Ưu tiên hướng biển, nhưng…

Với chiều dài gần 400 cây số đường bờ biển, địa hình cao, khúc khủy và nhiều dạng nhất ở Việt Nam, nói đến du lịch Nha Trang-Khánh Hòa là  mọi người nghĩ ngay đến sản phẩm du lịch biển- đảo. Tất cả các hãng lữ hành khi kết nối du khách với Nha Trang đều giới thiệu hệ thống tour du ngọan biển đảo, lặn ngắm san hô, tắm nắng, tắm biển… và các khu resort cao cấp trên đảo.

Theo thống kê của ngành du lịch địa phương, khoảng 80% du khách đến Nha Trang chọn sản phẩm du lịch biển-đảo. Công bằng mà nói, 10 năm gần đây ngành du lịch địa phương đã thực sự tăng tốc phát triển, hầu hết những hòn đảo có địa thế thuận lợi đều được biến thành những khu nghỉ mát kết hợp vui chơi, giải trí chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ của nhiều đối tượng khách.

Chọn Nha Trang để đi du lịch, mọi người nghĩ ngay đến “con đường vàng” Trần Phú trải dài hơn 20 cây số  song hành giữa 3.000 m công viên bờ biển và vô số khách sạn nổi tiếng. Đến Nha Trang, du khách không chỉ tham quan Bảo tàng biển với hàng chục vạn mẫu vật lưu giữ đã gần 100 năm mà còn  được thụ hưởng nhiều sản phẩm du lịch sinh thái biển-đảo rất độc đáo. Đó là chùm tour đến hòn Thị-đảo khỉ-suối Hoa Lan, tham quan đảo yến, du ngọan biển đêm, lặn biển ngắm san hô ở Khu bảo tồn biển Hòn Mun hay dưới đáy sâu vịnh Vân Phong hoang dã…

Du khách đặc biệt thích thú chơi thể thao trên biển Nha Trang. Ảnh Bảo Chân.

Quả thực, đó là những sản phẩm du lịch đặc trưng, chỉ Nha Trang mới có. Hầu hết du khách trong nước và quốc tế đều khẳng định: “Cũng vượt biển ra đảo nhưng đến Nha Trang, đắm mình giữa biển, ngắm chim yến bay, tận tay cầm tổ yến và thưởng thức món chè yến tuyệt hảo, như thể…làm vua giữa không gian yến sào.”

Vâng, đến Nha Trang, dù ở đâu và khách sạn nào, du khách cũng có thể book tour dạo một vòng quanh các đảo. Chỉ tiếc rằng, theo nhận xét của những người thường xuyên trở lại Nha Trang, nhìn chung sản phẩm du lịch biển đảo còn đơn điệu, na ná giống nhau từ những con tàu, bài thuyết minh đến trái cây ăn nhẹ, nước giải khát hay bữa trưa không bao giờ đổi món. Chị Julia, du khách Pháp, nhận xét: “Rất thú vị nếu thỉnh thoảng đi thuyền ra đảo hóng gió, tắm biển, tắm nắng theo kiểu dã ngoại…, nhưng cứ đi hoài mà vẫn chỉ hưởng thụ có chừng ấy, thì rất ít người còn ham muốn quay trở lại.”

Thông điệp của Nha Trang là gì?


Du lịch sinh thái là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp cho nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững với sự tham gia tích cực của cộng đồng tại địa phương. Đáng tiếc, trong qui hoạch điều chỉnh phát triển du lịch Khánh Hòa đến năm 2015, có tính đến 2020, hoàn tòan không đề cập đến mô hình làng du lịch sinh thái cộng đồng. Làng biển vốn dĩ là một phần không thể thiếu của hệ sinh thái nhân văn biển-đảo. Nói đến làng biển là là nói đến không gian trên thuyền, dưới bến và những phong tục, tập quán sinh họat của ngư dân. Thật sai lầm khi tất cả các khu du lịch sinh thái hiện hữu hoàn tòan cách biệt cộng đồng dân cư.

Đã đến lúc tập thể lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa cần xem xét, tính toán lại chủ trương chuyển làng biển lên bờ, tách ngư dân ra khỏi đảo để lấy đất ưu tiên cho các dự án phát triển du lịch. Mô hình du lịch sinh thái cần tạo được sự liên kết, gắn bó quyền lợi của người dân với môi trường thiên nhiên, giống như xây thêm hàng rào vô hình bảo vệ môi trường và an ninh chủ quyền của vùng đất ngập nước vậy.

Một góc khu nghỉ dưỡng Merperle thẫm xanh hòn Tằm. Ảnh Bảo Chân
 
Du khách không có điều kiện tiếp cận văn hóa biển, khi mà ngay tại trung tâm TP Nha Trang thiếu điểm biểu diễn nghệ thụât truyền thống với những “món ăn tinh thần” đậm chất biển. Vẫn biết, trong suốt 10 năm gần đây, tỉnh Khánh Hòa thường xuyên đăng cai tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao qui mô lớn và đã nỗ lực duy trì festival biển Nha Trang nhằm thu hút đông đảo du khách đến tham quan, nghỉ dưỡng và tạo dựng thương hiệu du lịch Nha Trang-Khánh Hòa; nhưng các chương trình chưa được trau chuốt để nâng cao tính nghệ thuật nên khó bán tour cho khách, nhất là khách quốc tế.

* * *
Hơn 10 năm trôi qua với 6 kỳ festival biển, ngành du lịch tỉnh Khánh Hòa chưa có thêm một slogan nào khác “Nha Trang-điểm hẹn”. Hẹn đến Nha Trang thì rõ rồi, nhưng đến đó sẽ chơi trong bao lâu? Giải trí ở đâu? Ẩm thực như thế nào? Mua sắm những gì? Hưởng thụ ra làm sao và trả ơn cho biển  bằng cách nào? … Đó là những câu hỏi chưa tìm thấy câu trả lời từ thông điệp của ngành du lịch địa phương.