Phát biểu trước Quốc hội, ĐB Phạm Trường Dân (Quảng Nam) cho rằng, việc hỏi cung bị can của cơ quan tiến hành tố tụng chưa cần thiết phải được ghi âm, ghi hình, khó có tính khả thi và không phù hợp với điều kiện của nước ta.

“Hàng năm cơ quan điều tra phải thụ lý khoảng 100 nghìn vụ án hình sự với khoảng 150.000 -160.000 bị can, nếu thực hiện đúng quy định như dự thảo Bộ Luật tố tụng hình sự thì khoản kinh phí trang bị lên đến hàng chục nghìn tỉ đồng, đó là chưa kể phải đầu tư kinh phí để sửa chữa, nâng cấp, xây mới cơ sở vật chất cho việc lắp ráp thiết bị phục vụ cho công tác ghi âm, ghi hình xây dựng kho tàng, tàng thư, quản lý, bảo quản đĩa băng ghi âm ghi hình chuẩn bị đội ngũ cán bộ kỹ thuật làm nhiệm vụ cho việc sử dụng, quản lý, khai thác ghi âm, ghi hình” - ĐB Dân.

Đại biểu này cũng đề nghị cần làm rõ hơn việc quy định ghi âm, ghi hình các cuộc hỏi cung, như nội dung băng ghi âm, ghi hình có được coi là chứng cứ trong tố tụng hình sự không, có phải in sau gửi kèm với hồ sơ vụ án gửi cho Viện kiểm sát, Tòa án sau khi kết luận điều tra của cơ quan điều tra không?

"Ngoài ra, ghi âm, ghi hình xong các cuộc hỏi cung rồi đưa vào kho cất giữ. Việc khai thác, quản lý sử dụng băng đĩa đã ghi âm, ghi hình như thế nào, các băng ghi âm, ghi hình có được coi là tài liệu mật hay không và ở độ mật như thế nào?” - đại biểu Dân đặt vấn đề.

Từ phân tích trên, ĐB Phạm Trường Dân đề nghị Quốc hội cân nhắc kỹ để quyết định, trước mắt chỉ nên áp dụng ghi âm, ghi hình các cuộc hỏi cung bị can đối với những trường hợp cụ thể như bị can phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, bị can kêu oan hoặc có thông tin nhất là thông tin của gia đình người bị hại, bị can phản ánh bị can bị oan sai và bị can không nhận tội.

ĐB Lù Thị Lừu (Lào Cai) cũng băn khoăn về việc triển khai thiết bị ghi âm, ghi hình trên cả nước với tình hình ngân sách khó khăn như hiện nay có đảm bảo đủ để thực hiện không? "Việc này phải tính toán kỹ nếu không luật ban hành sẽ không đảm bảo tính khả thi vì không đủ nguồn lực để thực hiện” - ĐB Lừu đặt vấn đề.

Theo ĐB Lừu, để tránh lãng phí phù hợp với điều kiện nước ta thì quy định việc hỏi cung bị can cần khoanh lại các nhóm tội như nhóm tội đặc biệt nghiêm trọng, nhóm tội về an ninh quốc gia, những vụ có đơn thư khiếu kiện và theo yêu cầu của cơ quan tố tụng và bị can.

Đồng quan điểm với ĐB Dân, ĐB Bùi Văn Xuyền (Thái Bình) cho rằng không cần thiết phải ghi âm, ghi hình trong mọi trường hợp. "Ví dụ những trường hợp phạm tội đơn giản, phạm tội quả tang và đối tượng đã nhận tội thì không cần phải ghi âm, ghi hình” - ĐB Xuyền dẫn chứng.

Theo ĐB Xuyền, trong thời gian vừa qua xảy ra việc bức cung, nhục hình chủ yếu do năng lực, trình độ, phẩm chất, đạo đức của điều tra viên. Do vậy, để hạn chế tình trạng này thì điều quan trọng vẫn là giáo dục phẩm chất đạo đức, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu và chúng ta không quá lệ thuộc vào ghi âm, ghi hình.

[Clip] ĐB Bùi Văn Xuyền (Thái Bình) phát biểu trước QH ngày 6.11 về Bộ luật tố tụng hình sự (Sửa đổi):