Vụ án này rồi đây sẽ tiếp tục được các chuyên gia pháp luật mổ sẻ, phân tích làm bài học cho các cơ quan tố tụng và có thể làm bài giảng cho các sinh viên luật hiểu về tố tụng hình sự và chứng minh tội phạm. 

Thứ nhất: Đây là vụ án tai nạn giao thông có thời gian điều tra thuộc vào loại dài kỷ lục với 30 tháng mà các cơ quan tố tụng vẫn chưa kết thúc được. 

Kể từ ngày Cơ quan điều tra khởi tố vụ án, khởi tố bị can (ngày 4.9.2013) vụ án đến nay đã hơn 30 tháng nhưng các cơ quan tố tụng vẫn chưa thể kết thúc. Cơ quan điều tra đang “ngâm” án làm khổ người "trong cuộc" và gây thiệt hại cho doanh nghiệp, và người lao động. 

Tại sao cũng một vụ án tương tự nhưng ở Hàn Quốc chỉ hai tháng là kết thúc điều tra, xét xử nhưng ở Việt Nam đến 30 tháng mà vẫn chưa thể kết thúc? Lý giải điều này các chuyên gia pháp luật đã chỉ ra rằng do ngay từ khi khởi tố vụ án những người có thẩm quyền tiến hành tố tụng đã nhận thức không đầy đủ các dấu hiệu pháp lý cần thiết để khởi tố bị can, khi biết sai lại không kịp thời sửa sai để đình chỉ vụ án mà còn tiếp tục lạm dụng quyền lực “cố ép” và tìm cách “gán tội” cho người đã bị khởi tố để né tránh trách nhiệm. 

Thứ hai: Đây là vụ án có số lượng các cơ quan, tổ chức, cá nhân, chuyên gia pháp luật, các luật sư lên tiếng nhiều nhất. 

Từ Câu lạc bộ pháp chế doanh nghiệp – Bộ tư pháp, Viện nghiên cứu nhà nước và pháp luật, Trường đại học Luật Hà Nội, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Khoa học và Công nghệ, Phòng Thương mại và Công nghiệp VN, Liên đoàn luật sư VN, Chi nhánh phòng thương mại và công nghiệp VN tại Vũng Tàu, Đoàn luật sư tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Đảng ủy khối doanh nghiệp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, hàng chục luật sư tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã ký đơn thư gửi cơ quan tố tụng, cả chục doanh nghiệp, chi bộ đảng, công đoàn và hàng trăm người lao động đã ký đơn kêu oan cho hai bị can là ông Vũ Văn Đảo (Giám đốc Cty CP công nghệ Việt – Séc) và ông Đinh Văn Quyết (Giám đốc Cty CP Vũng Tàu Marina), vậy nhưng các cơ quan tố tụng vẫn im lặng xem như không biết, không nghe, không thấy. 

Dư luận đặt câu hỏi với một vụ án mà tất cả các chuyên gia pháp luật, các luật sư, các cơ quan tổ chức, thậm chí cả người dân bình thường cũng thấy rằng việc khởi tố ông Đảo và ông Quyết là không có cơ sở pháp lý, chỉ những người có thẩm quyền tiến hành tố tụng ở Cơ quan điều tra và Viện Kiểm sát ND TPHCM là không thấy!? 

Nếu các cơ quan tố tụng tiếp tục bất chấp mọi ý kiến, kiến nghị đúng đắn của các chuyên gia pháp luật thì không ai có thể chứng minh mình vô tội. Điều này đã lý giải vì sao ông Nguyễn Thanh Chấn và ông Huỳnh Văn Nén có quá nhiều đơn thư kêu cứu về việc họ bị hàm oan, nhưng mãi đến khi phát giác được người thực sự phạm tội, người ta mới “soi” lại tính hợp pháp của những “chứng cứ” đã thu thập trước kia. Nhìn lại, xã hội giật mình, một nguyên nhân không nhỏ dẫn đến oan sai là “thành tích phá án”!?.

 

 Công ty Việt - Séc của bị can Vũ Văn Đảo cung cấp hàng chục tàu thuyền PPC chất lượng cao cho lực lượng vũ trang.

Thứ ba: Có quá nhiều vi phạm pháp luật tố tụng trong hoạt động khởi tố, điều tra vụ án

Khi phân tích vụ án này, các chuyên gia pháp luật của trưởng Đại học luật Hà Nội , các luật sư Đoàn luật sư tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã chỉ ra hàng loạt sai phạm của Cơ quan tố tụng, người tiến hành tố tụng, cụ thể như: Khởi tố vụ án không có căn cứ pháp lý, không tôn trọng quyền con người, quyền công dân, khởi tố người khi chưa có đủ căn cứ chứng minh hành vi phạm tội, vi phạm pháp luật khi phê chuẩn quyết định khởi tố sau 49 ngày, vi phạm thời hạn điều tra, ban hành Bản kết luận điều tra trái pháp luật, lạm dụng quyền lực khi thụ lý vụ án không đúng thẩm quyền, kéo dài vụ án gây thiệt hại cho doanh nghiệp, người lao động. 

Luật pháp không cho phép các cơ quan tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng được quyền vi phạm pháp luật để truy cứu trách nhiệm hình sự một người. Trong vụ án này, phải chăng những người tiến hành tố tụng không nhìn thấy các vi phạm pháp luật tố tụng? hay cơ quan tố tụng TP HCM được “đặc cách” vi phạm pháp luật? 

Thứ tư: Chứng minh tội phạm kỳ quặc nhất. 

Quyết định khởi tố bị can của Cơ quan điều tra cho rằng ông Đảo, ông Quyết có hành vi “Điều động cano” nhưng chứng minh tội phạm lại cho rằng hai ông này có hành vi sai phạm đưa công nghệ vật liệu mới PPC vào sản xuất tàu thuyền và bán tàu thuyền cho lực lượng vũ trang, rõ ràng hai hành vi này chẳng liên quan gì đến nhau. Việc đưa công nghệ vật liệu mới vào sản xuất được nhà nước khuyến khích còn việc bán tàu thuyền cho lực lượng vũ trang là đúng pháp luật chứ không thể nói là sai phạm. Bất cứ ai đọc Bản kết luận điều tra đều không thể chấp nhận được lý lẽ kết tội của Cơ quan điều tra. 

Là người đi tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ vật liệu mới PPC vào sản xuất tàu thuyền ông Vũ Văn Đảo lẽ ra phải được khuyến khích. Việc bán tàu thuyền cho lực lượng vũ trang là việc làm tốt chứ sao gọi là sai phạm để có tội?

Tại sao những người có thẩm quyền tiến hành tố tụng là các điều tra viên, kiểm sát viên có “năng lực, trình độ” với nhiều năm công tác mà không thể hiểu được một điều đơn giản nhất là chưa bao giờ tai nạn giao thông lại khởi tố người sản xuất ra phương tiện khi mà phương tiện đã được cơ quan đăng kiểm có thẩm quyền (phòng đăng kiểm Hải quân) cấp chứng nhận bảo đảm an toàn cho phép đưa vào sử dụng và nguyên nhân tai nạn thì chẳng liên quan gì đến chất lượng phương tiện!?. 

Đến lúc này, các cơ quan tố tụng, người tiến hành tố tụng cần phải đình chỉ ngay vụ án oan sai này để hậu quả không lớn thêm, đừng làm oan người vô tội.