Trước đó, thông tin NSƯT Phạm Bằng bị bệnh và đang nằm viện đã khiến người hâm mộ lo lắng. Một số hình ảnh nghệ sĩ nằm trên giường bệnh được dân mạng truyền tay nhau. Thậm chí còn có thông tin nói nghệ sĩ bị ung thư gan. Tuy nhiên, ông lên tiếng phủ nhận thông tin này. Ông cho biết, bệnh của mình là viêm túi mật dẫn đến viêm gan chứ không phải ung thư. Nghe nghệ sĩ chia sẻ vậy, bạn bè, đồng nghiệp, khán giả cũng đỡ lo và cầu chúc ông mau khỏe lại, để tiếp tục cống hiến. Nhưng nào ngờ… Vậy là mùa tết này, đã vắng đi tiếng cười Phạm Bằng.

Cách đây 3 tháng, sau khi thấy xuất hiện triệu chứng chán ăn, sụt cân nhanh chóng ông đã đi bệnh viện khám sức khỏe. Từ khi phát hiện bệnh đến nay nghệ sĩ Phạm Bằng đã bị sụt 8kg. Trước khi qua đời, ông vẫn còn đau đáu, tiếc nuối vì không được cống hiến cho khán giả và rất nhớ sân khấu.

 NSƯT Phạm Bằng đã qua đời ở tuổi 85. 

NSƯT Phạm Bằng sinh năm 1931 tại Hà Nội. Bố ông mất sớm để lại người vợ góa 24 tuổi cùng ba người con. Mẹ ông ở vậy nuôi chị em ông khôn lớn. Khi biết con trai say mê nghiệp diễn, mẹ ông đã phản đối. Phạm Bằng từng chia sẻ rằng chưa bao giờ ông thấy mẹ vui, hay khen ngợi và cũng không mong bà đến rạp để xem mình biểu diễn. Nhưng vì niềm đam mê diễn xuất đã ăn vào máu, nên Phạm Bằng vẫn quyết tâm theo đuổi đến cùng.

Sau khi phải dừng học giữa chừng ở Trường Cao đẳng Giao thông công chính, Phạm Bằng thi đỗ vào Trường Đại học Sân khấu khóa I và Đoàn Văn công Hà Nội, nhưng ông chọn gia nhập đoàn văn công và sau đó trở thành diễn viên của Đoàn Kịch Hà Nội. "Vào văn công vừa được học, vừa được diễn, lại vừa có thêm tiền phụ giúp gia đình trong khi vào trường Sân khấu phải trả tiền học phí. Tôi không còn lựa chọn nào khác hơn. Thời kỳ ấy, gia đình tôi quá nghèo khó, mặt khác tôi lấy vợ trong khi chưa có việc làm" – nghệ sĩ nói về lý do lăn lộn vào thực tế cuộc sống từ sớm, chứ không chọn cách được đào tào bài bản từ trước lớp.

Năm 1964, đoàn kịch Hà Nội cùng các đoàn cải lương, đoàn chèo… được tách ra và bắt đầu đời sống riêng của mình. Tại đoàn kịch Hà Nội, đạo diễn Nguyễn Đình Nghi mời Phạm Bằng tham gia các vở diễn. Ông bắt đầu nổi tiếng với các vai phản diện. Sau đó, đạo diễn Trần Hoạt bắt đầu làm một vài tác phẩm kịch hài.

Đầu năm 1975, ông chuyển sang Đoàn kịch nói Trung ương và được biết đến rộng rãi qua chương trình Gặp nhau cuối tuần. Nghệ sĩ cũng thường xuyên xuất hiện trong các đĩa hài Tết, các sân khấu hài khắp cả nước.

 

Trên sân khấu, trên màn ảnh nhỏ, ông là diễn viên hài được nhiều người yêu quý. Với cái vẻ tưng tửng, gương mặt biểu cảm đôi khi ngơ ngác, lạc loài... Phạm Bằng đã ghi dấu với nhiều vai diễn ấn tượng. , Trong đó có những vai để đời như Lý trưởng trong vở “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”… sự chắt lọc, nghiên cứu kỹ lưỡng kịch bản cũng như năng khiếu trời cho tạo thành nét diễn rất riêng của NSƯT Phạm Bằng. Ông có một nguyên tắc: Khi đã nhận vai diễn thì phải dẹp hết ưu tư trong lòng để mang đến tiếng cười cho khán giả. Dù chỉ là vai diễn nhưng ông thừa nhận, phía sau tiếng cười là bao lần nuốt cay đắng vào trong. Bởi một lẽ, sau khi mang đến tiếng cười cho khán giả, người nghệ sĩ ấy lại khóc thầm, cứ phải chôn chặt những nỗi buồn, những dang dở của đời mình để toàn tâm cống hiến.

