Những người không ngủ để tưởng nhớ Đại tướng trước cửa số nhà 30 Hoàng Diệu trong đêm 12.10.

Dòng người thành kính và tự hào đó đã kết thành vòng tròn ấm áp, bao quanh linh cữu của Đại tướng còn hơn cả những bia đá ngàn năm ghi tạc công trạng. Tấm lòng thơm thảo của người Hà Nội tiêu biểu cho khí phách dân tộc, đại diện cho nghĩa tình đồng bào cả nước hướng về Đại tướng - người đã hóa thân thành bất tử!

Tượng đài bất tử trong lòng dân

0h ngày 13.10, nến vẫn rực sáng và hoa vẫn tỏa ngát hương trước cửa số nhà 30 Hoàng Diệu - nơi sinh thời Đại tướng và gia đình sinh sống.

Trong đêm cuối, người Hà Nội sẵn sàng bỏ qua một trận đá bóng hay, một bộ phim yêu thích trên kênh truyền hình cáp HBO, bỏ qua cả thú lười nhác ra phố mỗi khi trời trở gió… để lặng lẽ góp mặt trong dòng người vô tận trên đường Hoàng Diệu, Quảng trường Ba Đình và Nhà tang lễ Quốc gia để khóc chung và tiễn biệt người anh hùng dân tộc thời đại Hồ Chí Minh về nơi an nghỉ cuối cùng.

Chỉ một đêm nữa thôi, Hà Nội sẽ mãi vĩnh biệt Đại tướng trong lòng tiếc thương vô hạn để thể theo tâm nguyện lúc sinh thời của ông mong muốn về đất mẹ “chang chang cồn cát nắng trưa Quảng Bình”.

Cũng như nhiều người Hà Nội, đồng bào từ mọi miền tổ quốc đã chọn cho mình cách bày tỏ tấm lòng cảm phục Người bằng cách lặn lội, không quản đường sá xa xôi để được đứng trước cửa số nhà 30 Hoàng Diệu hàng giờ tưởng niệm, tri ân người anh hùng kiệt xuất của dân tộc. Nhất là, trong một đêm cuối cùng tiễn đưa.

Không khí đau buồn, nhưng cũng đầy hào khí khi mỗi trái tim người Việt Nam trong đám đông bất tận kia cùng nhắc nhớ đến Đại tướng với một niềm tự hào về những chiến công chói lọi, về nhân cách lỗi lạc của Người... Ông đã tận tụy cống hiến suốt đời cho dân, cho nước.

Từ tình cảm giản dị này, nên cũng dễ hiểu khi chứng kiến mỗi người đến với ngôi nhà 30 Hoàng Diệu đều không ngại ngần quỳ xuống dưới nền đường nhựa bày tỏ tấm lòng thành kính. Dòng xe đi qua đây cũng lặng lẽ, tránh những tiếng còi ồn ào, chát chúa để giữ sự lặng yên cho Đại tướng yên giấc…

Dù bằng nhiều cách, nhưng ai cũng muốn thể hiện tấm lòng thành kính với một con người vừa viên mãn trút hơi thở cuối cùng về theo Bác Hồ và những bậc anh hùng tiền bối.

Khi những ánh nến xếp thành con số 103 tuổi thọ của Đại tướng lấp lánh quanh biểu tượng lá cờ tổ quốc, ngôi sao vàng năm cánh của bạn trẻ Hoàng Văn Tuấn (SN 1991, quê Yên Bái) vừa được thắp lên trên vỉa hè trước cửa số nhà 30 Hoàng Diệu, không ai bảo ai, mọi người cùng chắp tay thành kính trong nước mắt trào dâng.

Riêng bạn trẻ có cách thể hiện tình cảm đặc biệt này với Đại tướng thì nức nở bày tỏ: “Thế hệ trẻ chúng con có được ngày hôm nay chính là nhờ tấm gương ngời sáng của Bác Hồ, của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và những bậc tiền bối cách mạng. Biết ơn Bác Hồ, biết ơn Đại tướng cũng có nghĩa là thế hệ trẻ phải sống có ý nghĩa hơn với tổ quốc…”.

Tự sự từ đáy long, bạn trẻ Hoàng Văn Tuấn đã khiến đám đông không cầm được nước mắt, nhiều chiến sĩ cảnh vệ, chiến sĩ công an làm nhiệm vụ gần đó dù tỏ ra rắn rỏi, nhưng trên mỗi khóe mắt cũng đỏ hoe.

