Bộ sách này lập tức tạo được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và những người yêu thích lịch sử và văn học do tính truyền thống rất rõ nét của một dòng họ - dòng họ Nguyễn Huy Trường Lưu – và đã để lại dấu ấn sâu đậm trong suốt một giai đoạn lịch sử dân tộc.

Theo Nguyễn Huy Mỹ - chủ biên cuốn “Các tác giả dòng văn Nguyễn Huy Trường Lưu” - sự phồn vinh của văn học VN thế kỷ XVIII – nửa đầu thế kỷ XIX có đóng góp quan trọng của nhiều dòng họ lớn, trong đó có “Văn phái họ Ngô” làng Tó (xứ Sơn Nam) và 2 dòng họ Nguyễn làng Tiên, làng Tràng (xứ Nghệ). Họ Nguyễn làng Tràng (Tràng/Trường Lưu, La Sơn, nay là xã Trường Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) từ vị sơ tổ sáng nghiệp - ngũ kinh bác sĩ Nguyễn Uyên Hậu, giữa thế kỷ XV đến đầu thế kỷ XVI, liên tục 12 đời có nhiều người học hành đỗ đạt. Dưới hai triều Lê, Nguyễn, trong họ có 32 vị đỗ hương cống - cử nhân, nhiều người là sinh đồ, nho sinh, hiệu sinh. Đời thứ mười có 2 vị đại khoa, Thám hoa Nguyễn Huy Oánh và Tiến sĩ Nguyễn Huy Quýnh. Đời thứ 11, Hương cống Nguyễn Huy Tự được đặc ban tiến triều ứng vụ, liệt ngang tiến sĩ. Các đời sau, cũng có nhiều người học hành, một số người lọt vào được nhị, tam trường hương. Ngoài việc đóng góp trên lĩnh vực chính trị, quân sự, ngoại giao…, cống hiến xuất sắc nhất của họ Nguyễn làng Tràng là ở lĩnh vực giáo dục và trước tác. Hàng chục thế hệ nhà giáo tận tụy, góp công sức vào việc “trồng người”.


Trong “Lời nói đầu” của cuốn “Nguyễn Huy Quýnh - cuộc đời và thơ văn”, TS Nguyễn Huy Hoàng cho rằng: Trong số những danh nhân văn hoá, những nhà thơ dân tộc của dòng họ Nguyễn Huy Trường Lưu, Nguyễn Huy Quýnh nổi lên như một “nhà bác học” đa tài, đa nghệ. Sự nghiệp của ông đã minh chứng điều đó. Ông là một nhà biên soạn địa dư có tầm nhìn tổng quát và chi tiết đến kinh ngạc. Tác phẩm Quảng Thuận đạo sử tập của ông viết về địa chí các tỉnh miền Trung và miền Nam xứng đáng là một trong những tác phẩm địa chí tiêu biểu trong thời kỳ phong kiến có đóng góp về mặt địa dư, phong tục, lịch sử và cả góc độ quân sự. Tác phẩm này, hiện mang tính thời sự và rất có ý nghĩa như là một bằng chứng không thể chối cãi về lãnh thổ đất nước trong đoạn ông viết về đảo Lý Sơn và về “hải đội” Hoàng Sa.

Đây là một bộ sách quý, bổ sung một nguồn sử liệu và nguồn tư liệu văn học rất lớn, làm phong phú cho việc tìm hiểu những di sản vô giá của dân tộc trong quá khứ. Trung tâm Văn hóa ngôn ngữ Đông-Tây tổ chức buổi giới thiệu bộ sách vào tối 9.3 tại 11A Trần Quý Kiên (HN) với người dẫn chương trình là nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên.