Đảm bảo nguyên tắc đóng - hưởng

Trao đổi với PV, ông Bùi Sỹ Lợi cho biết, từ 1.1.2018, tất cả những người về hưu, nếu đủ điều kiện nam 60 tuổi có 30 năm đóng BHXH và nữ 55 tuổi có 25 năm đóng BHXH thì tiền lương hưu của cả nam và nữ đều “giảm sút” một tỉ lệ nhỏ, do nam phải đạt 31 năm công tác thì mới được 75%; còn nữ thì trước 2018, sau 15 năm được hưởng 45%, sau đó cứ mỗi năm tham gia BHXH được cộng thêm 3% - nhưng bắt đầu từ 2018 chỉ còn 2%.

Lý giải về điều này, ông Bùi Sỹ Lợi cho biết: Bù lại, mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tăng lên liên tục trong nhiều năm qua; là cơ sở để bù đắp mức lương hưu do giảm trừ tỷ lệ từ năm 2018.

Điều này sẽ tiếp tục được điều chỉnh từng bước theo lộ trình. Đến năm 2025, NLĐ bắt đầu tham gia BHXH, thì đến 2045 - sau 20 năm, NLĐ cả ở khu vực công lẫn khu vực tư, đủ tuổi nghỉ hưu thì tiền lương hưu sẽ tính bình quân cả quá trình. Như vậy, thể hiện sự công bằng, minh bạch và chính sách BHXH luôn luôn đi theo nguyên tắc đóng - hưởng.

Những đối tượng nào bị ảnh hưởng?

Trao đổi về vấn đề NLĐ phải tăng thời gian tham gia BHXH thêm 5 năm nữa, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Phạm Lương Sơn cho biết: Không phải tất cả NLĐ đều phải đóng thêm 5 năm nữa mới được hưởng 75% lương. Đơn cử, nếu NLĐ tốt nghiệp đại học năm 22 tuổi, vì lý do nào đó vài năm sau mới ổn định việc làm và 25 tuổi bắt đầu tham gia BHXH. Khi nghỉ hưu, nếu là nữ 55 tuổi vừa vặn có thời gian đóng BHXH 30 năm, còn nam là 60 tuổi cũng vừa đủ 35 năm đóng BHXH. Do đó NLĐ đều đạt mức hưởng lương hưu 75%. Việc đóng thêm chỉ xảy ra với một số NLĐ vì lý do nào đó đi làm muộn, tham gia BHXH khi đã cao tuổi, để đảm bảo công bằng.

Việc nghỉ hưu sớm, trước và sau 1.1.2018 có gì khác nhau? Đại diện BHXH Việt Nam cho biết, với lao động nữ, 15 năm đóng BHXH được hưởng 45% lương và mỗi năm đóng BHXH thêm được cộng 3%. Nhưng sau 1.1.2018 mỗi năm đóng thêm chỉ được cộng 2%. Với lao động nam, trước 1.1.2018 chỉ cần đóng BHXH 15 năm đã được hưởng 45% lương. Nhưng nghỉ hưu vào năm 2018 cần đóng BHXH 16 năm mới được 45% lương. Tương tự, nghỉ năm 2019 là 17 năm đóng, năm 2020 là 18 năm đóng, năm 2021 là 19 năm đóng và từ năm 2022 trở đi là 20 năm đóng. NLĐ muốn nghỉ hưu sớm, ngoài độ tuổi, số năm đóng BHXH còn phải giám định sức khỏe.

Ông Phạm Lương Sơn cũng đề nghị NLĐ cần cân nhắc kỹ, do mỗi năm nghỉ hưu sớm sẽ bị trừ 2% lương hưu.

Ông Bùi Sỹ Lợi cho biết thêm: Theo chính sách hiện thời, NLĐ nữ 55 tuổi với 25 năm đóng, nam 60 tuổi, 30 năm đóng được hưởng 75% lương hưu thì toàn bộ số tiền đóng BHXH cũng chỉ chi trả được trong vòng 9 -10 năm, trong khi kỳ vọng của người dân là 20 năm. Do đó, Luật BHXH thiết kế để cho NLĐ có thể bị giảm một chút nhưng sẽ giảm nhẹ; tỉ lệ có thể giảm đi (năm 2018, nam mất 2%, nữ mất 1%) nhưng phải bù lại 14% chủ sử dụng lao động và 8% của NLĐ đóng trên cơ sở mức lương cao hơn để khi tính tỉ lệ hưởng lương hưu dựa trên số tuyệt đối về tiền lương làm căn cứ tính hưởng cao hơn.