20 năm đòi đất cho gia tộc

Câu chuyện xảy ra tại gia đình bà Phạm Thị Nguyệt (ngụ phường Bình Trưng Tây, quận 2, TPHCM). Năm 1966, ông bà nội của bà Nguyệt có mua khu đất rộng 72.240m2, thuộc phường Phú Hữu, quận 9, TPHCM. Việc mua bán có đầy đủ giấy tờ và chứng thực pháp lý của chính quyền chế độ cũ. Sau đó, ông nội bà Nguyệt là Tăng Như Hoa có giao cho ông Đỗ Văn Trì canh tác trên 72.240m2 đất nói trên. Ông Trì đã để cho con trai là Đỗ Văn Giao quản lý canh tác 10.800m2 (trong tổng sổ hơn 72.240m2). Sau năm 1975, ông Hoa lấy lại đất và UBND xã Phú Hữu lúc đó đã giải quyết trả lại đất cho ông Hoa. Song, ông Hoa vẫn tiếp tục cho gia đình ông Trì canh tác trên phần đất của mình. Năm 1983, thay vì trả lại đất cho chủ cũ, riêng ông Giao lại đăng ký theo chỉ thị 299/TTg của Thủ tướng Chính phủ, dẫn tới năm 1997, ông Giao được cấp sổ đỏ…

Cũng trong năm 1997, bà Phạm Thị Nguyệt và ông Tăng Văn Giàu (con ông Hoa) - đại diện thừa kế gia tộc ông Hoa - đã đứng đơn đòi lại đất từ ông Trì và ông Giao. Tranh chấp khiếu nại được các cấp chính quyền thụ lý, hòa giải v.v… nhưng kết quả không tới đâu, trong khi đó ông Trì chia cho con trai là ông Giao (10.800m2) và còn chia cho hàng loạt con, cháu sử dụng mảnh đất này gồm: Nguyễn Văn Sang (2.200 m2), Đỗ Văn Tài (9.148m2), Đỗ Văn Thại (18.122m2), Đỗ Văn Hai (5.653m2), Đỗ Thị Lợi (3.142m2), Phan Hữu Khánh (2.000m2) và Đỗ Thái Hùng (4.000m2). Ngày 12.10.1998, tại Quyết định số 5346/QĐ-UB-NC, UBND TPHCM đã công nhận hòa giải giữa các bên. Theo đó, các hộ con, cháu ông Trì phải trả lại 20% diện tích đất đang sử dụng cho bà Nguyệt v.v… Tuy nhiên sau đó, việc giao trả 20% diện tích đất (1,12ha) cũng không thành giữa các bên (do diện tích giao trả manh mún, nhỏ lẻ, không liền thửa, liền khoảnh…).

Điều đáng nói, trong lúc đất đang có tranh chấp, vào ngày 26.12.2007, UBND TP ra văn bản số 9188/VP-PCNC, yêu cầu UBND quận 9 “tạm thời giữ nguyên hiện trạng khu đất để chờ ý kiến kết luận của UBND TP”. Song, bất chấp văn bản trên, UBND quận 9 lại rốt ráo cấp sổ đỏ cho các hộ nêu trên. Vì vậy, phía bà Nguyệt tiếp tục khiếu kiện cho đến nay…

UBND quận 9… bác chỉ đạo của UBND TP

Điều đặc biệt của quá trình giải quyết vụ tranh chấp kéo dài này là ngày 27.11.2013, Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Hữu Tín đã ban hành công văn số 6293/UBND-PCNC, gửi UBND quận 9. Theo đó, UBND TP kết luận việc UBND quận 9 cấp sổ đỏ cho các hộ dân, khi chưa thực hiện xong việc thỏa thuận với bà Phạm Thị Nguyệt theo đúng nội dung Quyết định số 5346/QĐ-UBND ngày 12.10.1998 của UBND TP “là chưa đúng quy định”. Từ đó, UBND TP đã chỉ đạo UBND quận 9 “thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp sai cho các hộ dân”. Thế nhưng, suốt thời gian dài, UBND quận 9 vẫn… bình chân như vại, không chấp hành chỉ đạo của UBND TP, không thu hồi những cuốn sổ đỏ mà UBND quận 9 đã cấp sai.

Gần đây, giải thích về việc làm bất bình thường của mình, UBND quận 9 đã buộc phải ra văn bản số 1860/UBND-TNMT, gửi UBND TP. Tại văn bản này, ông Nguyễn Văn Thành - Phó Chủ tịch UBND quận 9 - cho rằng: UBND quận 9 cấp sổ đỏ cho các hộ tại thời điểm Quyết định 5346 (ngày 12.10.1998) của UBND TP đã có hiệu lực pháp luật và đã thực hiện nội dung Quyết định 5346… Vì vậy, việc UBND quận 9 cấp sổ đỏ cho các hộ “là đúng quy định pháp luật” (?). Từ đó, theo ông Thành, “việc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các hộ trên theo nội dung văn bản số 6293/UBND-PCNC ngày 27.11.2013 (của UBND TPHCM - PV) là không đúng quy định” (?).

Rõ ràng, với cách trả lời của UBND quận 9 tại văn bản 1860 nêu trên đã bác bỏ sự chỉ đạo đúng quy định pháp luật của UBND TPHCM. Theo bà Phạm Thị Nguyệt: “UBND quận 9 nói thực hiện nội dung Quyết định 5346 là nói sai sự thật. Trên thực tế, việc trao trả 20% diện tích đất theo công nhận hòa giải tại Quyết định 5346 đã không thực hiện được, thì làm sao nói đã thực hiện Quyết định 5346? Gia đình tôi vẫn khiếu kiện ròng rã bao năm nay, có dừng lại đâu? UBND quận 9 đã che giấu sự thật, biện bạch cho việc cấp sổ đỏ sai phạm của mình, còn bảo thủ đổ lỗi cho chỉ đạo của UBND TP là không đúng quy định luật pháp. Khiếu nại cấp dưới giải quyết không thỏa đáng, người dân cầu cứu cấp trên; đằng này, cấp trên chỉ đạo, cấp dưới còn “bác” chỉ đạo của cấp trên thì chúng tôi còn biết kêu ai bây giờ?”.

Hiện nay, gia đình bà Nguyệt đang tiếp tục gửi đơn đòi lại đất. Tuy nhiên, dư luận đang đặt câu hỏi: UBND TPHCM sẽ xử lý vụ việc này thế nào khi mà chỉ đạo của chính UBND TP lại bị cấp dưới không chấp hành và còn chỉ trích ngược lại là… chỉ đạo “không đúng quy định”. Rất mong sự việc nêu trên được giải quyết thấu đáo để thực hiện nghiêm “kỷ cương phép nước”, cấp trên chỉ đạo, cấp dưới phải thi hành.