Những ánh nến xếp thành con số 103 - tuổi thọ Đại tướng - của bạn Hoàng Văn Tuấn (SN 1991, quê Yên Bái).

Cụ Hoàng Thị Lạc (87 tuổi, ở số 3 Đặng Trần Côn) tóc bạc phơ, tay chống gậy nhưng vẫn trang nghiêm khấn vái với niềm tin Đại tướng về với các bậc tiên tổ sẽ phù hộ cho non sông vững bền, con cháu đủ sức gánh vác sơn hà, xã tắc…

Trên những nẻo đường của 59 năm về trước, đường Tràng Thi, đường Điện Biên Phủ, đường Độc Lập và ngược theo đường Kim Mã xuôi về ô Cầu Giấy… ngày Đại đoàn quân Tiên phong thắng trận Điện Biên Phủ hùng dũng tiến về 5 cửa ô giải phóng thủ đô đã được người dân Hà Nội thức trắng đêm quét tước tinh tươm, để sớm 13.10 tiễn đưa Đại tướng về với đất mẹ.

Ngày 13.10, đoàn xe tang đưa linh cữu người anh hùng dân tộc lặng lẽ đi qua những phố phường Hà Nội như thuở nào trùng trùng quân đi như sóng…

Lay động nhân tâm

Cả Hà Nội đang để tang Đại tướng với lòng biết ơn vô hạn. Từ cột cờ uy nghiêm bên lăng Bác Hồ, lá cờ đại trên nóc Cột Cờ Hà Nội cũng lặng lẽ cuốn quanh một vành khăn tang màu đen.

Như một hồi kèn xung trận, từ nơi gắn với bao kỷ niệm về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, hàng loạt lá cờ tổ quốc tại các trụ sở bộ, ban, ngành… trên toàn TP cũng hạ xuống, cuốn thêm một vành khăn đen với ý nghĩa tưởng nhớ và biết ơn sâu sắc Đại tướng của nhân dân.

Tại các công sở Hà Nội, lá cờ tổ quốc đặc biệt này đặt lặng lẽ bên khẩu hiệu còn tươi nguyên dòng chữ: Kỷ niệm 59 năm Giải phóng thủ đô.

Người dân Hà Nội đã buộc thêm vành khăn đen tưởng nhớ vào lá cờ tổ quốc treo trước cửa nhà, một cách bày tỏ tình cảm yêu kính với Đại tướng Võ Nguyên Giáp như một người cha, người ông. Trên những con đường Hàng Đào, Hàng Bông, Cửa Nam… - nơi 59 năm trước Đại đoàn quân Tiên phong của Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi vừa thắng trận Điện Biên trở về tiếp quản thủ đô, những lá cờ rủ trang trọng như vẹn nguyên hào khí một thời.

Hoàng hôn khuất bóng ngả về sau tòa nhà tang lễ số 5 Trần Thánh Tông, đưa ngày chuyển sang đêm. Thời gian chỉ còn tính theo giờ đã không ngăn được dòng người bất tận từ mọi miền tổ quốc xếp thành hàng dài về tưởng nhớ Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Những dòng người thành kính, xếp thành hàng dài từ phố Hàn Thuyên, kín đặc trên phố Hàng Chuối và nhiều tuyến phố khác, tạo thành vòng tròn ấm áp ôm lấy Nhà tang lễ Quốc gia nơi đang đặt linh cữu Đại tướng.

Trong nỗi tiếc thương vô hạn và niềm tự hào sâu sắc đó, nhiều người chờ đợi hàng tiếng đã quỵ xuống và được nhân viên cấp cứu kịp thời vẫn lau nước mắt, trật tự đứng trong hàng dài vào viếng Đại tướng. Nhiều em nhỏ chỉn chu khăn quàng đỏ, ngực ôm bức ảnh uy nghi gần gũi của Đại tướng một thời.

Trong dòng người bất tận đó, thật xúc động khi gặp những người bạn nước ngoài lặng lẽ như nốt trầm trong bản hùng ca thương tiếc, tự hào của cả dân tộc. Anh Alsiae (quốc tịch Úc) cho biết:“Từ lâu đã biết đến Việt Nam - Hồ Chí Minh - Võ Nguyên Giáp như những anh hùng lỗi lạc của thế giới nên những ngày ở Việt Nam, tôi vô cùng vinh dự được tưởng nhớ đến ông theo đúng nghi lễ truyền thống của dân tộc Việt Nam”.

