Để tổ ấm hạnh phúc hơn 

Bạo lực gia đình (BLGĐ) ngày càng có xu hướng gia tăng trong xã hội hiện đại. Nhiều người, nhất là phụ nữ, không hiểu đúng bản chất của BLGĐ nên nhiều khi lại coi đó là... bình thường và chấp nhận "sống chung với lũ". Tuy nhiên, về lâu dài, BLGĐ để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt đối với người ở thế yếu trong gia đình - chủ yếu là phụ nữ và trẻ em. Không chỉ gây hậu quả về thể chất, tâm lý cho các đối tượng bị BLGĐ mà còn ảnh hưởng toàn xã hội và vi phạm nghiêm trọng các quyền con người.

Thực sự, BLGĐ là một thảm kịch. Hồi tháng 4, "sâu rượu" Lương Văn Nính (SN 1979) bất ngờ lao vào đánh con gái đang ăn sáng với bà nội bằng cối giã gạo khiến cháu bé 3 tuổi tử vong tại chỗ. Trong cơn cuồng điên, Nính dùng luôn cối gạo đánh mẹ thập tử nhất sinh. Hồi mới lấy nhau, Nính cũng thường hay đánh đập vợ - chị Be cho biết.

Câu chuyện đau lòng về việc Bùi Văn Thủy (SN 1980, ở Hòa Bình) hiếp dâm chính con gái ruột của mình (SN 2002) suốt 5 năm trời đang khiến dư luận vô cùng bức xúc, phẫn nộ.

Hồi đầu tháng 7, người dân TP. Vĩnh Long xôn xao bàn tán về một người đàn ông kéo tấm bảng thông báo tìm vợ con, chạy khắp các đường phố. Người đàn ông này cho biết muốn chuộc lỗi vì đã đuổi vợ con ra khỏi nhà trong lúc nóng giận.

Một vài ví dụ về BLGĐ ở mức độ khác nhau để cho thấy khái niệm này không chỉ về thể xác. Theo Luật Phòng chống BLGĐ được Quốc hội khóa 12 thông qua vào năm 2007, "bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế đối với các thành viên khác trong gia đình" - luật sư Lê Đăng Tùng, Trưởng Văn phòng Luật sư Trường Giang, cho hay. Hành vi BLGĐ cũng được nêu rõ trong Luật: Đánh đập, chửi bới, cưỡng ép, o ép, khống chế,...

Nguyên nhân gồm cả chủ quan và khách quan, trong đó chủ yếu là chủ quan vì chính bản thân người bị BLGĐ không nhận thức được. Thứ hai, tuyên truyền về phòng chống BLGĐ chưa được tốt, hợp lý. Thứ ba, đối tượng bị BLGĐ rơi vào thế yếu, xuất phát từ quan niệm bảo thủ trong gia đình.

Để phòng tránh, trước tiên, mỗi người trong gia đình phải nâng cao nhận thức. Chuyên gia tư vấn tâm lý xã hội, y khoa - bác sĩ (BS) Vũ Minh Phượng cho hay: BLGĐ gồm cả bạo lực thể xác, bạo lực tinh thần và bạo lực tình dục. Bạo lực về thể xác ngày càng ít được chấp nhận hơn, nhưng bạo lực tinh thần, bạo lực tình dục hiện mới dần dần được nhìn nhận. Nhiều phụ nữ nhận ra và không chấp nhận nên tỷ lệ li hôn theo đó cũng tăng.

Theo BS Phượng, trường hợp như bạn Nguyễn Thu H. tâm sự chồng mình thường hay gia trưởng, chỉ huy mọi việc trong gia đình, không cho vợ ăn mặc theo ý, một tháng chỉ được chi tiêu bao nhiêu,... - đó cũng chính là BLGĐ về mặt tinh thần.Chồng của Thanh T. thì hay thô bạo, đánh vợ đánh con, nhất là khi say rượu. Đó là bạo lực về thể xác, chưa kể bạo lực tình dục trong lúc cuồng say.

Theo ông Vũ Mạnh Tiêm - Phó Ban Tuyên giáo, Tổng LĐLĐVN, cách phòng tránh nữa là phải tuyên truyền phổ biến pháp luật, đặc biệt là bình đẳng giới, bảo vệ chăm sóc trẻ em, Luật Hôn nhân - Gia đình,... Ngoài ra, đối tượng bạo lực cũng cần phải được xử lý phù hợp với pháp luật.

Người bị BLGĐ thường hay giấu gia đình, bè bạn,... vì tâm lý không muốn "vạch áo cho người xem lưng". Theo LS Tùng và BS Phượng, họ cần phải chia sẻ với các thành viên khác trong gia đình, các tổ chức đoàn thể xã hội,... để xây dựng tổ ấm hạnh phúc hơn. Quan trọng nhất, họ phải khéo léo, mềm dẻo đối thoại với người hay bạo lực với họ để trước tiên phải bằng mọi cách bảo vệ thân thể, tinh thần của mình. Ngoài ra, phụ nữ cũng phải trau dồi về học thức, tâm lý, để tự chủ, độc lập hơn, đóng vai trò ngang với nam giới trong gia đình.

Để thêm tiếng cười trẻ thơ trong mái ấm

Trong vấn đề BLGĐ, các chuyên gia tham gia buổi giao lưu, tư vấn trực tiếp với 500 công nhân của Tập đoàn KHKT Hồng Hải (KCN Quế Võ, Bắc Ninh) ngày 23.7, với chủ đề "Bảo vệ mái ấm gia đình" đều cho rằng trẻ em bị BLGĐ, bạo hành nhiều thì dễ sinh ra hận thù, ẩn sâu bên trong. Đến khi lớn lên, đứa trẻ đó khó có thể phát triển lành mạnh về tinh thần. Con người đó sẽ nhìn nhận mọi việc khắc nghiệt và xử lý mọi vấn đề thô bạo hơn. Như vậy, tính bạo lực lây truyền từ bố mẹ sang con cái. Do đó, bố mẹ muốn con thành người như thế nào thì hãy cư xử với trẻ theo cách mình mong muốn con mình sau thành trưởng thành.

Để thêm tiếng cười trẻ thơ, mái ấm hạnh phúc hơn, bố mẹ cũng cần phải có kế hoạch và cơ hội sinh con khỏe mạnh. Bà Hoàng Thị Hường - chuyên viên của Tổng cục Dân số Kế hoạch hóa Gia đình - cho biết việc sàng lọc sơ sinh, trước sinh rất quan trọng để có thể lựa chọn ngừng thai kỳ, tránh sinh ra một đứa con dị tật. Nếu trong trường hợp người mẹ (như bạn Thu V.) muốn giữ dù khi siêu âm, làm xét nghiệm Double test, Triple Test dương tính với nguy cơ dị tật cao thì có kế hoạch chăm sóc con về sau tốt hơn, đương đầu với mọi vấn đề ngay từ đầu.

Thực hiện sàng lọc trước sinh, sơ sinh ngoài giúp cho trẻ sinh ra phát triển bình thường hoặc tránh được những hậu quả nặng nề do dị tật bẩm sinh gây ra, giảm thiểu số người tàn tật, thiểu năng trí tuệ trong cộng đồng, mà còn góp phần nâng cao chất lượng dân số cũng như đáp ứng khát khao chính đáng của các bậc cha mẹ.

Để phát hiện và xác định các nguyên nhân gây ra tật, bệnh bẩm sinh ở thai nhi và trẻ sơ sinh, thai phụ cần đến khám và thực hiện sàng lọc theo hướng dẫn của bác sĩ tại các cơ sở y tế có chuyên khoa sản.