Đó là phát biểu của ông Nguyễn Xuân Nhĩ – nguyên Thứ trưởng Bộ GDĐT- tại hội thảo do Hiệp hội các Trường ngoài công lập tổ chức ngày 19.12 vừa qua. Lời ông Nhĩ nói rất đúng , bởi vì thà đừng đẻ ra thì thôi, còn đã đẻ ra rồi thì phải chăm sóc, nuôi dưỡng. Nếu không làm được việc đó, có nghĩa là vô cảm và vô trách nhiệm.

Các trường đại học, cao đẳng dù công hay tư cũng là con đẻ của Bộ GDĐT. Nhưng trường ngoài công lập đã bị phân biệt đối xử rất thiếu công bằng. Trường công được bao cấp, được Nhà nước rót tiền để hỗ trợ đào tạo. Trường ngoài công lập cũng đào tạo con người, cung cấp nguồn nhân lực cho xã hội, nhưng phải tự lo tất cả, từ cơ sở vật chất đến trang thiết bị giảng dạy. Hầu hết các trường đều phải đi vay để đầu tư xây dựng hoặc thuê cơ sở, chi phí cho khoản này rất cao.

Sinh viên học trường công có nhiều lợi thế hơn trường ngoài công lập, cho nên cầm tấm bằng ra trường có cơ hội hơn; mặc dù chưa chắc chất lượng đào tạo của tất cả các trường công đều cao. Chính vì điều này nên trường ngoài công lập mất lợi thế cạnh tranh, ngày càng thiếu sinh viên đăng ký học. Kỳ tuyển sinh vừa qua cho thấy một thực tế, trường ngoài công lập đang có nguy cơ “phá sản” hàng loạt. Rất nhiều trường không tuyển được sinh viên, chỉ lèo tèo vài chục em thì khó có thể tồn tại được.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến hậu quả này cho các trường ngoài công lập là chính sách tuyển sinh. Bộ GDĐT đã dành tất cả mọi cơ hội cho trường công, nên không còn sinh viên cho các trường ngoài công lập. Nói như ông Lê Viết Khuyến – nguyên Vụ phó Vụ Đại học: “Nếu nói các trường tuyển sinh thiếu do quản lý không tốt thì không đúng, bởi lãnh đạo đa số nguyên là hiệu trưởng các trường đại học lớn, hay người có kinh nghiệm như GS Đặng Hữu- nguyên Trưởng ban Khoa giáo Trung ương. Giáo viên các trường cũng rất tốt như ĐH Tân Tạo có nhiều giáo sư từ Mỹ về, nhưng chỉ tuyển được 30 sinh viên”. Ông Khuyến cũng khuyến cáo rằng, vài năm nữa, nếu công tác tuyển sinh vẫn như hiện nay thì các trường sẽ “tự chết”.

Cũng có ý kiến cho rằng, trường ngoài công lập không thu hút được sinh viên là do quản lý kém, do năng lực tự thân, nếu có trường đóng cửa thì đó là quy luật của cạnh tranh, sàng lọc. Điều này không sai, nhưng hãy thử suy nghĩ, trong một hồ cá, có thể có một số con bị chết vì sức yếu, nhưng nếu chết gần hết thì phải do môi trường nước. Các trường ngoài công lập là những con cá đang sống trong môi trường nước bị ô nhiễm hoặc thiếu dưỡng khí.

Đẻ ra hệ thống trường đại học ngoài công lập nhưng không có những chính sách để nó hoạt động tốt, phục vụ hiệu quả cho xã hội là do sự yếu kém của Bộ GDĐT. Các trường ngoài công lập bỏ tiền đầu tư xây dựng và nhiều thứ tiền khác nữa để chạy cho được giấy phép, nhưng nếu họ ''chết'' vì sự vô cảm như ông Nhĩ nói, thì thiệt hại đó không chỉ đối với các nhà đầu tư, mà của toàn xã hội.