Ông Adam Marlenit (quốc tịch Ba Lan) lại có cách tưởng nhớ Đại tướng Võ Nguyên Giáp rất đặc biệt, ông lặng lẽ xếp hàng cùng dòng người bất tận theo đoàn quê hương Bác Hồ vào kính viếng. Dù đứng chôn chân hàng giờ trên đường phố Hà Nội, nhưng ông Adam Marlenit vẫn thấy hạnh phúc vì được trải qua một khoảnh khắc hiếm có trong đời tiễn đưa một vĩ nhân của thế giới…

Cho đến hết đêm, dòng người thăm viếng Đại tướng vẫn như suối nguồn bất tận, mãi không ngừng nghỉ. Mọi nẻo đường vẫn đổ về Nhà tang lễ Quốc gia thành kính, tự hào tiễn đưa một ngọn suối nguồn vĩ đại của dân tộc đã mãi xuôi về biển lớn theo các bậc tiên tổ mở mang dựng xây bờ cõi cho cháu con hôm nay…

Hàng nghìn người vẫn miệt mài xếp hàng chờ vào viếng Đại tướng trong đêm 12.10.

“Mỗi người Việt Nam đều tự hào về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, không thể đong đếm tình cảm của người này và người kia dành cho Đại tướng ai lớn hơn ai. Nhưng với tất cả tấm lòng kính trọng, thành kính với một nhân cách lỗi lạc của dân tộc, tuổi trẻ thủ đô nguyện sống, học tập, làm việc, cống hiến xứng đáng hơn nữa với tấm gương suốt đời vì dân, vì nước của Đại tướng” - Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Thị Ngà lại nhắc lại quyết tâm của tuổi trẻ thủ đô khi có mặt động viên đoàn viên thủ đô tình nguyện làm nhiệm vụ giúp đỡ và hướng dẫn bà con vào tưởng nhớ Đại tướng tại Nhà tang lễ Quốc gia.

Hàng vạn thanh niên tình nguyện đã xuống đường phục vụ tang lễ Đại tướng, cứ như thể suối nhỏ góp phần làm nên biển lớn tình cảm dân tộc thiêng liêng. Trong nhiều ngày qua, mỗi người con thủ đô dù bằng mỗi hành động cụ thể đã thể hiện một tình cảm thiêng liêng, xen lẫn niềm tự hào vô bờ bến với Đại tướng của nhân dân đã như cánh chim bay mãi về phía trời xa.

Không có sức mạnh thiên nhiên, không có khó khăn nào cản bước được dòng người bất tận đổ về Quảng trường Ba Đình lịch sử lặng lẽ, trang nghiêm, xếp thành hàng dài mong mỏi bước vào căn nhà số 30 Hoàng Diệu dù nắng sớm, đêm dài. Bằng những nghĩa cử, những việc làm dù nhỏ nhất, mỗi người Hà Nội đều mong muốn làm việc nghĩa cho trọn vẹn tấm lòng biết ơn sâu sắc với một nhân cách lỗi lạc suốt đời tận tụy vì dân, vì nước như Đại tướng.

Hòa trong dòng người thành kính không khỏi xúc động khi bắt gặp em nhỏ Phạm Tố Uyên (học sinh lớp 8 trường Thành Công) cùng cô ruột là chị Phạm Mỹ Linh (công tác tại Bộ Công Thương) lặng lẽ phát cho mọi người từng chai nước, từng mẩu bánh mì nhỏ trong khi chờ đến giờ vào viếng.

Hình ảnh những tình nguyện viên phường Điện Biên lưng áo ướt đẫm mồ hôi, lặng lẽ quỳ gối buộc lại dây giày cho cựu chiến binh Nguyễn Văn Dần (90 tuổi, ở phường Thành Công) trước khi vào viếng Đại tướng… còn đọng mãi trong tâm trí bao người khi cùng nhau hướng về tượng đài Võ Nguyên Giáp đã hóa bất tử trong lòng dân tộc hôm nay và mai sau…

Hà Nội sẽ còn nhắc nhớ mãi về mùa thu tháng 10 này như bao mùa thu lịch sử khác đã đi qua đầy thiêng liêng và hào khí!