Thưa Thứ trưởng, việc quy hoạch lại đầu số viễn thông, trong đó có việc thay đổi hàng loạt mã vùng điện thoại cố định (ĐTCĐ) tác động không nhỏ đến nhu cầu sử dụng của người dân như báo chí đã phản ánh, Bộ TT&TT đã tính toán mức độ ảnh hưởng ra sao?

 Trong quy hoạch đầu số viễn thông (quy hoạch mới) thì thay đổi lớn nhất là quy hoạch lại mã vùng. Thực tế, mã vùng hiện chỉ  phục vụ các cuộc gọi cố định, đường dài. Nhưng theo thống kê từ các doanh nghiệp (DN) viễn thông, tổng lưu lượng của các cuộc gọi đường dài từ máy cố định và các cuộc gọi từ di động vào các máy cố định, kể cả các cuộc gọi đường dài quốc tế vào máy cố định tại VN…,  cũng chỉ chiếm khoảng 1,6% tổng lưu lượng viễn thông Việt Nam.

Như vậy, tác động thực sự là rất hạn chế. Không phải như các báo nói là ảnh hưởng đến tất cả người tiêu dùng. Thực tế phần lớn các máy điện thoại cố định được sử dụng cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, nhưng không phải bất kỳ cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nào cũng gọi đường dài. Trong một năm, số lượng cuộc gọi đường dài cũng hạn chế. Chủ yếu người dùng gọi bằng di động, hoặc các dịch vụ OTT… nên lưu lượng và doanh thu điện thoại cố định để dùng mã vùng rất ít. Khi thay đổi thì tất nhiên có ảnh hưởng nhưng tác động rất nhỏ. Đối tượng bị ảnh hưởng chủ yếu tập trung ở khối cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức.

Thay đổi thứ 2 có thể tác động đến xã hội là sau khi bố trí sắp xếp mã vùng, thì mã vùng thừa ra sẽ được dùng cho mã mạng di động. Như vậy, chúng ta có cơ hội để chuyển tất cả các thuê bao đang từ đầu 11 số thành đầu 10 số. Hiện nay số lượng thuê bao dùng đầu 10 số và đầu 11 số đang tương đương nhau (50/50). Khi thay đổi đầu 11 số xuống đầu 10 số thì chỉ ảnh hưởng đến thuê bao 11 số. Nhưng trong thay đổi thuê bao 11 số thì không thay đổi toàn bộ số thuê bao. 7 số cuối vẫn giữ nguyên, chỉ thay đổi mã mạng. Ví dụ, đang dùng số 11 số với đầu mã 0126+7 số thuê bao thì chỉ thay đổi 3 số đầu thành 126.

Như vậy, khi chuyển mã mạng di động từ 3 số thành mã 2 số, dự kiến sẽ sử dụng những đầu đã được giải phóng như 05, 06, 07, 08 và các thuê bao vẫn giữ nguyên số dịch vụ. Thay đổi này theo chiều hướng tích cực, được sự ủng hộ của đa số người sử dụng. Vì tất cả những người sử dụng 11 số đều có mong muốn được dùng 10 số, ngắn hơn, dễ nhớ hơn và bình đẳng với tất cả các thuê bao di động còn lại. Không phải tất cả mọi người sử dụng đều bị ảnh hưởng bởi quy hoạch đầu số lần này.

Nói là tác động không quá lớn, nhưng quy hoạch được ban hành vào thời điểm đúng dịp Tết, nhiều doanh nghiệp có ý kiến là thời điểm này họ đã in ấn toàn bộ số điện thoại trên mẫu mã, bao bì… giờ phải in lại sẽ rất tốn kém, tăng thêm chi phí cho hoạt động SXKD vốn đã khó khăn của họ. Thứ trưởng có ý kiến gì về vấn đề này?

Thời điểm 1.3.2015 là thời điểm có hiệu lực của quy hoạch chứ không phải tất cả các nội dung trong quy hoạch phải có hiệu lực từ 1.3. Quy hoạch là để có định hướng trong 20- 30 năm, thậm chí 50 năm tới. Để triển khai quy hoạch này, Bộ TT&TT đã nói rõ trong Thông tư 22 là Bộ sẽ xây dựng kế hoạch để thực hiện quy hoạch. Kế hoạch có thể thực hiện trong rất nhiều năm.

