Theo đại biểu (ĐB) Hòa thượng Thích Thanh Quyết (Quảng Ninh), việc ban hành dự luật luật là cần thiết để tương thích với hội nhập, khối đại đoàn kết dân tộc, tạo niềm tin người có tín ngưỡng tôn giáo vào chính sách, pháp luật của nhà nước. Với 95% dân số có tín ngưỡng, 27% dân số có tôn giáo và hình thức quy mô phức tạp, rộng khắp nên cần thiết phải có cơ quan quản lý xứng tầm, có quyền năng lớn, nhanh nhạy để giúp đỡ các tổ chức tôn giáo phát triển. Cơ quan đó có thể trực thuộc Chính phủ. 

Còn ĐB Lê Đắc Lâm (Bình Thuận), lại cho rằng, với đặc thù là lĩnh vực văn hóa hóa tinh thần tín ngưỡng, tôn giáo nên có thể nghiên cứu tính toán đưa về cơ quan quản lý là Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch (VHTT&DL) thì phù hợp hơn. 

ĐB Linh mục Lê Ngọc Hoàn (Nam Định), ĐB Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm (Hà Nội) cho rằng, cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động tôn giáo nên độc lập để thuận lợi hơn cho công tác quản lý, thay vì như hiện nay là trực thuộc Bộ Nội vụ.

ĐB Lê Văn Lai (Quảng Nam) cho rằng, dự thỏa luật quy định về phần tín ngưỡng còn rất sơ sài. “Tôi cảm giác phần tín ngưỡng như chưa được chuẩn bị toàn diện” – Đại biểu nói. Đại biểu lưu ý, hiện nay, nhiều người muốn nâng phần thờ cúng tổ tiên lên thành một luật, vì đó là một tín ngưỡng rất sâu sắc, theo tôi, nên để phần tín ngưỡng lại để làm một luật riêng về tín ngưỡng một cách đầy đủ, trong đó dành phần đặc biệt quy định về thờ cúng tổ tiên.

Đồng tình với quan điểm về tự do tín ngưỡng, tôn giáo, tuy nhiên nhiều ĐB không đồng tình với ban soạn thảo khi dự thảo đề cập, can thiệp sâu vào hoạt động của tổ chức tôn giáo. 

ĐB Lưu Thành Công (Vĩnh Long), cho rằng, dự thảo chưa thể hiện được đầy đủ quan điểm của Đảng, Nhà nước về tín ngưỡng, quy định như một văn bản hành chính khi yêu cầu tổ chức tôn giáo phải xin phép 20 lần trong quá trình triển khai hiến chương của mình trong khi lại ít quy định về việc Nhà nước bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng của mọi người. 

Đồng quan điểm trên, ĐB Võ Thị Dung (TPHCM) cho rằng, không nên can thiệp sâu vào việc bổ nhiệm, phong chức chức sắc trong tổ chức tôn giáo. Bởi đó là quyền của tổ chức đó và theo điều lệ, hiến chương và nếu Nhà nước đặt ra các điều kiện phong chức, phong phẩm như dự thảo thì có thể vi phạm hiến chương của tôn giáo. 

Chia sẻ quan điểm này, ĐB Linh mục Lê Ngọc Hoàn bình luận, luật thiên về quản lý nhà nước với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo mà chưa chú ý cụ thể nội hàm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, là nhu cầu tự nhiên của con người, quyền đương nhiên của mọi người cần được tôn trọng bảo vệ theo tinh thần Hiến pháp 2013. Những quy định của luật về quản lý nhà nước với hoạt động này còn nặng nề, mang tính hạn chế, nhiều điều nặng quan hệ xin - cho "mà đã phải xin thì có thể cho hoặc không cho, do đó, có thể sẽ dẫn đến lạm quyền trong xin - cho, tạo khe hở để một số tổ chức nước ngoài đánh giá Việt Nam chưa có tự do tín ngưỡng, tôn giáo". 

Clip Đại biểu Hòa thượng Thạch Huôn (Sóc Trăng) tham gia thảo luận chiều 20.11.