Phim hình sự hoặc có yếu tố hình sự trên sóng VTV không ít, những lỗi nghiệp vụ trong điều tra phá án, trinh sát hiện trường, pháp chứng, pháp y rất nhiều. Đó có thể do sự “non tay” của đạo diễn không am hiểu chuyện “bếp núc” ngành công an, cũng có thể vì muốn “đốt cháy giai đoạn” theo mạch phim mà tạm chấp nhận. Nhưng lỗi mang tính vi phạm luật, dù vô tình hay do “non tay” yếu kém của đạo diễn, hay sự hời hợt của biên kịch (trong đó có cả việc biên kịch không nắm được luật), thì khó có thể chấp nhận được.

Vì phim khi được phát sóng trên truyền hình quốc gia là đã phản ánh hiện thực cuộc sống, nên có thể châm chước những yếu kém diễn xuất, nội dung, nhưng nếu có hình ảnh, tình tiết mang tính vi phạm luật thì nó có thể tạo ảnh hưởng xấu trong cái nhìn về cơ quan tư pháp của Việt Nam.

Mới nhất và “nóng” nhất là phim “Ám ảnh” (ảnh) phát sóng ngày 9.11.2013 trên VTV1. Phim nói về tội phạm học đường ở các trẻ vị thành niên. Khi án mạng xảy ra, công an bắt nghi phạm tại nhà và tiến hành điều tra. Theo các luật liên quan đến quyền trẻ em, khi xét hỏi phải có người giám hộ tham gia, nhưng trong phim chỉ có một điều tra viên và học sinh nghi phạm, nên đã vi phạm Luật Tố tụng Hình sự theo quy định ở Chương 11, Điều 135, khoản 5: “Khi lấy lời khai của người làm chứng dưới 16 tuổi phải mời cha mẹ hoặc người đại diện hợp pháp khác hoặc thầy giáo, cô giáo của người đó tham dự”.

Đã thế, khi bắt em học sinh thì không đọc lệnh triệu tập hay lệnh khởi tố vụ án của cơ quan tư pháp để tạm bắt giữ, không ký văn bản, chỉ có bố mẹ em học sinh mà không có đại diện khu phố hay trường học chứng kiến, như quy định của Chương 11, Điều 133, khoản 3 của bộ Luật Tố tụng Hình sự.

Cách đó 2 tuần, trong phim truyền hình “Tâm bão” có vụ án nghi trộn thuốc trừ sâu vào cá, làm người ăn trúng độc thiệt mạng. Không có một văn bản khám nghiệm hiện trường gây án, pháp y xác nhận thành phần thuốc trừ sâu có trong cá hay trong dạ dày người chết, để làm chứng cớ buộc hung thủ phải nhận tội, mà chỉ đựa vào chứng cớ trinh sát địa bàn và người dân phát hiện “hiện tượng” nghi can đi mua thuốc trừ sâu, rồi vài hành vi “ám muội” của vài người khác, để buộc tội hung thủ. Những tình tiết phim này đã “vi phạm” vào các điều quy định ở  trong Luật Tố tụng Hình sự .

Ngoài ra, trong bộ Luật Tố tụng Hình sự có quy định ở Chương 10, Điều 131, khoản 1: “Trước khi hỏi cung, điều tra viên phải đọc quyết định khởi tố bị can và giải thích cho bị can biết rõ quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 49 của bộ luật này. Việc này phải được ghi vào biên bản”.

Nhưng trong các phim truyền hình hình sự (hay có yếu tố hình sự) đều bỏ qua “tiểu tiết” này, cứ gặp nghi phạm là ào ào hỏi, thậm chí rất nhiều khi hỏi mà không thấy máy ghi âm trên bàn - công khai, theo quy định của luật, hay ghi biên bản, vậy làm sao chứng thực những lời khai được ghi trong hồ sơ là chính xác (sau phản cung dễ dàng). Tình tiết này có thể thấy ở rất nhiều cảnh trong phim hình sự hình sự đình đám gần nhất “Bí mật Tam giác Vàng”.

Thiết nghĩ, các nhà làm phim truyền hình VN khi làm những phim vụ án thì nên có cố vấn luật cho phim, để phim không mắc phải những lỗi vi phạm luật.