Các chuyên gia về sức khoẻ khuyến cáo, mỗi người nên tự nhận biết các triệu chứng của THA. Đo kiểm tra huyết áp là cách đơn giản nhất, duy nhất để phát hiện sớm THA nhằm điều trị kịp thời. Để đo huyết áp, người được đo cần được nghỉ khoảng 5 phút trước khi đo; không sử dụng các chất kích thích trước đó 2 giờ (bia, rượu, thuốc lá, cà phê…); không dùng thuốc cường giao cảm (như một số thuốc nhỏ mũi)... Với người lớn tuổi, dù trong người thấy bình thường nhưng cũng cần đo huyết áp kiểm tra định kỳ hàng năm...

Đã có không ít người khi bị đột quỵ hoặc tai biến mạch máu não mới biết rằng mình đã bị huyết áp cao từ lâu mà không hay biết để điều trị.

Huyết áp chính là áp lực máu lưu thông tác động lên thành mạch. Huyết áp tối đa (huyết áp tâm thu) là khi tim bóp tống máu (b/t:120mmHg), huyết áp tối thiểu (huyết áp tâm trương) khi tim giãn (b/t: 80mmHg).

Theo quy định, khi được coi là THA với người từ 18 tuổi trở lên khi người đó có ít nhất một trong hai số huyết áp sau: huyết áp tối đa lớn hơn hoặc bằng 140 mmHg hoặc huyết áp tối thiểu lớn hơn hoặc bằng 90mmHg. Ví dụ, nếu con số huyết áp là 150/80, 130/100 hoặc 150/90mmHg sau nhiều lần đo đều được gọi là THA.

THA được chia làm hai loại là THA nguyên phát và THA thứ phát, trong đó THA nguyên phát (tăng không rõ nguyên nhân) chiếm 93-95%. Còn THA thứ phát là từ một nguyên nhân nào đó, chẳng hạn do hở van động mạch chủ; u tủy thượng thận; do bệnh thận; cường giáp; do sử dụng thuốc làm giữ muối, nước...

Trường hợp THA không rõ nguyên nhân người ta nghĩ đến nhiều yếu tố phối hợp với nhau gây THA như: tuổi tác cao; giới tính (nữ ở độ tuổi sinh đẻ ít mắc bệnh tim mạch hơn nam giới); di truyền (cha mẹ mắc bệnh THA, sẽ có một tỷ lệ con cũng bị THA); béo phì; tiểu đường; hút thuốc lá; ít vận động; stress; thói quen ăn mặn...

Điểm khác biệt là THA có nguyên nhân thì chữa triệt để được, ví dụ THA do hẹp động mạch thận thì sau khi nong động mạch hẹp, huyết áp bình thường trở lại, không phải uống thuốc lâu dài.

Lời khuyên cho mọi người là cần thay đổi hành vi, lối sống không có lợi cho sức khỏe như hút thuốc lá, uống rượu, bia quá độ...; chế độ dinh dưỡng cần giảm muối, bớt mỡ, tăng cường rau, quả, trái cây tươi; vận động thể lực đều đặn... là biện pháp hữu hiệu để phòng chống bệnh THA.