Tại đây, PV Báo Lao Động có cuộc trao đổi với ông Trần Đức Triển (80 tuổi, nguyên Bí thư Huyện ủy huyện Lệ Thủy thời kỳ 1981-1989) về những kỷ niệm trong lần nhân dân huyện này vinh dự được đón Đại tướng Võ Nguyên Giáp về thăm quê hương.

Theo ông Triển cho biết thì vào năm 1982, Đại tướng Võ Nguyên Giáp về thăm huyện Lệ Ninh (sáp nhập hai huyện Lệ Thủy - Quảng Ninh). Đoàn cán bộ huyện qua ngã ba Cam Liên (cách UBND huyện khoảng 3km) đón Đại tướng. Lên xe xong, anh Văn bắt đầu hỏi chuyện chứ không đợi về cơ quan làm việc rồi mới tìm hiểu, song cuộc trò chuyện giữa Đại tướng và người đứng đầu huyện Lệ Ninh liên tục bị ngắt quãng. Bởi cứ đi một đoạn thì đồng bào biết tin Đại tướng về thăm, nên đã ra đứng kín hai bên đường để vẫy tay chào. Không ngần ngại, Đại tướng chủ động xuống xe, ra bắt tay từng người dân, hỏi thăm sức khỏe, việc làm ăn... Đến đoạn nào không có người đứng dưới đường, Đại tướng mới lên xe đi tiếp.

“Tôi nhận thấy đây là chuyến thăm quê hương, Đại tướng thấy vui hơn mọi lần trước. Vui bởi anh Văn nghe huyện báo cáo phá thế độc canh, mở rộng gò đồi, phát triển kinh tế biển, đẩy mạnh chăn nuôi, đặc biệt là trồng cây trên cát, Đại tướng mừng lắm. Anh Văn nói “huyện ni tìm ra hướng đi đúng rồi”. Anh Văn nói với tôi. “Thôi đã tìm ra hướng rồi, anh đừng có đi mô nữa mà tiếp tục ở lại chỉ đạo huyện để không chịu thua em, kém chị”. Rồi sau đó, anh Văn căn dặn không được bảo thủ, không được chủ quan thỏa mãn, Đảng bộ phải đoàn kết. Xong, Đại tướng nói “bây chừ xong việc rồi, cho tôi nghe hò khoan Lệ Thủy”. Anh ấy về lần nào cũng ưng nghe hò khoan Lệ Thủy” - ông Trần Đức Triển kể.

Ông Trần Đức Triển đang viết lời từ biệt Đại tướng vào sổ tang tại làng An Xá, xã Lệ Ninh, huyện Lệ Thủy (Quảng Bình).

Cũng trong lần về thăm đó, kết thúc buổi làm việc với chính quyền địa phương, Đại tướng xin huyện cho xuống thuyền xuôi dòng Kiến Giang về làng An Xá ăn bữa cơm và ngủ một đêm tại nhà. “Đó là những kỷ niệm mà tôi không bao giờ quên trong suốt cuộc đời này”- ông Triển tâm sự. Những lời căn dặn của Đại tướng thấm sâu vào tâm can người cựu binh Trần Đức Triển bị thương hạng 2/4, mất 75% sức khỏe ở chiến trường Bình-Trị-Thiên. Chính những điều đó đã giúp cho nhân dân, chính quyền huyện Lệ Thủy ghi tâm khắc cốt cùng nhau xây dựng quê hương đẹp giàu để không phụ lòng mong muốn của người anh hùng dân tộc.

Ông Trần Đức Triển nhớ lại: Thời điểm trước năm 1980, huyện Lệ Ninh mỗi năm chỉ đạt được sản lượng lương thực chưa đầy 5 vạn tấn lúa. Nhưng kể từ sau khi tách huyện năm 1989 thành hai huyện Lệ Thủy - Quảng Ninh, chỉ tính riêng huyện Lệ Thủy sản lượng lương thực tăng vọt lên mức trên 9 vạn tấn lúa/năm. Bây giờ Lệ Thủy không còn đồi trọc, tất cả đã được phủ xanh cây rừng. Đồng bào sống ven biển trước đây chỉ chuyên khai thác hải sản gần bờ nên thu nhập thất thường. Sau đó, huyện hướng cho dân biết trồng cây màu, trồng rau; ngoài ra, giờ đây người dân ven biển còn đào ao trên cát nuôi cá lóc dọc bờ biển, tăng thêm nguồn thu nhập. Đến giờ, đời sống nhân dân Lệ Thủy đang có một bước tiến dài.

Khi Đại tướng nói “huyện ni tìm hướng đúng rồi thì anh nên ở lại”, ông Triển nghĩ Đại tướng luôn đau đáu lo cho huyện ngày xưa độc canh. Do đó, ông Triển sẵn sàng nhận trọng trách Đại tướng giao. Bởi theo ông Triển tâm sự thì không có ai hơn tướng Giáp hiểu và nói được những điều như vậy đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Lệ Thủy, nên mọi người phải đoàn kết làm và làm cho bằng được.

Ông Trần Đức Triển tâm sự những kỷ niệm về Đại tướng với một người quen gặp tại lễ viếng ở làng An Xá.

Trong thời gian làm Chủ tịch rồi Bí thư Huyện ủy huyện Lệ Ninh, ông Triển đã chỉ đạo triển khai việc cải tạo đồng ruộng, khoanh ô, khoanh vùng để đưa giống lúa mới xuống vì trước đó, đất đai ở Lệ Thủy âm 0,9m so với mực nước biển. Ngày xưa, vào tháng 5-6 hằng năm ở huyện Lệ Ninh thiếu nước, dòng Kiến Giang khô cạn. Song kể từ khi Tướng Giáp về thăm năm 1982, chính quyền huyện Lệ Ninh khi đó đã kết hợp cùng nhân dân làm thủy lợi và trở thành điển hình cả tỉnh.

Một loạt hồ chứa nước được xây dựng như: Hồ Bàu Sen, Vũng Mồ, Tiền Phong, An Sinh, Rẫy Châu Xá... Những hồ này chứa hơn 60 triệu mét khối nước, chủ yếu được đưa về dòng Kiến Giang vào mùa khô cạn để canh tác nông nghiệp, phục vụ sinh hoạt. Nhờ đó mà huyện Lệ Ninh trở thành đơn vị dẫn đầu toàn khu vực Bình-Trị-Thiên. Từ những kết quả vượt trội của huyện Lệ Ninh đạt được, năm 1989 ông Trần Đức Triển được tín nhiệm điều động về làm Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình cho tới khi nghỉ hưu.