Hăm bảy tháng giêng âm lịch năm nay trời bỗng đổ mưa tầm tã. Bữa nay, đúng vào ngày giỗ chung của những người lính Gạc Ma. Trên bàn thờ liệt sĩ Nguyễn Minh Tâm trong một căn nhà nhỏ ở Thái Bình, một đĩa khoai luộc được đặt trước di ảnh. Ở Lê Hồ, Hà Nam, 2 người anh của liệt sĩ Trần Văn Bảy mắt đẫm lệ đốt lên một nén nhang.

Trong góc vườn nhà, cây xương rồng mà ông mang về từ Trường Sa dường như trổ hoa. Rất đỏ. Còn thuyền trưởng Vũ Huy Lễ ánh mắt ông xa xăm đâu đó: "Con tàu nặng nề, bằng hệ thống lái cơ, từ từ quay mũi. Trong cảnh lửa cháy đùng đùng, pháo bắn rát mặt, HQ 505 lao hết tốc lực ủi bãi Cô Lin để rồi sau đó, cả con tàu như một pháo đài khổng lồ án ngữ đảo đá".

Ngay khi giữ được Cô Lin, thuyền trưởng Lễ quyết định hạ xuồng cứu sinh chạy sang Gạc Ma, cách đó chừng 4 hải lý để cứu đồng đội trong khi súng tứ bề vẫn không ngừng nổ. “Sinh tử. Vâng, đó là sinh tử” - lời thuyền trưởng Lễ - nhưng đã là đồng đội thì lúc đó không ai nghĩ đến chuyện sinh tử nữa. 44 người, cả thương binh, tử sĩ đã được vớt đưa về tàu 505.

Câu chuyện đến đây thì chìm trong yên lặng. Không khó để biết rằng trong ánh nhìn xa xăm của người lính già là những hình ảnh bi hùng của 26 năm trước tưởng như vẫn còn ngay trước mắt.

Ngay đêm 14.3.1988 người thuyền trưởng đã điện về sở chỉ huy, với chỉ vài câu, rằng: Tàu còn, đảo còn và quyết tâm ở lại giữ đảo “dù phải hy sinh đến người cuối cùng”.

Tôi đã hỏi ông một câu gì đó, và nét kiêu hùng tưởng đã ngủ quên sau hai mấy năm bỗng trở lại trên khuôn mặt người thuyền trưởng giờ giản dị trong vóc dáng của một ông già hưu trí hiền lành: “Chú là thuyền trưởng. Làm sao chú có thể rời con tàu của mình được”.

Thuyền trưởng Vũ Huy Lễ cùng cháu ở Hải An, Hải Phòng. 

Có ai đó, ở đâu đó, dường như đã nói đến một quy định bất thành văn của nghề đi biển, rằng thuyền trưởng phải là người cuối cùng rời khỏi con tàu của mình. Với đối sánh: Rời đầu tiên khỏi con tàu sắp đắm chỉ có thể là những con chuột.

Vị thuyền trưởng già oai hùng ngày nào, một tay giữ đứa cháu 4 tuổi khỏi ngã xuống đất, nhớ lại: Tôi chỉ nói là ai xung phong ở lại giữ tàu. Và ai cũng xung phong cả. Anh em bảo “Thuyền trưởng ở lại thì em cũng ở lại”. Lính 125 mà”.

Vâng, Lữ 125, những người lính của đoàn tàu không số đã làm nên những kỳ tích trong cuộc kháng chiến chống Mỹ và ngày ấy, họ lại tiếp tục không tiếc thân mình để giữ đảo.

Sau ngày 14.3, ông cùng với 9 người khác đã kiên trì bám trụ suốt 2 tháng sau đó.

Người vợ, trong suốt câu chuyện của chúng tôi, vẫn chỉ lẳng lặng ra ra vào vào, giống như đức hy sinh của bất cứ phụ nữ nước Việt nào khác.

Lẳng lặng khi năm 1965, ông và những người đồng đội của đoàn tàu không số làm lễ truy điệu sống trước khi lao mình vào lòng biển với những chuyến đi cảm tử. Lẳng lặng từ trong cái nhìn tiễn chồng vào ngày 27 tết năm đó ra đảo Đá Lớn để đến Cô Lin. Và lẳng lặng khắc khoải dò hỏi tin chồng khi nghe Đài Tiếng nói Việt Nam đưa tin những người lính đã anh dũng hy sinh.

Những người mẹ, người vợ. Có lẽ, họ chính là hậu phương vững chắc nhất để những người lính tiền tuyến có thể vững tâm chắc tay súng.

14.3 năm nay, Ban liên lạc tàu HQ 505 sẽ gặp mặt những người đồng đội ngày nào. Và hẳn nhiên những người lính sẽ nhớ về đồng đội của họ, những người 26 năm trước đã ngã xuống, bảo vệ tổ quốc bằng chính dòng máu của mình. Còn rất nhiều trong số họ xác thân vẫn còn đâu đó ngoài biển cả, dẫu nằm đâu thì cũng là trên đất Việt cả thôi.

Ánh mắt người anh hùng chợt trở nên xa xăm. Trong vườn nhà ông, có một cây xương rồng mang về từ Trường Sa. Bữa đó, dường như xương rồng đang trổ ra những bông hoa đỏ như máu.

"Trong cảnh lửa cháy đùng đùng, pháo bắn rát mặt, HQ 505 lao hết tốc lực ủi bãi Cô Lin để rồi sau đó, cả con tàu như một pháo đài khổng lồ án ngữ đảo đá"
760 triệu đồng ủng hộ Chương trình “Nghĩa tình Hoàng Sa, Trường Sa”. Hưởng ứng lời kêu gọi của đồng chí Đặng Ngọc Tùng - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng LĐLĐVN - ủng hộ cho chương trình “Nghĩa tình Hoàng Sa, Trường Sa” nhằm tri ân các chiến sĩ đã ngã xuống vì Hoàng Sa, Trường Sa trong hai trận chiến Trường Sa (1988) và Hoàng Sa (1974), tính đến chiều 12.3, Quỹ Tấm lòng vàng (TLV) Lao Động đã tiếp nhận thêm 3 đơn vị ủng hộ cho chương trình với số tiền là 200.000.000 đồng.Ba đơn vị đã ủng hộ cho chương trình, gồm: CB, CNVCLĐ Tổng Công ty Điện lực miền Trung: 100.000.000 đồng; Liên đoàn Lao động TP.Đà Nẵng: 50.000.000 đồng; Công đoàn Điện lực Việt Nam: 50.000.000 đồng. Như vậy, tính đến hết ngày 12.3, sau 2 ngày Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Đặng Ngọc Tùng phát lời hiệu triệu, đã có 11 đơn vị ủng hộ cho chương trình về Quỹ TLV Lao Động với số tiền là 760.000.000 đồng.Quỹ TLV Lao Động trân trọng cảm ơn sự ủng hộ của các đơn vị và xin tiếp tục tiếp nhận mọi sự hỗ trợ tại địa chỉ: 51 Hàng Bồ, Hà Nội; ĐT: 04.39232756; ĐTDĐ: 0982.221.960/0914.568.886; email: tlvlaodong@gmail.com; hoặc chuyển khoản về Quỹ Xã hội từ thiện Tấm lòng vàng, tài khoản: 102010000013374, Ngân hàng TMCP Công thương VN, chi nhánh Hoàn Kiếm, Hà Nội; hoặc tham gia ủng hộ trực tuyến cho chương trình tại địa chỉ: tamlongvang.laodong.com.vn. B.D