Ngày 7.10, tại Hà Nội, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tổ chức Hội thảo tham vấn về những nội dung sửa đổi, bổ sung về lao động chưa thành niên trong dự thảo Bộ Luật Lao động (sửa đổi). 

Tại dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) bổ sung nguyên tắc sử dụng lao động chưa thành niên (chưa đủ 18 tuổi) là chỉ được làm những công việc phù hợp với sức khỏe để bảo đảm sự phát triển thể lực, trí lực và nhân cách. Chủ lao động phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ.

Đồng thời, đối với việc sử dụng lao động chưa đủ 15 tuổi, dự thảo cũng quy định người sử dụng lao động phải tuân thủ quy định ký kết hợp đồng lao động với người đại diện theo pháp luật và được sự đồng ý của người chưa đủ 15 tuổi, phải có giấy khám sức khỏe xác nhận sức khỏe phù hợp với công việc. Lao động này chỉ được làm những công việc nhẹ do Bộ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội quy định.

Bên cạnh đó, người sử dụng lao động phải bố trí giờ làm việc không ảnh hưởng đến thời gian học tập.Đặc biệt, người sử dụng lao động không được tuyển dụng và sử dụng người chưa đủ 13 tuổi làm việc, trừ công việc nghệ thuật, thể dục và thể thao và phải có sự đồng ý của cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh. 

Lao động chưa thành niên là đối tượng dễ bị tổn thương và lạm dụng.

Bà Shelley Casey, chuyên gia của Unicef (Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc) cho rằng, cần bổ sung định nghĩa về “công việc nhẹ” phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, cần nêu rõ rằng “công việc nhẹ” là những công việc không nguy hiểm đến sức khỏe hay sự phát triển thể lực của người chưa thành niên và không ảnh hưởng việc đến trường.

"Lao động chưa thành niên giúp việc gia đình là đối tượng dễ bị tổn thương, lạm dụng. Do đó, nếu cho phép, cơ quan quản lý cần bổ sung các biện pháp bảo vệ an toàn" - Bà Shelley Casey nhấn mạnh.

Hiện tại, dự thảo không quy định cấm sử dụng lao động chưa thành niên làm giúp việc gia đình. Tuy nhiên, lao động giúp việc gia đình là một công việc có khá nhiều đặc thù, thậm chí dự thảo Bộ Luật Lao động (sửa đổi) cũng đã dành 5 điều (từ Điều 161 đến Điều 165) quy định riêng về nghĩa vụ, hợp đồng lao động, những hành vi bị nghiêm cấm... đối với lao động là người giúp việc gia đình. Do đó, các chuyên gia quốc tế cũng khuyến nghị cần cân nhắc kỹ hơn việc cho phép sử dụng lao động chưa thành niên làm giúp việc gia đình.

Tuy nhiên, do lao động chưa thành niên giúp việc gia đình là đối tượng dễ bị tổn thương, lạm dụng, nên để phòng tránh rủi ro, một số quốc gia như Brazil, Panama, Togo, Bờ Biển Ngà và Indonesia đã cấm sử dụng lao động chưa thành niên giúp việc gia đình và xếp công việc này vào nhóm công việc nguy hiểm cho người chưa thành niên. Một số quốc gia khác như Philippines, Malaysia cấm người chưa thành niên dưới 15 tuổi làm công việc giúp việc gia đình.

Tại hội thảo, các chuyên gia cũng cho rằng rủi ro đối với trẻ em làm giúp việc gia đình lớn, do đó cần xem xét bổ sung quy định cấm sử dụng lao động chưa thành niên làm giúp việc gia đình.

Do đó, việc hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm bảo đảm tốt hơn việc xóa bỏ những hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất, đặc biệt là đối với những lao động chưa thành niên không có hợp đồng lao động giữ vai trò vô cùng quan trọng.