Ra cửa khẩu xem buôn lậu làm gì?

Chiều 6.1, phóng viên Lao Động có mặt tại Lạng Sơn và được một số người quen ở đây bảo: Cứ ra cửa khẩu Hữu Nghị, ga Đồng Đăng mà xem buôn lậu đang làm gì?

Chiều, thời tiết ở Lạng Sơn mù sương và mưa nhẹ.  Phải vất vả lắm chúng tôi mới tới được những con đường mòn ở khu vực Thác Ném, Hang Dơi (thị trấn Đồng Đăng - địa danh một thời nổi tiếng về  buôn lậu. Những con đường mòn cũ đã được lực lượng chống buôn lậu rào chắn, đã lại phát sinh thêm những con đường mòn mới. Tất cả đều đã rõ lối mòn, chứng tỏ cho việc đi lại nhiều của con người.

Nghĩ rằng mưa thế này, đường mòn trơn trượt, khó đi nhưng vẫn xuất hiện những bóng người lom khom gùi, vác hàng hóa đến điểm tập kết. Chúng tôi hỏi người dẫn đường: Buôn lậu sờ sờ ra đấy sao không bị bắt?- “Họ không phải là buôn lậu, mà là những cư dân biên giới – được Nhà nước cho phép sang Trung Quốc mua hàng hóa mang về Việt Nam, trị giá 2 triệu đồng/người/ngày, như thế là hợp pháp.

Mặt hàng quần áo Trung Quốc được bày bán công khai ở chợ nông thôn.

Họ chẳng sợ ai”- người dẫn đường cho hay. Thoáng đôi chút thất vọng, chúng tôi theo đường mòn trở về ngã ba đường Bắc Sơn - lúc này khoảng 4 giờ sáng (ngày 7.1), ai cũng mệt lả và phải sà vào một quán phở bán thâu đêm suốt sáng gần ga Đồng Đăng. Thật ngạc nhiên, mới 4 giờ sáng mà quán phở lại đông khách.

Ông chủ quán phở bảo: “Họ là những “cửu vạn” làm đêm đấy, xong việc họ mới đi ăn, thường ăn vào giờ này. Mỗi đêm cõng hàng, những người này cũng kiếm được gần 500.000 đồng/người – thu nhập cũng khá, nên họ miệt mài làm việc lắm”.

Xe đầy hàng “lao" mất hút...

Trên đường Bắc Sơn, Trần Hưng Đạo, khu vực ga Đồng Đăng, bến xe Đồng Đăng... chúng tôi thường xuyên chứng kiến những chiếc xe máy chất đầy hàng hóa “lao như tên bắn”, rồi mất hút sau những con ngõ. Điều làm chúng tôi thấy hết sức kỳ lạ là, những chiếc xe chở hàng cồng kềnh, cố tình phóng nhanh, vượt ẩu lại không thấy bóng dáng lực lượng chức năng, đặc biệt là cảnh sát giao thông ngăn chặn.

Chúng tôi quyết định rượt theo những chiếc xe chở hàng cồng kềnh đó và phát hiện hàng hóa được tập kết lên một chiếc xe tải “hạng nặng” đậu sẵn tại góc khuất trên đường Trần Hưng Đạo, thị trấn Đồng Đăng  để chở về xuôi.

Từ thông tin đáng tin cậy cho biết, năm nay buôn lậu thay đổi phương thức vận chuyển hàng hóa từ đường bộ sang đường sắt, để tránh được nhiều sự “kiểm soát” trên đường bộ, vận chuyển bằng đường sắt ít “phiền phức” hơn.

Cải trang, tìm hiểm sự việc, chúng tôi vào ga Đồng Đăng thì bất ngờ nhận rõ từng đoàn xe máy chở hàng hóa tập kết vào ga qua cửa hậu. Người dân ở đây cho biết: Xung quanh ga có nhiều “ngách” để đưa hàng hóa vào.

Theo ghi nhận của chúng tôi, hàng hóa chuyển về ga Đồng Đăng tấp nập từ khoảng 10 giờ sáng (ngày 7.1) để kịp chuyến tàu chợ duy nhất đi Hà Nội lúc 13h cùng ngày. Để làm rõ thông tin mới ghi nhận được tại ga Đồng Đăng, chúng tôi đã làm việc với ông Phạm Đức Khái - Phó Trưởng ga Đồng Đăng.

Ông Khái cho biết: Trung bình mỗi ngày có khoảng 5-7 tấn hàng hóa được vận chuyển về Hà Nội, chủ yếu là những mặt hàng gia dụng... Trả lời câu hỏi của chúng tôi: “Sao hàng hóa được vận chuyển vào ga không ai kiểm tra, kiểm soát?”. Ông Khái giải thích: “Chúng tôi có đội liên ngành cùng phối hợp kiểm tra, kiểm soát, nhưng trong đội này không có lực lượng hải quan, hơn nữa  việc kiểm tra vẫn còn chưa quy củ”.

Theo báo cáo mới nhất của Cục Hải quan Lạng Sơn, hàng hóa qua cửa khẩu Lạng Sơn chủ yếu là ôtô, linh kiện ôtô, máy móc, hóa chất, hoa quả tươi, gia cầm, nội tạng động vật, hàng tiêu dùng thiết yếu khác... Trong năm 2013, toàn cục đã bắt giữ được: 558 vụ buôn lậu, gian lận thương mại, trị giá ước tính trên 14 tỉ đồng.

Tuy nhiên, ông Hoàng Khánh Hòa - Cục trưởng Cục Hải quan Lạng Sơn - cũng thừa nhận rằng: “Tình hình buôn lậu, gian lận thương mại tại các đường mòn lối mở, hai bên cánh gà cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn còn diễn biến phức tạp”.

Trên đường từ Lạng Sơn trở về Hà Nội chúng tôi chợt mừng, chợt lo khi chứng kiến từng đoàn xe siêu trường, siêu trọng, nối đuôi nhau chở hàng hóa về xuôi để phục vụ Tết Nguyên đán. Mừng vì giao thông phát triển, hàng hóa lưu thông thuận tiện, tạo đà cho phát triển kinh tế... Chợt lo vì công tác kiểm tra, kiểm soát đấu tranh với hành vi  trốn thuế, buôn lậu và gian lận thương mại, không được quan tâm đúng mức từ chính các lực lượng chức năng.