Kịch bản lễ hội phỏng theo truyện thơ “Huyền thoại thác Yang Bay” của Lê Bá Cảnh, thể hiện cuộc đấu tranh quyết liệt của con người trước những thử thách khắc nghiệt của thiên nhiên; đồng thời truyền tải thông điệp: “bảo vệ thiên nhiên là bảo vệ sự sống!”.

Huyền thoại thác nước trời

Chuyện kể rằng, ngày xưa… xưa lắm, người nhà trời thường xuyên lui tới, gần gũi trần gian. Một lần, Ngọc Hoàng cùng các tiên nữ xuống hạ giới thưởng lãm cảnh sắc non sông và mở tiệc mừng lúa mới, nàng tiên Út cải trang thành thôn nữ, sinh sống chan hòa cùng dân làng. Tiệc tan, tiên Út không trở về trời mà nguyện làm con nuôi gia đình ông bà Cau Phú ở bên chân núi.

Ngày tháng trôi qua, tiên Út đem lòng yêu thương một chàng trai làng tên là Cau Sơn. Không thể thuyết phục con gái trở về tiên giới, Ngọc Hoàng nổi giận, hóa phép biến Cau Sơn thành đá và trừng phạt dân làng bằng cách cấm không cho mưa xuống trần gian. Hạn hán khố liệt, ao hồ, sông suối cạn kiệt, xóm làng xơ xác, núi rừng khô cháy, con người và muông thú khắc khoải, điêu linh…

Tiếng kêu của con người từ mặt đất vọng lên bầu trời, Ngọc Hoàng ân hận ban mưa xuống. Có nước, cây cỏ, hoa lá xanh tươi, núi rừng bừng thức…, chàng Cau Sơn đoàn tụ với mẹ con của nàng tiên Út. Dân làng mừng vui, hăng say lao động, chăm lo xây dựng cuộc sống ấm no và cứ đến mùa lúa mới lại làm lễ tạ ơn Ngọc Hoàng. Kể từ đó, dòng nước của trời ban không bao giờ cạn.

Chẳng rõ hư thực thế nào, chỉ biết rằng thác nước trời (Yang Bay) tuôn chảy cho đến ngày nay, đó là mạch nguồn sự sống của muôn loài.

Lễ hội dành cho du khách

Yang Bay dịch nghĩa tiếng Raglei là thác nước trời dài khoảng hơn 2 cây số, chảy từ đỉnh cao gần 100m, đổ qua nhiều vách đá, rồi gom hết mạch ngầm, tỏa về xuôi, tạp thành dòng sông Cầu hiền hòa, thơ mộng. Cách Nha Trang khoảng 45km, thác Yang Bay thuộc đị phận xã Khánh Phú, huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa.

10 năm trước, Tổng Công ty Khánh Việt (Khatoco) được UBND tỉnh Khánh Hòa giao nhiệm vụ “đầu tư xây dựng khu du lịch sinh thái thác Yang Bay, nhằm tạo cú hích, gia tăng tốc độ phát triển kinh tế các huyện miền núi phía Tây TP biển”. Công viên du lịch Yang Bay ra đời từ đó, và cũng từ đó, “thác nước trời” như nàng “tiên Út” ngủ quên giữa rừng sâu, bỗng thức dậy, cất tiếng hát vang vọng đất trời.

GĐ Công viên du lịch Yang Bay Võ Khôi Minh, giải thích: “Tiêu chí của du lịch sinh thái là nương tựa vào thiên nhiên, nhưng không lạm dụng khai thác đến cạn kiệt mà luôn luôn giữ gìn cảnh quan môi trường, tôn tạo và nâng cấp những giá trị hiện hữu. Chúng tôi mong muốn góp thêm tiếng nói, để du khách khi đến đây sẽ hiểu rằng bảo vệ thiên nhiên là bảo vệ sự sống.”

Lễ hội “Huyền thoại thác Yang Bay” được hình thành dựa trên những đặc điểm môi trường thiên nhiên, gắn liền với bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc ở miền núi tỉnh Khánh Hòa. Sự tích “thác nước trời” nhuốm màu huyền thoại được sân khấu hóa theo phong cách nghệ thuật đương đại, nhưng không tách rời đời sống văn hóa dân gian của đồng bào Raglei, nhờ vậy mà tạo nên sức sống mới cho Công viên du lịch Yang Bay.

Theo thời gian, không gian lễ hội ngày càng mở rộng với qui mô lớn hơn và nội dung phong phú, hấp dẫn hơn. Năm nay, lễ hội “Huyền thoại thác Yang Bay” gắn liền với lễ mừng lúa mới của đồng bào Raglei, vì vậy, không chỉ du khách mà người dân bản địa cũng quan tâm, theo dõi và thích thú dự hưởng. Không gian lễ hội trải rộng từ đầu nguồn thác nước trời (Yang Bay) đến công viên hoa và “thung lũng cá sấu”…, du khách như được sống giữa thế giới cổ tích thời hiện đại và hiểu rằng, con người có thể dựa vào thiên nhiên để làm nên nhiều công trình, sản phẩm nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống;nhưng đồng thời phải luôn luôn trân quí, giữ gìn những giá trị hữu hình cũng như vô hình mà tạo hóa đã ban tặng.

Chị Nguyễn Thị Thanh Hương, đến từ tỉnh Phú Yên, nhận xét: “Chúng tôi thường đến Công viên du lịch Yang Bay, bởi vì giao thông thuận lợi, sản phẩm phong phú, dịch vụ đầy đủ, phong cách phục vụ khá chuyên nghiêp và giá cả hợp lý. Gia đình tôi đã 2 lần dự lế hội “Huyền thoại thác Yang Bay”, chúng tôi rất thích xem chọi gà, câu cá sấu, câu gấu, đua thuyền thúng, đua heo, cưỡi đà điểu…

Trong ngày hội, các con tôi thường tung“điều ước” trước Mộc thần Yang Bay. Chúng tôi rất hài lòng vì được hành hương về đầu nguồn, hòa mình trong không khí đông vui, náo nhiệt giữa núi rừng xanh tươi, rực rỡ...”

* Một số hình ảnh khác tại Lễ hội “Huyền thoại thác Yang Bay”: