Xã 300 hộ, 141 cán bộ hưởng lương, phụ cấp

Xã đảo Bản Sen, huyện Vân Đồn, có khoảng 300 hộ dân với trên 1.000 nhân khẩu, nhưng có tới 141 người hưởng lương, phụ cấp nhà nước. Tính ra, 1 người hưởng lương, phụ cấp phục vụ 7 - 8 người dân, trong khi mức bình quân của cả tỉnh là 1 phục vụ 19.

Căn cứ vào quy định, thì số lượng người hưởng lương, phụ cấp trên là không sai. Tuy nhiên, do vận dụng cứng nhắc quy định chung (trung bình 17 vị trí/xã; 13 vị trí/thôn) dẫn tới nhiều nơi rất ít dân, ít việc nhưng vẫn có đủ các vị trí như ở nơi đông dân. Nhiều chức danh thực sự chưa phát huy vai trò, hoặc có thể kiêm nhiệm, như chi hội trưởng các hội ở khu phố: Người cao tuổi, Chữ thập Đỏ, Cựu chiến binh, Phụ nữ…

“Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, chúng tôi đã cắt giảm được 67 vị trí, trong đó có 14 cán bộ không chuyên trách cấp xã và 53 cán bộ cấp thôn, xóm. Đến nay, bộ máy từ xã xuống thôn còn 74 người” - Chủ tịch UBND xã Bản Sen Lê Hồng Phương cho biết.

Quá nhiều các ban quản lý dự án: Quảng Ninh có 21 ban quản lý, gồm 2 thuộc tỉnh, 5 thuộc sở, 14 thuộc cấp huyện, với 530 người/381 biên chế - vượt ngoài biên chế hơn 39%. Kinh phí “nuôi” các ban này chủ yếu lấy từ ngân sách. Quá nhiều hội quần chúng: Cả tỉnh có 994 tổ chức hội ở 3 cấp, nhưng nhìn chung chưa đảm bảo đúng nguyên tắc: Tự nguyện, tự quản, tự đảm bảo kinh phí, trụ sở, phương tiện làm việc. Trong khi đó, nội dung, phương thức hoạt động chậm đổi mới; một số hội còn có tình trạng hành chính hóa, như được giao biên chế, kinh phí như cơ quan trong hệ thống chính trị.

Nằm kế bên, xã đảo Thắng Lợi, huyện Vân Đồn cũng có lực lượng hưởng lương, phụ cấp ngân sách khá đông - gần 150 người, trong khi có trên 1.600 nhân khẩu. Chủ tịch xã Nguyễn Văn Tùng cho biết, đến nay đã cắt giảm được 42 người hưởng lương, phụ cấp và đang tiếp tục tinh giản.

Ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó Bí thư thường trực thị trấn Mạo Khê - cho biết, đã phải “đau đầu” vì cắt giảm ảnh hưởng tới việc phục vụ khoảng 4 vạn dân, tương đương với dân số một huyện. “Chúng tôi đã cắt giảm lương, phụ cấp đối với 126 tổ trưởng dân phố, 40 cán bộ hoạt động không chuyên trách; 11 công chức trong biên chế. Nhiều người trong số này phải kiêm nhiệm nhiều chức danh, như bí thư khu phố kiêm khu trưởng, hoặc khu trưởng kiêm chủ tịch mặt trận… Nhờ đó, mỗi năm, Mạo Khê tiết kiệm được 1,6 tỉ đồng”.

TP.Uông Bí được coi là điển hình trong việc tinh giản biên chế, với việc tiết kiệm được hơn 26,6 tỉ đồng/năm. Đặc biệt, đến thời điểm này, Uông Bí đã hoàn thành việc bí thư khu phố kiêm khu trưởng, trưởng ban công tác mặt trận phụ trách các đoàn thể. Từ năm 2015, số lượng biên chế sẽ giảm hơn nữa khi Uông Bí thực hiện mô hình: Bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch HĐND hoặc chủ tịch UBND cùng cấp; phó bí thư thường trực Đảng ủy kiêm phó chủ tịch HĐND cùng cấp; phó chủ tịch HĐND kiêm chủ tịch UBMTTQ hoặc kiêm chủ tịch hội phụ nữ cùng cấp…

Tuy nhiên, theo tìm hiểu của chúng tôi, việc cắt phụ cấp đối với tổ trưởng, gánh nặng sẽ càng lớn đối với khu trưởng, nhất là lại kiêm một số chức danh khác, bởi ở cấp phường, tổ trưởng đóng vai trò quan trọng và giúp việc rất tích cực cho các khu trưởng.

