Còn chút hy vọng

Sáng 17.9, khi các cán bộ của Viện Khoa học kỹ thuật hình sự (Bộ Công an) và Công an tỉnh Hải Dương khám nghiệm hiện trường, phóng viên một số báo có thể tiếp cận được vào bên trong của Trung tâm thương mại Hải Dương (TTTM). Khắp tầng 1 của trung tâm chỉ là đống sắt vụn đổ sập. Sức nóng của vụ cháy khiến những tấm kính bị nung chảy thành nhiều hình dạng khác nhau. Những vật màu đen nằm lăn lóc khắp nơi là dấu vết còn lại của quầy hoa quả.

Theo các bậc cầu thang lên tầng 2 của TTTM, tất cả đều nhẹ nhàng, rón rén vì với những kết cấu bêtông đã bị nung cháy, những bức tường bị bóc sạch lớp vữa, trung tâm này có thể đổ sập bất cứ lúc nào. Hiện trường tầng 2 của trung tâm này vẫn là những cảnh đổ nát, chẳng còn bất cứ vật dụng gì không mang màu đen.

Theo quan sát của PV, tại các quầy hàng vẫn còn những chiếc hòm tôn, két sắt của các hộ tiểu thương. Phóng viên không được phép lên tầng 3 của TTTM, tuy nhiên theo lời của một cán bộ điều tra, có khả năng ở tầng này còn sót lại một chút hàng hóa chưa cháy hết.

Điều này phù hợp với ghi nhận của chúng tôi khi chụp ảnh từ ngoài vào tầng 3 TTTM. Một khu vực nhỏ ở đây có những ô nhỏ bằng sắt như vỏ container, khu vực này được lực lượng PCCC phun nước khá nhiều nên có khả năng những hàng hóa trong đây chưa bị cháy hết.

Hệ thống chữa cháy: Vô dụng

TTTM Hải Dương được đưa vào sử dụng từ năm 2001, tổng diện tích đất quy hoạch gần 10.000m2, diện tích xây dựng hơn 6.400m2, tổng diện tích kinh doanh hơn 15.000m2 (3 tầng), với gần 2.000 gian hàng. Trong thiết kế, TTTM này có đủ thiết kế hệ thống PCCC và đã được thẩm định, phê duyệt và nghiệm thu ngày 7.8.2000.

Đổ nát tại TTTM Hải Dương. Ảnh: Việt Hoà

Theo thiết kế, hệ thống cảnh báo cháy tự động, cấp nước chữa cháy, gần 100 bình chữa cháy xách tay. Ngoài ra, cùng vào thời điểm trên, tại đây đã thành lập 1 đội PCCC với 30 người (có 18 người  được cấp chứng nhận về huấn luyện nghiệp vụ PCCC).  Trên thực tế, ngay từ năm 2004, hệ thống báo cháy tự động đã hoàn toàn tê liệt. TTTM này có 4 bể nước ngầm cứu hỏa nhưng 2 bể đã hư hỏng, không thể tích nước. Tương tự, 2/4 máy bơm chữa cháy hỏng động cơ...

Theo lãnh đạo UBND TP.Hải Dương, từ năm 2006-2012, CA tỉnh đã có nhiều công văn yêu cầu BQL TTTM sửa chữa các hệ thống, thiết bị phòng, chữa cháy, nhất là việc cải tạo lại hệ thống điện, hệ thống thông gió và các đường thoát nạn... giữa năm 2012, cơ quan chức năng của tỉnh đã phạt hành chính 30 triệu đồng với TTTM do những vi phạm về sử dụng điện.

Đến cuối năm 2012, 2/4 bể nước ngầm đã nêu cùng toàn bộ các hạng mục khác được sửa chữa sai với thiết kế ban đầu, nhưng BQL không báo cáo với cơ quan chức năng. TTTM cũng không có biển chỉ dẫn thoát hiểm, không niêm yết bảng nội quy an toàn cháy nổ theo quy định. Với một loạt sai phạm, yếu kém nêu trên nên đêm 15.9 khi vụ cháy xảy ra, hệ thống báo cháy không hoạt động và hệ thống chữa cháy của TTTM chẳng nhỏ giọt nước nào.

Không ai mua bảo hiểm

Mặc dù việc mua bảo hiểm cháy nổ với các hộ kinh doanh tại trung tâm là bắt buộc theo NĐ130/NĐ-CP/2006 của Chính phủ; tuy nhiên, trung tâm đã không thực hiện và tất cả các hộ tại đây không ai mua loại bảo hiểm này.

Cảnh hoang tàn sau vụ cháy. Ảnh: Việt Hoà

Còn đối với các Cty bảo hiểm, cũng khó có đơn vị nào dám mạo hiểm khi đánh “cược” với hệ thống PCCC như tại trung tâm.

Công tác PCCC bị coi thường dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, khi bị cháy, tiểu thương cũng chẳng còn lại gì vì không có bảo hiểm.