Vẫn ngập trong đất, cát

Sự cố ập đến ngày 15.11, nhưng đến nay, thông tin bên trong thủy điện An Khê vẫn mù mờ như có màn mây khuất lấp. Vài ngày sau khi lũ rút, ngay chính quyền tỉnh Bình Định thậm chí cũng còn ngỡ ngàng khi nghe đề cập đến mức độ nghiêm trọng của vụ việc.

Nhiều PV tìm  cách tiếp cận Thủy điện An Khê, nhưng trước sau đều bị cấm cửa với lý do “lãnh đạo có lệnh không tiếp báo chí”. Cả nhà máy, Cty và chủ đầu tư là Ban quản lý Dự án thủy điện 7 đều im lặng, khước từ mọi ngả đường tiếp xúc.

Phải đến chiều 22.11, sau nhiều nỗ lực, một số nhà báo mới lách nổi qua  “khe cửa hẹp”, vào khảo sát hiện trường. An Khê - Ka Nak cử một cán bộ có tên Cương dẫn đường. Suốt thời gian “làm việc”, ông Cương một mực từ chối phát ngôn, trừ việc giải thích nguyên nhân là “lũ ống quá lớn, đất cát không biết từ đâu ào ạt tràn về”.

Hiện trường cho thấy, Thủy điện An Khê bị  cát chôn sâu đến 4-5cm. Cát vùi lấp, tràn ngập nhiều khu vực như nhà kho, hệ thống kênh thoát nước, máy móc, thiết bị...

Đến 22.11, đã có 500 lượt người cùng nhiều phương tiện cơ giới được Ban quản lý Dự án thủy điện 7 huy động dọn dẹp, nhưng quang cảnh đổ nát, hoang tàn vẫn phơi bày ngổn ngang mọi ngóc ngách.

Ngoài khuôn viên nhà máy, suối Cát (chảy qua các xã Tây Giang, Tây Thuận, huyện Tây Sơn), kênh xả nước ra sông Kôn bị sạt lở hầm hố, nham nhở. Nhiều đoạn đường ống dẫn nước từ nhà máy ra ngoài bị phá hủy nặng nề. Cầu Suối Cát trôi một nhịp, cầu Soi Lốt dẫn vào nhà máy sụt mố...

Ngày 24.11, PV Lao Động tiếp cận được văn bản đề ngày 18.11 do Phó Giám đốc Cty thủy điện An Khê - Ka Nak Đỗ Đức Hoài ký, gửi UBND tỉnh Bình Định, huyện Tây Sơn, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, TCty Phát điện 2 “báo cáo sự cố công trình”.

Báo cáo cho biết, công trình đầu mối vẫn an toàn. Tuy nhiên, nhiều khu vực của nhà máy bị hủy hoại nghiêm trọng: Thượng lưu nhà máy bị 20.000m3 đất, cát lấp đầy đến cao trình 57m; bên trong, nước, cát ngập đến độ cao 55,3m...

Các hạng mục khác: Kênh dẫn vào cửa lấy nước bị bồi lấp hơn 15.000m3, 100m kênh bị lở; kênh xả An Khê hứng chịu 30.000m3 đá, đất, cát; đường thi công vận hành sạt lở hơn 1km, nhiều chỗ lở sâu hơn 150m về phía ta luy âm, việc đi lại bị cắt đứt; hệ thống thoát nước bờ phải vỡ hoàn toàn; bờ trái biến dạng, vỡ bao tiêu nặng...

Chưa đánh giá được mức ảnh hưởng

Một tuần sau lũ, đánh giá về tác động của “sự cố An Khê” đối với hạ lưu Bình Định vẫn còn dè dặt. Trả lời báo chí ngày 23.11, ông Nguyễn Văn Thắng - Phó giám đốc Sở Công Thương Bình Định - cho biết: “Kiểm tra thực tế tại hiện trường, chúng tôi biết Thủy điện An Khê phải gánh chịu cùng lúc cả lũ quét bên trên và nước dâng phía dưới. Lũ dâng ngập cả tháp thủy lực; nhà máy buộc phải dừng vận hành nhằm bảo toàn thiết bị”.

Theo Giám đốc Cty TNHH khai thác công trình thủy lợi Bình Định Nguyễn Văn Phú, sáng 15.11, thủy điện An Khê vẫn còn xả nước về phía Tây Sơn. Chỉ đến khi ông Phan Trọng Hổ - Giám đốc Sở NNPTNT Bình Định - gọi điện yêu cầu, nhà máy mới cho dừng lại.

Ông Phú nói: “Cuối năm 2011, giữa nhà máy và Bình Định đã có quy chế phối hợp điều tiết lũ. Theo đó, quyết định xả lũ phải được báo trước cho Bình Định ít nhất 2-3 giờ. Nhà máy xả nước sản xuất, nếu gây hại đến hạ du mà cơ quan chức năng của Bình Định yêu cầu dừng là bắt buộc phải dừng ngay”.