Gần đây một số làng nghề cứ rơi rụng dần, việc bảo tồn và phát triển làng nghề truyền thống xem chừng vẫn còn đầy khó khăn.

Một năm rơi rụng 2 làng nghề

Theo báo cáo từ các địa phương trong tỉnh, tính đến cuối năm 2011 toàn tỉnh có 13 làng nghề, nhưng đến thời điểm hiện tại chỉ còn 11 là tạm trụ vững, 2 làng nghề phải chịu thu hồi “quyết định công nhận làng nghề”, đó là làng nghề bánh mứt Trung An (TP.Mỹ Tho) do không có giải pháp duy trì, phát triển và làng nghề dệt chiếu Đăng Hưng Phước (Chợ Gạo) do không đạt về số hộ tham gia theo tiêu chí công nhận làng nghề được quy định tại Thông tư 116 của Bộ NNPTNT. Như vậy, chỉ trong 1 năm đã “rụng” 2 làng nghề - một “sự kiện” rất đáng được quan tâm, mổ xẻ.

Theo báo cáo của ngành chức năng, thời gian qua hàng chục làng nghề trong tỉnh đã giải quyết việc làm cho trên 4.500 lao động, góp phần rất đáng kể vào công tác xóa đói giảm nghèo ở địa phương. Nhiều làng nghề với những sản phẩm nổi đình nổi đám một thời như làng nghề làm mắm tôm chà, tủ thờ ở Gò Công, làng nghề dệt chiếu ở Long Định, đan nón bàng buông ở Thân Cửu Nghĩa, Tân Lý Đông thuộc huyện Châu Thành, nghề làm bánh phồng mì ở huyện Cái Bè...

Căn cứ Chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề giai đoạn 2008-2010 và tầm nhìn 2020 với tổng kinh phí đầu tư xây dựng hạ tầng hơn 30 tỉ đồng (ngân sách Nhà nước hỗ trợ hơn 20 tỉ đồng), mỗi làng nghề đều được tỉnh hỗ trợ xây dựng đề án phát triển và căn cứ đề án được phê duyệt, tỉnh và cấp huyện đã tập trung huy động nguồn lực đầu tư.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng đã ban hành một số văn bản chỉ đạo các cơ chế, chính sách hỗ trợ như thực hiện lồng ghép với tất cả các chương trình, dự án đầu tư trên địa bàn (như đầu tư nông thôn mới, các chương trình mục tiêu quốc gia, vốn ngân sách tỉnh phân cấp...), ưu tiên công tác dạy nghề cho các làng nghề theo “Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Tiền Giang đến năm 2020”, hỗ trợ vay vốn tín dụng dành cho Quỹ quốc gia giải quyết việc làm và chính sách tín dụng phục vụ nông nghiệp-nông thôn; hỗ trợ làng nghề đầu tư dây chuyền sản xuất mới, đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường làng nghề...

Khó khăn còn nhiều

Tuy các biện pháp hỗ trợ của tỉnh nhìn chung khá toàn diện nhưng trong thực tế các làng nghề vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì và phát triển, trong đó nổi lên rõ nhất là thiếu vốn để mở rộng sản xuất – bởi theo quy định để có thể tiếp cận vốn vay ngân hàng thì cần có “dự án” để tổ chức tín dụng xem xét, trong dự án phải tính toán đầy đủ các chỉ số liên quan bài toán cân đối hiệu quả đầu tư - mà cái này thì phần lớn là ngoài tầm với của các cơ sở làng nghề  (đa phần “ông, bà chủ” đều xuất thân là nông dân chính hiệu, chủ yếu đi lên từ “nghề dạy nghề”!).

Mặt khác do thu nhập từ các làng nghề phần lớn còn thấp (sử dụng thời gian nhàn rỗi để làm thêm) nên hiện nhiều lao động làng nghề đã chuyển sang làm việc cho các khu, cụm công nghiệp hình thành trên địa bàn “có ăn” hơn (!).

Rõ ràng các làng nghề đang rất cần các chính sách hỗ trợ rõ và mạnh hơn để “phát triển bền vững”, người lao động sống được với nghề, từ đó mới có thể gắn bó, theo đuổi và phát huy nghề truyền thống...