Nhân dịp kỷ niệm 120 năm bác sĩ, nhà khoa học Yersin tìm ra vi khuẩn gây bệnh dịch hạch, tối 25.6, tại Trường Đại học Nha Trang, Sở ngoại vụ Khánh Hòa phối hợp với Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam đã tổ chức trình chiếu bộ phim tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp bác sỹ, nhà khoa học Alexandre Yersin. Hơn 500 bạn sinh viên đã tham dự.

   

Ông Andrej Motyl - Đại sứ Liên bang Thụy Sĩ tại Việt Nam dâng hương tại mộ bác sĩ, nhà khoa học Alexandre Yersin ở Suối Dầu (huyện Diên Khánh- Khánh Hòa)

Với tiêu đề “Sống mà không dịch chuyển là không phải sống”(nguyên văn:It’snota life that doesn’t move). Đây là bộ phim tài liệu đầu tiên của Thụy Sĩ về bác sỹ, nhà khoa học A.Yersin được trình chiếu tại Việt Nam. Với thời lượng 90 phút, đạo diễn Ste’phane Kleeb liên kết những hình ảnh, tư liệu, di tích, nhân chứng, vật chứng… nơi A.Yersin sinh ra, trưởng thành và cống hiến cho khoa học, cho mảnh đất nơi ông đến. Xem phim bạn trẻ như được truyền cảm hứng về niềm say mê khám phá, nghiên cứu khoa học và cống hiến hết mình cho cuộc sống. Alexandre Yersin sinh năm 1863 tại Thụy Sỹ. Cách đây hơn 120 năm, một thanh niên “Tây” Alexandre Yersin đặt chân đến Nha Trang từ con tàu chở khách của Pháp. Và ông quyết định bỏ hết những vinh hoa ở Pháp để gắn bó đời mình với cuộc sống giữa xóm chài nhỏ ngay cửa sông Cái và bắt đầu sự nghiệp khoa học không mệt mỏi. Năm 1893, ông phát hiện ra Cao nguyên Langbian- Đà Lạt. Năm 1894 tìm ra vi trùng bệnh dịch hạch và điều chế huyết thanh chống bệnh này. Năm 1985 thành lập Viện Pasteur Nha Trang. Năm 1896 ông xây dựng các trại chăn nuôi thuộc Viện Đông dương (Suối Dầu hiện nay). Năm 1897 đưa cây cao su vào Đông Dương. Năm 1917 ông đưa cây Canh-ki-na vào Đông Dương nghiên cứu chữa bệnh sốt rét tại Hòn Bà. Năm 1943, sau 50 năm sinh sống và gắn bó với Nha Trang, Alexandre Yersin đã yên nghỉ tại Suối Dầu.

  

Ngôi nhà của ông Năm- Yersin tại xóm Cồn xưa

 

Trên đỉnh Hòn Bà nơi làm việc của Alexandre Yersin đã được tôn tạo, trở thành điểm thăm quan ấn tượng với nhiều du khách trong và ngoài nước.

Nhớ ơn những đóng góp của ông với dân tộc Việt Nam và người nghèo, năm 1990 quần thể di tích về A.Yersin tại Khánh Hòa được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Đồng chí Đỗ Mười, lúc ấy là Thủ tướng nước CHXHCN Việt nam đã nói “Đây là một trường hợp duy nhất nước Việt Nam cấp bằng chứng nhận di tích lịch sử cấp quốc gia cho một người nước ngoài”. Năm 2013, A.Yersin trở thành “Công dân Việt Nam danh dự” được nhà nước Việt Nam truy tặng.

Và cho đến ngày nay, ông Năm – Yersin đã trở thành một “di sản văn hóa” của xứ Trầm Hương. Đỉnh Hòn Bà- nơi Alexandre Yersin khám phá và có nhiều cống hiến cho khoa học đã và đang là điểm đến hấp dẫn, thu hút hàng nghìn lượt du khách trong và ngoài nước. Nơi đây vẫn còn lưu giữ nhiều kỉ vật như: ngôi nhà, chuồng ngựa, khay ươm cây thuốc…của A.Yersin.

Tại Khánh Hòa, đã có những phòng khám, trường học, con đường mang tên Yersin. Mới đây tượng đài và công viên bờ biển Yersin đã được nhân dân tỉnh Khánh Hòa đặt trang trọng tại cửa ngõ xóm Cồn. Nơi đây năm xưa ngôi nhà của ông Năm- Yersin có ống thiên văn, phát hiện thấy gió lớn, hay sắp có bão là ông treo đèn báo bão lên để dân xóm Cồn biết không được đi biển, dân nghèo xóm Cồn ngày ấy gọi ông với cái tên thân mật “Ông Năm báo bão”.