Đứng đầu danh sách lỗ, không ai khác, chính là Tập đoàn Vinalines với tổng các khoản lỗ là 20.687 tỉ đồng.

Nhưng Vinalines không và chưa bao giờ là một cá biệt. 19 tập đoàn, tổng công ty khác đang lỗ lũy kế là 24.451 tỉ đồng và 10 công ty mẹ còn lỗ lũy kế là 2.891 tỉ đồng.

Trong khi, “núi nợ” của khối doanh nghiệp này là 293.617 tỉ đồng.

Nhưng có vẻ, báo cáo này gửi tới QH cũng chỉ như một báo cáo định kỳ, phản ánh một câu chuyện cũ rích hầu như không có gì thay đổi.

Nhớ năm 2013, khi khoản nợ gần 1,35 triệu tỉ đồng của 127 tập đoàn, tổng công ty mẹ-con được công bố, có một không khí giống như là lo lắng để vấn đề tái cơ cấu được đặt ra mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Bởi 1,35 triệu tỉ đồng khi ấy tương đương với 62-63 tỉ USD, bằng một nửa GDP của Việt Nam trong năm 2012 (khoảng 136 tỉ USD).

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành khi đó nói, ông “không ngạc nhiên”. Bởi với số nợ này, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước tiếp tục được cấp tiền để làm ăn rồi thua lỗ, rồi lại được cấp tiếp, rồi thua lỗ... Còn các khoản nợ không trả nổi vào mỗi cuối năm thì “được khoanh lại” để tạo điều kiện cho có thể vay tiếp của các ngân hàng thương mại nhà nước. Và sau đó là xóa nợ.

Ông Thành nói, cái “Vòng luẩn quẩn vay, không trả nổi, khoanh nợ diễn ra liên tục chính là nguyên nhân khiến tình trạng nợ của các tập đoàn, tổng công ty ngày càng phình ra.

Huống chi hệ số sử dụng đồng vốn (ICOR) của các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) là cái gì đó dưới đáy của sự tồi tệ. Bởi trong khi doanh nghiệp ngoài quốc doanh chỉ cần 1,2 đồng vốn và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cần 1,3 đồng để tạo ra 1 đồng doanh thu thì DNNN phải sử dụng 2,2 đồng vốn để tạo ra 1 đồng doanh thu.

Năm 2013, lỗ lớn, nợ nhiều được báo cáo QH, để rồi nợ nhiều, lỗ lớn năm 2014 lại tiếp tục được báo cáo. Có người nói có thể, tái cơ cấu cần thời gian để vi chỉnh lại những khiếm khuyết cho DNNN. Nhưng thật ra, chúng cần có một cuộc đại phẫu và người bắt đầu phải là QH. Một nghị quyết giám sát tái cơ cấu chẳng hạn. Bởi cái sự thể năm nay cũng sẽ i sì sang năm, sang năm nữa khi những cái vòng luẩn quẩn ấy, nguyên nhân ấy chẳng có gì thay đổi.