Tạo niềm tin bằng di vật

Cách đây 5 năm, NNC P.T.B.H đã chỉ dẫn phần hài cốt LS Hoàng Ngọc Đảm, quê Làng Nha, Thái Giang (nay là huyện Thái Thụy, Thái Bình) thuộc ngôi mộ ở hàng thứ 5, lô 1, mộ thứ 2. Khi gia đình đặt vấn đề với Phòng LĐTBXH thị xã Ayunpa (Gia Lai) xin được cất bốc, tuy nhiên, lãnh đạo Phòng LĐTBXH thị xã không đồng ý vì không đủ cơ sở để xác định danh tính phần hài cốt đó là của LS Hoàng Ngọc Đảm.

Theo gia đình và đoàn làm phim “Linh hồn Việt cộng” thì đã cất bốc trộm phần hài cốt tại mộ số 2, với bằng chứng là chiếc lọ penicilin, trong đó có mảnh giấy, mực xanh đã nhòe, ghi: “Họ tên: Hoàng Ngọc Đảm. Đơn vị C2 D67. Quê quán: Làng Nha, Thái Giang, Thái Thụy, Thái Bình”. Với di vật này thì ai mà chẳng tin đó là phần hài cốt LS Hoàng Ngọc Đảm.

Thế nhưng, ngôi mộ số 2 đó hiện vẫn còn nguyên vẹn tại NTLS thị xã Ayunpa, không hề có dấu hiệu là đã cất bốc phần hài cốt. Bên nói có, bên nói không. Nhưng chính chiếc lọ penicilin, bằng chứng tố cáo sự gian dối, về việc xác định phần hài cốt là của LS Hoàng Ngọc Đảm. Mảnh giấy trong chiếc lọ penicilin, ghi quê của LS Đảm là: Làng Nha, Thái Giang, Thái Thụy, Thái Bình.

Cần nói rõ, LS Hoàng Ngọc Đảm hy sinh ngày 18.3.1969, lúc đó xã Thái Giang thuộc huyện Thái Ninh. Ba tháng sau ngày LS hy sinh, huyện Thái Ninh và huyện Thụy Anh mới hợp nhất thành huyện có tên mới là huyện Thái Thụy. Vậy, làm sao LS Hoàng Ngọc Đảm lại tiên đoán được, rằng huyện Thái Ninh sẽ được đổi tên thành huyện Thái Thụy, để mà ghi vào mảnh giấy để trong chiếc lọ penicilin?

Theo cựu chiến binh Nguyễn Xuân Quy - Đoàn 31 Mặt trận B5 - quê Quảng Trị và chiến đấu nhiều năm tại mảnh đất này, ông đã tham gia trong việc tìm kiếm hài cốt LS và cho hay về tình trạng giả di vật LS hiện nay khá phổ biến, nhất là chiếc lọ penicilin có mảnh giấy ghi tên, đơn vị, quê quán LS.

Ông nói: Thường thì khi thấy chiếc lọ này, nguyên tắc không được mở ra ngay, vì ngày trước dùng mực cửu long, nếu mở ra thì sẽ bay mực, chỉ được mở trong phòng tối, không có gió, phần nhiều chữ không còn rõ. Việc gia đình nào thấy chiếc lọ có đựng giấy mà mở ra bình thường dù chữ đã nhòe mực thì mảnh giấy đó đã được làm giả. Hơn nữa, các di vật của LS có cùng hài cốt thì cũng hết sức xem xét lỹ lưỡng, tránh rơi vào cảm xúc đó là di vật người thân, bỏ qua các việc kiểm chứng khác. Khi NNC Đặng Xuân Ba bị bắt thì trong túi có tới 14 túi nylon đựng xương, 6 chiếc lọ có sẵn mảnh giấy ghi tên, đơn vị, quê quán của LS mà gia đình đang nhờ tìm.

Kiểm chứng bằng hồ sơ liệt sĩ

Do bí mật thông tin về đơn vị trong chiến tranh, hầu hết giấy báo tử của các LS không ghi rõ đơn vị, chỉ ghi ký hiệu, không ghi rõ nơi hy sinh, nơi an táng. Hiện nay, phiên hiệu các đơn vị đã được Bộ Quốc phòng giải mã, Trung tâm tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý cho gia đình LS (Marin) cũng đã giải mã phiên hiệu đơn vị...

Đại tá Trần Quốc Dũng - Phó Cục trưởng Cục Chính sách (Bộ Quốc phòng) - cho biết: Các gia đình có nhu cầu giải mã phiên hiệu, liên hệ với Cục Quân lực, Bộ Tổng Tham mưu. Bộ Quốc phòng có cổng thông tin “Nhắn tìm đồng đội”. Gia đình LS bị mất giấy báo tử, liên hệ với Phòng Người có công thuộc Sở LĐTBXH nơi LS nhập ngũ.

Bà Ngô Thị Thúy Hằng - Phó Giám đốc Trung tâm Marin - cho hay, trung tâm trợ giúp gia đình phương pháp tìm mộ LS, dựa trên cơ sở giải mã phiên hiệu đơn vị, trung tâm đã khớp nối  các dữ liệu trên bia mộ LS tại các NTLS.

BS Nguyễn Đình Thường - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Hỗ trợ gia đình LS Việt Nam - cho hay, trước đây gia đình ông cũng nhờ NNC P.T.B.H tìm mộ, nhưng NNC nói hài cốt không còn.

Nhưng sau khi tìm kiếm thông tin qua đơn vị, tìm được nơi an táng LS, biết được phần mộ LS đã được quy tập vào NTLS quốc gia Đường 9. Căn cứ theo hồ sơ quy tập, qua giám định gene, gia đình đã tìm được phần mộ LS. Ông Thường khuyên các gia đình LS cần bình tĩnh khi đi tìm kiếm, đặc biệt cần tìm được đơn vị, xác định được nơi hy sinh, nơi an táng, phần mộ đã được quy tập chưa. Ông nói: Hội hỗ trợ các gia đình trong việc tìm kiếm hài cốt LS, gia đình LS có nhu cầu giám định gene, liên hệ với hội. Được biết, việc giám định gene hài cốt LS trên cơ sở có thông tin về hài cốt LS nhưng chưa rõ danh tính.

ĐT liên hệ tư vấn của Hội Hỗ trợ gia đình LS Việt Nam: 069552214; số 8 Nguyễn Tri Phương (Hà Nội).

*Trung tâm Marin: 1900571242; phòng 701, nhà 4B, KĐT Trung Hòa - Nhân Chính (Hà Nội).
Lê Huân