Cuộc đời NSƯT Phạm Bằng từng trải qua nhiều biến động. Gia đình gắn bó với phố phường Hà Nội, từ Lò Đúc, về phố Hàng Than, rồi Hàng Giầy. Ông cũng nổi tiếng là người rất yêu vợ.  “Khi tôi chuẩn bị lập gia đình, tôi để ý tới 5 người con gái. Vợ tôi không phải là người con gái giỏi nhất, xinh đẹp nhất nhưng tôi chọn cô ấy vì tôi biết chắc rằng, chỉ có cô ấy mới có thể chịu được tính mẹ tôi. Mẹ tôi sống cuộc đời góa phụ ngót 70 năm, trong cách nhìn của bà, con dâu  chỉ là một người hầu, một người để sai bảo, đay nghiến, chì chiết. Bởi vì, bản thân mẹ tôi, khi còn làm dâu cụ cũng đã phải chịu đựng sự khắc nghiệt của mẹ chồng. May mà vợ tôi là con nhà lễ giáo nên cắn răng một lòng một dạ chịu đựng sự dò xét của bà mà không một lời than vãn. Tôi biết hết sự chịu đựng của vợ mình nhưng không thể mở lời ra bênh vợ” – trong một lần trả lời phỏng vấn báo chí, Phạm Bằng đã tâm sự như vậy về cuộc sống riêng.

NSƯT Phạm Bằng và vợ thời trẻ.  

Năm 2003, vợ nghệ sĩ Phạm Bằng qua đời. Ông cho rằng bà góp 98% vào thành công của mình, nên rất thương vợ. Đây cũng là quãng thời gian chông chênh nhất, ông sống như một cái bóng trong ngôi nhà của chính mình, ngôi nhà đầy dấu ấn của mẹ, của vợ.

Và Tuổi già của Phạm Bằng cô đơn, trống trải trong căn nhà cổ từ thời Pháp thuộc ở phố Hàng Giầy, Hà Nội. 15 năm, sau ngày vợ qua đời, ông không đi bước nữa. Phạm Bằng có bốn người con, ba người đã thành đạt. Hai con gái một lấy chồng sống ở nước ngoài, một trong TP HCM. Con trai út sống cùng ông nhưng bận rộn nên đi suốt. Ở nhà phần lớn chỉ có ông và cô con gái 40 tuổi chưa lập gia đình. Ở tuổi 85, nghệ sĩ vẫn miệt mài đi diễn, cống hiến cho đến khi bị bệnh và ra đi mãi mãi. Không phải vì ông cần tiền, mà diễn để đỡ nhớ sân khấu và đỡ buồn.

Ngoài nghiệp diễn, NSƯT Phạm Bằng còn mở quán bán bánh trôi ở Hàng Giầy, nhưng vì lý do sức khỏe nên đành nghỉ. Gần 2 năm, ông lên bàn mổ đến mấy lần, hết bệnh tiền liệt tuyến lại sang ruột thừa, mật, gan...

Trước những cống hiến cho nghệ thuật, Nghệ sĩ Phạm Bằng được phong danh hiệu NSƯT từ năm 1993. Ông cũng từ chối làm hồ sơ để được xét duyệt danh hiệu NSND.  “Thực ra, tôi cũng có được cơ quan, đồng nghiệp vận động nhưng tôi chỉ nghĩ thế này, thuở mình mới vào nghề đã có những danh hiệu kia đâu, mình vẫn đi diễn vì niềm đam mê trong sáng nên bây giờ, được hay không cũng rất bình thường. Là nghệ sĩ, điều quan trọng là tạo ra phong cách riêng, đừng hiu hiu bàng bạc. Thời chúng tôi, bao người đã gửi cả máu thịt vào vai diễn. Thế là thanh thản rồi”- NSƯT Phạm Bằng từng tâm sự như vậy. Với ông, được đứng trên sân khấu, diễn bằng cái tâm của mình và nhận được sự yêu thương của khán giả, được mọi người nhớ tên, đó đã là phần thưởng cao quý nhất với một người nghệ sĩ.

Xem lại tiểu phẩm do NSƯT Phạm Bằng diễn xuất trong Gặp nhau cuối tuần: