Cánh diều vàng không bất ngờ

“Trúng số” của Dustin Nguyễn (ảnh) giành giải Cánh diều Vàng không có gì bất ngờ. Đây là phim sạch sẽ, chỉn chu, dễ xem, về một chị bán vé số tốt hiếm có từ nguyên mẫu đời thường. Nó cũng cho thấy một Dustin Nguyễn vượt hẳn lên chính mình và thay đổi hẳn 180 độ, nếu đặt phim “Lửa Phật” - một cái “lẩu thập cẩm” - cạnh “Trúng số”. Và “Trúng số” cũng từng nhận sự đồng thuận cao để đại diện phim Việt đi tranh giải Oscar, dù tất nhiên là bị loại ngay “vòng gửi xe”.

Nhưng “Trúng số” không phải là phim mang tính sáng tạo mạnh mẽ của ngôn ngữ điện ảnh - tiêu chí quan trọng nhất để chấm giải của Hội Điện ảnh - hội nghề nghiệp. Thậm chí một giám khảo bên ngoài nói rằng nó giống phim truyền hình hơn.

 

Một sự đảo chiều nhẹ ở giải Cánh diều so với giải Bông sen khi “Người trở về” vươn lên giải bạc và “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” tụt một bậc - xuống bạc, còn “Cuộc đời của Yến” yên vị ở giải bạc. “Quyên” - bộ phim đầu tư lớn của Nguyễn Phan Quang Bình giành 1 trong 3 bằng khen có lẽ không làm tác giả vui, nhất là khi Bình tự tin là một phim kết hợp hài hòa cảm xúc và lý trí của anh nhất, và cũng là phim anh hao tổn sức lực nhất. Nhưng giá trị nghệ thuật không phải bao giờ cũng đồng nghĩa với cố gắng.

Phim “Siêu trộm” của đạo diễn Việt kiều Hàm Trần làm cực kỳ chuyên nghiệp, tiết tấu nhanh nhiều lúc chóng mặt, câu chuyện hiện đại, hấp dẫn, cuốn hút và nhiều trường đoạn làm nghẹt thở người xem… Về nghề, đạo diễn Việt Nam nào cũng phải nể, nhưng nếu thay lời thoại bằng tiếng Anh hay tiếng Hồng Kông cũng được vì nhân vật Việt Nam nhất thuộc ngành công an nhưng cách hành xử, nói năng cứ như người nước ngoài.

Về giải cá nhân, nữ diễn viên chính xuất sắc cho Ninh Dương Lan Ngọc trong “Trúng số” là chính xác khi cô thực sự đang ở giai đoạn chín của sự nghiệp, sau một “Cánh đồng bất tận” xa xưa. Vẻ mặt đẹp chất Nam Bộ, lối diễn tưng tửng như không, mà ra chất nhân vật là thế mạnh của cô.

Nguyễn Thanh Tú được nhận giải nam chính xuất sắc trong phim “Cầu vồng không sắc” để ghi nhận nỗ lực diễn xuất và khả năng biểu đạt mạnh mẽ cảm xúc của một nhân vật đồng tính với những bước phát triển trong tâm lý. Vai diễn của Tú rất nặng, nhất là những cảnh diễn điên dại khi bạn tình của mình chết vì tai nạn mà nguyên nhân xa hơn - người gián tiếp gây ra chính là mẹ mình.

Giải biên kịch cho nhà văn “sát giải” Nguyễn Mạnh Tuấn ở “Trúng số” là cực kỳ chính xác, khi đây cũng là người viết sung sức, có kiểu viết đương đại và rất cập nhật thời sự.

Giải cá nhân đạo diễn xuất sắc cho Đinh Tuấn Vũ (phim “Cuộc đời của Yến”) có lẽ là sự tưởng thưởng cho những nỗ lực đáng kể của một đạo diễn trẻ dám dấn thân thử sức ở một đề tài khó, đòi hỏi không chỉ vốn sống, sự trải nghiệm mà cả vốn nghề.

