Theo tính toán của Sở Tài chính tỉnh Quảng Ninh, với mức phí đề xuất 20.000 đồng/khách/lượt, mỗi năm sẽ có thêm khoảng 30 tỉ đồng cho công tác đầu tư, quản lý và phát triển khu danh thắng Yên Tử. Hiện, những công tác trên hoàn toàn trông chờ vào ngân sách Nhà nước, trong khi Ban quản lý di tích và rừng quốc gia (Ban QLDT-RQG) Yên Tử không thu được đồng nào từ hàng triệu du khách, tăng ni, phật tử đến Yên Tử hằng năm.

Khách đông, nhưng sống nhờ ngân sách

Theo ông Phạm Văn Dược - Phó trưởng Ban QLDT-RQG Yên Tử - lâu nay, không ít người nghĩ rằng 2 khoản thu chính: Dịch vụ cáp treo và tiền công đức, giọt dầu trên Yên Tử đều do ban này quản lý.

Tuy nhiên, tiền từ sử dụng hệ thống cáp treo là do nhà đầu tư thu bởi họ đã bỏ ra cả ngàn tỉ đồng để đầu tư; trong khi tiền công đức, giọt dầu (ước tính vài chục tỉ đồng/năm) đều do nhà chùa quản lý và sử dụng.

Trong khi đó, ngoài việc chi trả lương cho hàng chục cán bộ, nhân viên của Ban QLDT-RQG Yên Tử, ngân sách Nhà nước còn phải oằn mình lo cho công tác quản lý, tổ chức lễ hội; đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông; phòng chống cháy nổ; cứu hộ cứu nạn; an toàn vệ sinh thực phẩm; vệ sinh môi trường; xử lý rác thải; cung cấp nước sạch; tu bổ, bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ… Được biết, ngoài một khu vực rộng lớn trên danh sơn Yên Tử, Ban QLDT-RQG Yên Tử còn được giao quản lý tuyến đường giao thông dài trên 15km từ QL18 vào tới khu di tích.

Theo lãnh đạo ban này, mọi vấn đề trên tuyến đường này đều do ban đảm nhiệm, với nguồn ngân sách hạn hẹp từ Nhà nước, trong nỗ lực cao nhất nhằm đảm bảo an toàn, trật tự giao thông cho du khách.

“Với những sửa chữa nhỏ thì cân đối nguồn ngân sách dành cho ban để xử lý. Với những khoản chi lớn, phải đề xuất xin kinh phí từ cấp trên, nhưng cũng lại lấy từ ngân sách Nhà nước, chứ không còn khoản nào” - vị này chia sẻ.

Thực ra, trước năm 2007, tỉnh Quảng Ninh đã có quy định thu phí tham quan Yên Tử nhằm chủ động cân đối nguồn thu để thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất. Kể từ năm 2007, do tạm dừng thu phí, Ban QLDT-RQG Yên Tử thực hiện nhiệm vụ ở mức tối thiểu, và mọi hoạt động của đơn vị đều do ngân sách tỉnh Quảng Ninh và TP. Uông Bí chi (từ 5 - 7 tỉ đồng), trong đó chủ yếu chi cho tổ chức bộ máy và một phần nhiệm vụ chi thường xuyên. Vì thế, việc chủ động lập kế hoạch, tham mưu, đề xuất tăng cường quản lý nhà nước về di tích và lễ hội do đó cũng bị hạn chế. Điển hình như việc rừng xích tùng cổ hơn 700 tuổi trên Yên Tử đang chết dần, chết mòn từ nhiều năm nay, nhưng đến nay vẫn chưa tìm được nguồn vốn để cứu chữa.

Cùng chia sẻ gánh nặng

Trước chủ trương thu phí tham quan Yên Tử, không ít du khách lo ngại do chi phí thăm Yên Tử hiện vốn đã cao: 280.000 đồng/khách/vé khứ hồi cáp treo 2 chặng; 20.000 đ/khách/vé xe điện khứ hồi từ bến xe vào ga cáp treo.

Tuy nhiên, cũng có du khách đồng tình với việc thu phí bởi cần chia sẻ gánh nặng với ngân sách Nhà nước; hơn nữa, hầu hết các danh thắng trong cả nước đều thu phí tham quan.

“Lên đỉnh chùa Đồng có 2 lối: Cáp treo và đường bộ. Đi cáp treo thì phải trả tiền là lẽ đương nhiên, còn nếu đi đường bộ thì chi phí tham quan Yên Tử cùng lắm chỉ mất 40.000 đồng/khách, mà thực ra Nhà nước chỉ thu được 20.000 đồng; số còn lại do công ty làm dịch vụ thu” - anh Trần Đức Trung (Hà Nội) chia sẻ.

Được biết, mức phí tham quan Yên Tử được đề xuất trên cơ sở tham khảo mức các quy định thu phí tham quan danh lam thắng cảnh hiện nay của Bộ Tài chính, cũng như thực tế quy định thu phí một số khu danh lam thắng cảnh xếp loại di tích quốc gia đặc biệt. Trong đó, phí tham quan Vườn Quốc gia Cát Tiên từ 20.000 - 40.000 đ/người/lượt; Hồ Ba Bể từ 10.000 - 20.000 đ/người/lượt; chùa Hương Sơn 50.000đ/người/lượt; Khu di tích lịch sử Đền Hùng - Phú Thọ 10.000đ/người/ lượt...

Dự kiến, tại kỳ họp thứ 4, từ 5 - 7.12 tới, HĐND tỉnh Quảng Ninh sẽ xem xét và thông qua quy định thu phí tham quan Yên Tử, để có thể áp dụng từ 1.2.2017.

Sở Tài chính Quảng Ninh dự kiến lượng khách thu phí tham quan Yên Tử trung bình mỗi năm khoảng 1.500.000 lượt người (đã giảm trừ các đối tượng được miễn thu phí tham quan, như sư tăng, sư ni, đại biểu Phật giáo. Như vậy, mỗi năm, sẽ thu được khoảng 30 tỉ đồng từ phí tham quan danh thắng này.