Việc đổi mã vùng thì chúng tôi dự kiến sẽ làm trong nhiều giai đoạn, theo từng khu vực, mỗi khu vực có thể kéo dài nhiều tháng. Sau khi xong mã vùng thì mới dư ra các đầu mã vùng để dùng cho các mạng di động. Sau đó, chúng tôi mới xây dựng tiếp kế hoạch chuyển đổi các thuê bao 11 số thành thuê bao 10 số. Việc triển khai sẽ trong thời gian rất dài. Bộ TT&TT cũng sẽ phối hợp với các DN viễn thông để có giải pháp cụ thể để ảnh hưởng ít nhất đến người sử dụng dịch vụ điện thoại, sẽ thông báo cho đối tượng bị ảnh hưởng trước 60 ngày. Sẽ có thông tin tuyên truyền bằng các phương tiện truyền thông đại chúng, hoặc nhắn tin, hoặc qua hợp đồng, hoặc đến tận nhà người dân để thông tin cho người dân, cơ quan, tổ chức về thay đổi đó. Đồng thời, sẽ triển khai các biện pháp kỹ thuật.

Trong thời gian đổi mã số dịch vụ, người dân, tổ chức, doanh nghiệp không đến đăng ký lại, hoặc làm các thủ tục, giấy tờ. Các hệ thống kỹ thuật sẽ lập trình song song cả số mới và số cũ. Trong một thời gian nhất định khoảng vài tháng, gọi số mới hay số cũ đều được. Sau một thời gian nữa, khi thông tin tuyên truyền tốt rồi, người dân gọi vào số cũ thì có thể không kết nối cuộc gọi nhưng sẽ có thông báo tự động để quay số mới, trước khi chuyển đổi hoàn toàn.

 Vậy ngay trong năm 2015, Bộ TT&TT sẽ tập trung xử lý vấn đề gì trong quy hoạch mã vùng để giảm thiểu tác động đến người dân, thưa ông?

Như tôi đã nói ở trên, Bộ TT&TT xây dựng kế hoạch để triển khai quy hoạch trong thời gian dài. Trước mắt, trong năm 2015, chúng tôi sẽ tập trung cho việc quy hoạch mã vùng. Nhưng không phải chuyển đổi ngay một lúc hàng chục mã vùng mà thực hiện theo từng giai đoạn, có vùng trước, vùng sau theo kế hoạch cụ thể. 

Có một lợi ích rất lâu dài của việc quy hoạch mã vùng, đó là để phù hợp công nghệ. Việc chia nhỏ mã vùng (cả nước có 63 vùng cước) là mục đích để người nghèo có thể gọi nội hạt với giá thấp nhất. Nhưng với giá cước viễn thông ngày càng giảm, thì cần thiết phải quy hoạch lại để giảm số vùng.

Trong tương lai gần, cả nước quy hoạch chỉ còn 10 vùng cước. Các nước người ta cũng thế, với sự phát triển của công nghệ như môi trường internet thì cả thế giới là một vùng, hoặc với điện thoại di động thì cả nước là một vùng. Vì vậy, xu hướng chung là thống nhất đánh số quy hoạch mã vùng và từng bước giảm vùng đánh mã xuống. Lâu dài hơn nữa thì cả Việt Nam sẽ chỉ còn 1 vùng duy nhất.

 Xin cảm ơn Thứ trưởng!

Từ năm 1996 đến nay, VN có 3 lần đỏi mã vùng điện thoại cố định

Đó là vào năm 1996, 2008 và lần này là lần thứ 3. Trong năm 2008, VN đã phải có giải pháp tình thế, là bắt buộc thêm mã mạng có độ dài là 3 chữ số, dẫn đến việc bây giờ có thuê bao 10 số, có thuê bao11 số. Nếu chúng ta tiếp tục để tình trạng này diễn ra thì ngày càng  bất cập, vì số thuê bao điện thoại cố định trong trong một vài năm tới thậm chí có thể giảm xuống còn một vài triệu thuê bao, còn số thuê bao di động ngày càng tăng. Đặc biệt, hiện nay chúng ta biết kết nối di động không chỉ giữa người với người, mà cả giữa người với máy, máy với máy. Theo dự đoán của các tổ chức thế giới thì đến năm 2050, trên thế giới có khoảng 50 tỉ kết nối. Nếu chúng ta không có quy hoạch các đầu số di động thì sẽ không đủ để kết nối.  Thứ trưởng Lê Nam Thắng