Giải âm nhạc cho cô gái bé nhỏ Lê Cát Trọng Lý (phim “Cuộc đời của Yến”) là hoàn toàn chuẩn xác, vì nhạc cô rất hợp với phim và mang một sắc thái riêng trong trẻo của cô. Giải quay phim cho Nguyễn K’Linh với những cảnh quay mướt mát của vùng đất Phú Yên mời gọi du lịch - là sự nhắc lại một nhà quay phim đang ở hàng top của Việt Nam.

Ba điểm trừ cho phim Việt 2015

Bên cạnh những phim làm bài bản, chuyên nghiệp, thì nhiều phim làm cẩu thả, nghiệp dư và mang phong cách làm phim truyền hình vào điện ảnh.

Âm nhạc trong nhiều phim luôn bị nhạc sĩ Trọng Đài - một thành viên giám khảo - nhăn mặt. Vì đáng ra âm nhạc phải là một tiếng nói quan trọng góp phần chuyển tải không khí câu chuyện phim thì nhiều khi chỉ là tiếng nói yếu ớt, vô hình.

Phim bị sân khấu hóa cũng là một nhược điểm khác. Câu chuyện giả tạo, tình tiết dàn dựng phi lý và tính cách nhân vật bị cường điệu hóa - xét đến cùng tất cả là do sự áp đặt của đạo diễn.

Sự kết hợp giữa thực và ảo trong nhiều phim nước ngoài rất thành công, nhưng ở phim Việt điều đó vẫn chưa được thể hiện rõ. Phim Việt vẫn “lệ thực” (lệ thuộc hiện thực) nhiều hơn là “lợi thực”. Sức tưởng tượng luôn là phẩm chất hàng đầu của nghệ sĩ.

Một câu hỏi đặt ra là liệu những phim đoạt giải cao nhất có tiếp tục là sứ giả văn hóa thành công khi sang dự thi các liên hoan phim quốc tế uy tín? Dĩ nhiên không ai muốn câu trả lời lặp lại ở những năm gần đây.

Giải Cánh diều Vàng 2015 dành cho các hạng mục còn lại, gồm:

 

PHIM TRUYỆN ĐIỆN ẢNH:

Nữ diễn viên phụ xuất sắc: Kim Hiền - phim “Mỹ nhân”.

Diễn viên triển vọng: Bùi Trọng Khang - phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”.

Đạo diễn âm thanh: Trần Mạnh Hoàng - phim “Cầu vồng không sắc”.

Họa sĩ thiết kế: NSND Phạm Quốc Trung - phim “Nhà tiên tri”.

PHIM TRUYỆN TRUYỀN HÌNH:

Phim xuất sắc nhất: “Tuổi thanh xuân”.

Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất: Nhã Phương - phim “Tuổi 
thanh xuân”.

 

Nam diễn viên chính xuất sắc nhất: Việt Anh - phim “Khi đàn chim trở về” và Quang Tuấn - phim “Khúc hát mặt trời”.

Nữ diễn viên phụ xuất sắc: Kim Tuyến - phim “Tuổi thanh xuân”.

Nam diễn viên phụ xuất sắc: Trọng Trinh - phim “Mưa bóng mây”.

Đạo diễn xuất sắc: Nguyễn Danh Dũng - phim “Khi đàn chim trở về”

Biên kịch xuất sắc: Châu Thổ - phim “Biệt thự Pensée”.

Phim ngắn: “Cách khác” - đạo diễn Lã Tùng Lâm và “Dành cho ông Điều” - đạo diễn Nguyễn Hiền Anh.

Công trình nghiên cứu lý luận, phê bình điện ảnh: Nghệ thuật tạo hình trong sáng tác điện ảnh - tác giả Đỗ Lệnh Hùng Tú và Tập tiểu luận Đời sống nghệ thuật - GS-TS Trần Luân Kim.

Phim khoa học: “Dấu tích Sa Huỳnh” - đạo diễn Phùng Ngọc Tú.

Đạo diễn xuất sắc nhất: NSƯT Vũ Hoài Nam - phim “Vận động 
hoàn hảo”.

Phim tài liệu và Đạo diễn xuất sắc Phim tài liệu: “Mẹ ơi, con đã về” - đạo diễn Lương Minh Đức.

Phim hoạt hình và Đạo diễn xuất sắc phim hoạt hình: “Mèo trắng và mèo mun” - đạo diễn, NSƯT Phạm Ngọc Tuấn.