Báo cáo công tác của các Tòa án trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII, Chánh án TAND Tối cao Trương Hòa Bình khẳng định: Trong 05 năm qua, các Toà án đã xét xử 1.233 vụ án với 2.813 bị cáo phạm các tội về tham nhũng, nhiều vụ án lớn, đặc biệt nghiêm trọng về kinh tế, tham nhũng đã được các Tòa án khẩn trương nghiên cứu hồ sơ để đưa ra xét xử kịp thời, nghiêm minh, như: vụ án PMU18; vụ án Hà Nguyên Cát tại Công ty cao su Phú Riềng, Bình Phước; vụ án Phạm Thanh Bình tại tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin); vụ án Dương Chí Dũng; vụ án Vũ Việt Hùng tại Ngân hàng phát triển Việt Nam chi nhánh khu vực Đăk Lắk - Đắk Nông; vụ án Huỳnh Thị Huyền Như; vụ án Nguyễn Đức Kiên…

Đặc biệt là đã hạn chế đến mức thấp các trường hợp kết án oan người không có tội (từ năm 2011 đến 2015 có 03 trường hợp Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm và tuyên bố bị cáo không phạm tội, so với nhiệm kỳ trước giảm 02 trường hợp). 

Trong nhiệm kỳ qua, công tác đấu tranh, phòng chống tham nhũng được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm và chỉ đạo thực hiện quyết liệt. Với trách nhiệm của mình, Toà án các cấp đã tăng cường và xét xử nghiêm minh đối với loại tội phạm này. 

Thẩm tra báo cáo của Chánh án TAND Tối cao về công tác của các Tòa án trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII, ông Nguyễn Văn Hiện- Chủ nhiệm Ủy ban tư pháp cho rằng, trong nhiệm kỳ qua, TAND các cấp đặc biệt chú trọng đến chất lượng xét xử các vụ án hình sự. 

Hình phạt mà Tòa án tuyên phạt với các bị cáo cơ bản bảo đảm chính sách hình sự của Nhà nước ta là nghiêm trị những kẻ chủ mưu, cầm đầu và khoan hồng đối với những người nhất thời phạm tội, lập công chuộc tội, thành khẩn khai báo, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm. 

Chủ tịch Hội đồng dân tộc Ksor Phước nêu rõ, báo cáo cần chỉ rõ công tác xét xử của tòa góp phần công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng như thế nào, bởi bây giờ người ta kêu nhiều. Qua 5 năm thấy xét xử nhiều vụ án ban đầu thấy ghê gớm lắm, nhưng sau thấy đơn giản thôi. Tòa xử lý nghiêm minh, nguyên tắc là phải đúng luật, không thể ngoài luật được. Sản phẩm của tòa tổng hợp từ điều tra, truy tố, chứ không riêng tòa. Nhưng chúng tôi nghe phong thanh thấy có nhiều cái chưa được yên tâm về các mối quan hệ. Ngoài ra, ông Ksor Phước đề nghị, chúng ta rất quan tâm tới các vụ án hành chính, nói nôm na là “xử quan” ra quyết định hành chính mà xâm phạm quyền lợi hợp pháp của công dân, tổ chức. Trong báo cáo cần nói rõ hơn về các trường hợp này để tạo ra niềm tin về công lý của tòa án trong 5 năm qua. Ngoài ra, báo cáo thấy “vắng bóng” quá về việc nâng cao trách nhiệm và đổi mới hoạt động của tòa án.

“Hiện nay, luật ngày càng hoàn thiện, đặc biệt luật liên quan đến công dân, tổ chức thì tội phạm cũng rất mưu mô quỷ kế, tìm cách lách luật” – ông Phước lưu ý. 

Tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đề nghị cố gắng lọc bớt kể lể công việc của tòa, mà tăng thêm nhận định đánh giá hoạt động của tòa có ý nghĩa và mang lại hiệu quả gì. Tòa án hoạt động có hiệu quả, đổi mới, đội ngũ được nâng cao một bước, tổ chức bộ máy được củng cố, tăng cường, bám sát Hiến pháp, pháp luật, kịp thời hoàn thiện, hướng dẫn, nhất là Nghị quyết, quyết sách của Quốc hội. Thứ hai, báo cáo cũng cần nêu rõ một số bài học kinh nghiệm trong nhiệm kỳ qua. 

Còn Phó Chủ tịch Uông Chu Lưu đề nghị, báo cáo có thêm đánh giá về các vụ án lớn liên quan đến tham nhũng, nhấn mạnh thêm và có những đánh giá về sự việc này cũng như bài học kinh nghiệm và nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới đây.

Clip Phiên họp thứ 45 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.