó là mạng xã hội. Mạng xã hội, tiêu biểu như Facebook, là nơi nuôi dưỡng những giá trị ảo. Tuy nhiên sức lan tỏa, thiêu đốt của nó thì không ngọn lửa, đợt nắng nóng nào có thể so bì được.

Dịp Quốc tế thiếu nhi vừa rồi, một tài khoản đăng tấm ảnh một người đàn ông trong bộ đồ công nhân cơ khí lấm lem chở trên xe con gấu bông (được cho là mang về nhà tặng con gái). Chỉ thế thôi mà cộng đồng Facebook bùng lên khét kẹt nào share, nào like, nào comment. Giả dụ được chụp từ trước mặt và lộ danh tính, người công nhân vốn chẳng hề nghĩ ngợi hay tính toán gì với con gấu bông kia có thể được fan hâm mộ kéo đến tận nhà để truy phong: "Đạt danh hiệu ông bố khen từng mặt".

Đọc dòng chữ trên, hiểu luôn được... chết liền. Muốn biết ý nghĩa của thứ "tiếng Việt trong sáng" ấy, lại phải vào Facebook để xem một ông bố khác đăng lên trang cá nhân tấm giấy khen mà một trường tiểu học ở Ứng Hòa, Hà Nội tặng con mình vào cuối năm học. Một tờ báo nhanh nhạy gọi điện cho bà Hiệu trưởng đã ký tấm giấy khen "cực nóng" nọ, rồi nhận được lời giải thích rất dễ hiểu. Sở dĩ giấy khen ghi vậy là do nhà trường thực hiện theo thông tư 30. Có hai hình thức khen học sinh toàn diện và học sinh khen từng mặt. Còn cụ thể là được khen về mặt gì thì xin mời... chờ thông tư kế tiếp.

Trong lúc ngồi chờ xem có chuyện gì "hot" sắp xảy ra trên Facebook, chợt thấy các bậc phụ huynh (và cả bản thân) kể ra cũng rách chuyện. Các trường tiểu học trên khắp toàn quốc đã xác nhận 100% học sinh (đoán vậy chứ chưa thấy thống kê) đạt mức được nhận giấy khen. Các bậc cha mẹ lẽ ra phải tỏ ra vui mừng, phấn khởi cho sập Facebook đi, đằng này lại thể hiện thái độ càu nhàu, thắc mắc rất thiếu hàm ơn với ngành giáo dục.

Facebook, với chữ Face dịch từ Anh ra Việt chính là Mặt. Loài người không thể sống thiếu mặt này mặt kia được. Như vậy có lẽ không nên giãy nảy lên với Giấy khen từng mặt. Bởi mặt nào thì cũng là... mặt mình.