Quá nhiều sai sót của thẩm phán, liệu có còn khách quan?

Nếu như trong đơn tố cáo khẩn cấp lần đầu về việc “TAND quận Nam Từ Liêm (TP.Hà Nội) bất chấp pháp luật…”, thì ngày 17.9 vừa qua, bà Hương đã gửi đơn khiếu nại khẩn cấp đối với các vi phạm pháp luật của vị chánh án. Lý do, chánh án ở đây không chỉ đạo quyết liệt dẫn đến những dấu hiệu không bình thường của thẩm phán Bùi Thị Thu Hồng - người thụ lý vụ án.

Thứ nhất, đơn tố cáo cho rằng toà vi phạm nghiêm trọng về thời hạn giải quyết vụ án. Cụ thể, sau gần 3 tháng kể từ ngày nhận hồ sơ khởi kiện của nguyên đơn, toà mới ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí để thụ lý vụ án. Dù theo quy định, thời hạn này chỉ là 5 ngày.

Thứ hai, thời hạn xét xử theo quy định tối đa là 6 tháng (kể cả gia hạn), nhưng tính đến ngày đem ra xét xử (31.8.2015) đã là 18 tháng (đã trừ hai tháng tạm đình chỉ). Như vậy thời gian thụ lý đã gấp ba lần luật định.

Đáng lưu ý, đến ngày đưa ra xét xử nhưng tòa lại không tống đạt giấy triệu tập đương sự (!?).

Thứ ba, trong lần hòa giải đầu tiên không có thư ký tham dự nhưng thẩm phán vẫn vô tư điền tên của ông thư ký vào biên bản. Ngược lại, trong lần hòa giải lần sau lại không có mặt thẩm phán (?!).

Thứ tư, trước việc bà Hương tố cáo bút lục số 131 bị rút khỏi hồ sơ, thì trong văn bản giải quyết khiếu nại, tòa dẫn lời giải trình của thẩm phán rằng “do đánh nhầm số bút lục”? Cũng liên quan đến bút lục này, TAND Nam Từ Liêm lấy giải trình của thư ký để trả lời đương sự “không có việc bỏ tài liệu ra ngoài hồ sơ như khiếu nại của đương sự” (!?) Thứ sáu, thẩm phán quyết định đưa vụ án ra xét xử vào ngày 31.8, nhưng mãi đến 17h40 ngày 28.8 mới tống đạt đến tay đương sự.

Điều rất không bình thường ở đây là, ngày 28 là thứ sáu và ngày xét xử vào ngay thứ hai tuần sau (31.8), như vậy, đương sự có kịp chuẩn bị tốt để bảo vệ quyền lợi của mình tại phiên tòa?

Thẩm phán có khách quan không?

Ngày 22.8.2015, chúng tôi có buổi làm việc với Phó Chánh án TAND Nam Từ Liêm Chu Thiện Nghĩa về một số nội dung tố cáo của bà Hương. Một số trong những “sai sót” mà chúng tôi liệt kê phía trên, ông Nghĩa nói, trong văn bản trả lời khiếu nại của đương sự, tòa đã nói rõ trách nhiệm của thẩm phán (trong văn bản do ông Nghĩa ký, những sai phạm của bà thẩm phán chỉ được coi là “có một phần lỗi”; “các thiếu sót ”; “chưa kịp thời”…). Chính vì cho rằng các lỗi này chưa nghiêm trọng nên tất cả các đơn khiếu nại, tố cáo của bà Hương đều được TAND Nam Từ Liêm coi là không có cơ sở.

Khi chúng tôi đặt một số câu hỏi cụ thể nhằm đánh giá mức độ sai phạm của thẩm phán thì, Phó Chánh án Thiện Nghĩa đều cho rằng: Không trả lời chi tiết vì nó đi quá sâu vào bản án? Liệu cách trả lời đó đã thỏa đáng hay chưa? Bởi với câu hỏi: Thẩm phán giải trình đánh nhầm bút lục 131, vậy các ông có xem xét nhầm bút lục này với bút lục nào không? Liệu đây có phải là câu hỏi đi sâu vào chi tiết của vụ án? Hoặc thư ký trong đơn giải trình của mình khẳng định không có chuyện rút bỏ hồ sơ ra ngoài lại được tòa án… “Ok” ngay! Điều lạ là, tất cả những giải trình của thẩm phán, của thư ký được lấy làm cơ sở để trả lời khiếu nại, tố cáo của đương sự!

Câu hỏi không thể không đặt ra ở đây là, liệu đây có phải chỉ là “lỗi”, là “thiếu sót” của thẩm phán như các quyết định giải quyết KN-TC của TAND quận Nam Từ Liêm? Thứ nhất, ngày 17.12.2014, chính ông Chu Thiện Nghĩa - Phó Chánh án TAND quận Nam Từ Liêm - đã phải nói với bà Hương: “... Chúng tôi thừa nhận là sai, tôi phải chờ báo cáo của thẩm phán để tiếp tục nghiên cứu”.

Thứ hai, dù TAND quận Nam Từ Liêm đã phải giải quyết không ít đơn KN-TC của bà Hương, nhưng sau đó đến sát ngày xét xử tòa mới tống đạt quyết định đến cho đối tượng. Vậy đây có phải chỉ là “một phần lỗi của thẩm phán…” như TAND quận Nam Từ Liêm trả lời đương sự, hay đây chính là chuỗi hành vi làm sai luật và quá coi thường đương sự cũng như công luận?

Với một loạt “lỗi” liên tiếp nhau như vậy liệu có phải là ngẫu nhiên và xâu chuỗi lại, liệu nó có thể vẫn chỉ coi là lỗi? Và trách nhiệm của chánh án đến đâu khi để cán bộ của mình phạm một loạt “thiếu sót” tối thiểu, rất sơ đẳng như vậy?