Khi “thượng đế” làm càn

Theo Cục Hàng không VN, chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2015, đã xảy ra 7 vụ hành khách gây rối, trong đó có 3 vụ hành khách hành hung nhân viên hàng không. Đặc điểm chung của các vụ việc hành khách lăng mạ và hành hung nhân viên hàng không đều có nguyên nhân xuất phát từ vấn đề hành lý, mà chủ yếu là hành lý xách tay của hành khách mang theo lên máy bay. Một số khác liên quan đến việc hành khách mang theo các vật dụng không được phép hoặc đến quầy làm thủ tục muộn hoặc không thực hiện quy định tắt điện thoại di động, tự ý lấy áo phao, mở cửa thoát hiểm và hành hung nhân viên hàng không. Trên thực tế, ngành hàng không đã có quy định rất cụ thể về kích thước, trọng lượng hành lý xách tay (hành lý xách tay không được vượt quá 7kg và có tổng kích thước ba chiều không vượt quá 115cm, tương ứng 56 x 36 x 23cm hoặc 22 x 14 x 9 inches).

Một vài ví dụ: Chuyến bay VJ 8687 (Hà Nội đi TPHCM) dự định cất cánh lúc 22h. Lúc 21h20, tại cửa ra số 15, nhân viên Hãng Hàng không Vietjet Ngô Đức H thấy hành khách Trương Thị Thiên Tr mang hành lý cồng kềnh, vượt quá số lượng quy định, nên đã yêu cầu hành khách này cân lại hành lý. Không những chẳng chấp hành, nữ hành khách này còn tỏ rõ thái độ bất hợp tác, buộc anh H phải thực hiện quy định của hãng là thông báo từ chối vận chuyển với hành khách này. Liền ngay sau đó, Trương Thị Thiên Tr giật áo và đuổi theo anh H đến khu vực soi chiếu an ninh hàng không, xé rách áo của anh H.

Vụ đánh ghen hy hữu trên máy bay. 

Trước đó, trên chuyến bay từ TPHCM đi Bangkok (Thái Lan) ngày 5.5.2014, hành khách Lê Thị Ngọc Q cũng mang hành lý quá cước, khi bị nhắc nhở, đã thoá mạ nhân viên hàng không và không ngừng gào thét đòi lên máy bay. Khi được “nhân nhượng” cho lên máy bay, vị khách này vẫn ngang nhiên để hành lý quá cước sai vị trí, khi bị nhắc nhở, Q lại tiếp tục gây sự, thoá mạ nhân viên của hãng, khiến an ninh cụm cảng phải can thiệp. Gần đây nhất, việc một nữ ca sĩ cho con tè vào túi nôn khiến dư luận bất bình và sau đó Cục Hàng không VN đã xử phạt vợ chồng cô ca sĩ này 8 triệu đồng…

Ngày 12.6.2014, trên chuyến bay VJ8517 (Hà Nội đi Nha Trang), khi nhân viên yêu cầu xuất trình vé lên máy bay, một hành khách không chấp hành và nói tưng tửng “Kiểm tra thẻ rồi, kiểm tra bom luôn đi”, nên tiếp viên đã báo cho cơ quan an ninh và toàn bộ chuyến bay bị hoãn, phải quay trở lại mặt đất để kiểm tra. Ngày 21.11.2014, trên chuyên bay VN274, khi máy bay chuẩn bị khởi hành thì có 3 hành khách (2 nữ, 1 nam) gậy lộn, dùng giày đánh ghen, nhân viên an ninh đã yêu cầu 3 người dỡ hành lý và xuống máy bay, chuyến bay bị chậm gần 1 giờ…

Tự nhiên như ở nhà

Bên cạnh tình trạng hành khách cố tình vi phạm quy định về an ninh hàng không, thậm chí thóa mạ, hành hung nhân viên hàng không, các hãng còn đau đầu vì nhiều hành khách đã hồn nhiên phạm lỗi từ những thói quen thiếu văn minh khi đi máy bay như tự ý mở cửa thoát hiểm vì tò mò.

Được biết, mỗi lần tàu bay bung phao trượt, chi phí cho việc sang nước khác cuộn lại phao, đóng lại cửa thoát hiểm phải tốn tới 10.000 USD, chưa kể thiệt hại do phải dùng máy bay khác để tiếp tục khai thác đường bay. Thế nhưng, gần đây trên nhiều chuyến bay, vẫn có trường hợp hành khách tự ý mở cửa thoát hiểm với những lý do rất “trời ơi”. Ngoài ra, nhiều hành khách vô tư trong cả cách hành xử, bỏ qua mọi khuyến cáo an toàn bay của ngành hàng không, như sử dụng điện thoại khi máy bay đang bay hoặc máy bay đang hạ cánh, hành khách đã vội rút điện thoại sử dụng - một thói quen vô cùng xấu xí, nhưng dường như khá… khó bỏ, khiến khoang máy bay ồn ào, nhốn nháo như “chợ vỡ”...

 

 Nhiều hành khách khi lên máy bay vẫn sử dụng điện thoại. Ảnh: T.L

Phó Cục trưởng Cục Hàng không VN Đào Văn Chương cho biết: “Căn nguyên cơ bản, một phần là do hành khách không đọc kỹ các quy định vận chuyển của các hãng hàng không từ sau khi mua vé cho đến thời điểm làm thủ tục lên máy bay. Một số hành khách chủ quan với suy nghĩ đi máy bay cũng bình thường như các loại hình phương tiện thông thường khác, nên không tìm hiểu kỹ về các quy định vốn rất chặt chẽ của ngành hàng không. Đáng tiếc là các trường hợp vi phạm quy định khi được nhắc nhở, hướng dẫn lại không phối hợp, không tuân thủ, thậm chí thiếu kiềm chế, nên dẫn tới có hành vi gây rối và hành hung nhân viên hàng không”.

Hiện nay, ngày càng nhiều hành khách lựa chọn hàng không để đi lại và vì thế, đã đến lúc, vấn đề văn minh, văn hóa an toàn hàng không phải được toàn xã hội chung tay xây dựng. Trong đó, các hãng hàng không cũng cần xây dựng quy tắc ứng xử văn minh, lịch thiệp, tận tình với hành khách, đồng thời tăng cường hoạt động truyền thông để hành khách không ngỡ ngàng với các quy định đặc thù về an toàn, an ninh hàng không. Cơ quan quản lý nhà nước cần nghiên cứu, sửa đổi các quy định pháp lý để minh bạch hóa trách nhiệm của hãng hàng không với khách hàng, đồng thời tạo hành lang pháp lý minh bạch, đủ sức ngăn ngừa tình trạng hành khách vi phạm các quy định hàng không, uy hiếp an toàn bay.

Muốn hội nhập và phát triển, chúng ta cần phải thay đổi những thói quen tưởng như rất nhỏ, và như thế, sẽ góp phần tạo dựng hình ảnh về vẻ đẹp của đất nước VN an toàn, thân thiện trong mắt bạn bè quốc tế.