Quá nhiều đầu mối y tế

Năm 2015, ngành y tế Quảng Ninh đặt mục tiêu giảm 200 tỉ đồng nhờ tinh giản bộ máy biên chế. Hiện, Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh đang tiếp tục hoàn thiện đề án về vấn đề này để trình Tỉnh ủy Quảng Ninh trong thời gian tới.

Cùng với giáo dục, y tế là ngành được coi là khá cồng kềnh, nhiều đầu mối. Tính riêng ở cấp huyện, có các đơn vị chồng chéo về chức năng và nhiệm vụ: Phòng Y tế, bệnh viện đa khoa, trung tâm y tế, trung tâm dân số - kế hoạch hóa gia đình. Mỗi đơn vị đều có ban lãnh đạo, có kế toán, văn thư, văn phòng riêng. Vì thế, gộp lại sẽ bớt được rất nhiều chức vụ lãnh đạo và các phòng ban, nhân sự.

Nhiều trạm y tế tuyến xã ở nơi rất ít dân hoặc nằm ở cạnh cơ sở y tế lớn, rất ít việc nhưng cũng bố trí đủ “khung” cán bộ, dẫn đến lãng phí vật lực, nhân lực, trong khi địa bàn xa hoặc khó khăn lại được tập trung đầu tư. Theo tìm hiểu của chúng tôi, tại các phường trung tâm TP.Hạ Long, TP.Cẩm Phả, người dân khi ốm đau ít khi đến trung tâm y tế phường, mà trực tiếp lên BV đa khoa công, hoặc đến các cơ sở y tế tư nhân, ngoài trừ việc tiêm phòng cho trẻ em.

Ông Trịnh Văn Mạnh - Giám đốc BV Đa khoa tỉnh Quảng Ninh - cho rằng, hướng cắt bớt chức năng, nhiệm vụ của trạm y tế phường tại các trung tâm đô thị, gần các BV lớn là hợp lý. Giảm bớt chức năng, nhiệm vụ cũng đồng nghĩa với việc tinh giản biên chế. Theo tính toán, chi phí cho mỗi trạm y tế phường bình quân 300 triệu đồng/năm.

Nhiều ý kiến cho rằng, nên bỏ trung tâm y tế tại các phường ở các trung tâm đô thị lớn, bởi phường nào cũng gần các bệnh viện công lớn và hàng trăm cơ sở y tế tư nhân hiện đại.

“Việc tiêm phòng định kỳ cho trẻ em ở các trạm y tế phường là hết sức cần thiết. Nhưng, nếu không có trạm y tế phường, mỗi đợt tiêm phòng, có thể huy động lực lượng y tế ở các BV tuyến trên về phường tiêm” - anh Trần Đức Đàm - phường Bạch Đằng, TP.Hạ Long nói.

Ông Phạm Hồng Hà - Chủ tịch UBND TP.Hạ Long - cho rằng, không cần thiết phải có trạm y tế phường ở khu vực đã dày đặc các bệnh viện, nhưng phân vân vì còn vướng Luật Y tế, Luật Thi đua - Khen thưởng, bởi “theo chuẩn, bất kỳ cấp xã, phường nào cũng đều phải có trạm y tế”.

Sau một năm tinh giản biên chế, Quảng Ninh đã giảm được 83 đầu mối ở cấp ban, sở ngành; 67 đầu mối thuộc cấp ủy, UBND cấp huyện; Chuyển đổi mô hình hoạt động 54 đơn vị sự nghiệp sang DN hoặc hợp tác công-tư… Cùng đó, đã thành lập 16 trung tâm phục vụ hành chính công cấp tỉnh và huyện, với nhân sự được điều chuyển ở các sở, ngành liên quan, giải quyết được 70% các thủ tục hành chính.

Năm 2015, tỉnh Quảng Ninh phấn đấu nâng tổng số các đơn vị sự nghiệp tự chủ từ 20 - 100% kinh phí lên 66/153 đơn vị, tăng gấp đôi so với năm 2014. Năm 2016, 153 đơn vị sự nghiệp sẽ phải tự chủ 100% kinh phí.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Phạm Minh Chính cho biết, sẽ tiếp tục tinh giản biên chế; giảm đầu tư công, tranh thủ nguồn vốn tư nhân nhằm dành nguồn ngân sách cho các dự án trọng điểm.