Tạo đà phát triển mới

Kể từ khi Sắc lệnh số 08/SL ra đời, ngành đo lường Việt Nam đã có những bước phát triển mới, góp phần không nhỏ cho sự nghiệp kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Từ hoạt động đảm bảo thông tin liên lạc cho tiền tuyến đến việc rà phá bom mìn, thủy lôi trên những trận địa pháo cao xạ… ở đâu cũng có sự tham gia của kỹ thuật đo lường điều khiển.

Với dấu ấn năm 1979, hợp nhất ba mặt công tác tiêu chuẩn hóa, quản lý đo lường và kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa để thành lập nên Cục TCĐLCL Nhà nước, nay là Tổng cục TCĐLCL - là một bước đi lớn trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và tạo đà phát triển mới, tháo gỡ những hạn chế mà nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung để lại.

Đặc biệt 30 năm qua, hoạt động này luôn được đổi mới và hội nhập sâu rộng để kịp thời phục vụ, trang bị hành trang cho doanh nghiệp (DN) Việt Nam sẵn sàng hội nhập kinh tế quốc tế, đóng góp chung cho sự phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam trong thời kỳ đổi mới. Nhiều công trình nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật đo mới đã phát huy tác dụng, đảm bảo duy trì và nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa. Đặc biệt, cùng với sự phát triển nhanh như vũ bão của công nghệ vi điện tử, công nghệ tin học, các nhà khoa học đo lường của Việt Nam đã nhanh chóng nắm bắt kỹ thuật mới, đưa ứng dụng của đo lường tự động vào các ngành kinh tế mũi nhọn như: Điện tử bưu chính viễn thông, điện lực, khai thác dầu khí, mỏ địa chất, sản xuất ximăng, phân bón, khí tượng thủy văn…

Năm 1984, hệ thống các Chi cục TCĐLCL đã được hình thành tại các địa phương. Đến nay, tại 63 tỉnh, thành, lực lượng này đã tạo thành những chân rết để thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động TCĐLCL với một mạng lưới rộng khắp từ trung ương đến địa phương.

Với công cuộc đổi mới năm 1986, việc mở rộng hợp tác quốc tế đã góp phần tích cực tạo thuận lợi cho phát triển thương mại, tăng cường vị thế của Việt Nam. Tổng cục hiện là cơ quan đại diện Việt Nam tham gia với tư cách thành viên tại 14 tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn, đo lường, năng suất, chất lượng và mã số mã vạch như: Ủy ban Tư vấn về tiêu chuẩn và chất lượng của ASEAN, Ủy ban Tiêu chuẩn và Đánh giá sự phù hợp của APEC; Diễn đàn hợp tác Á - Âu (ASEM)... và luôn hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm, hàng hóa, đẩy mạnh hoạt động khảo sát, kiểm tra theo hướng hậu kiểm, cảnh báo về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, đặc biệt kết quả đánh giá chất lượng hàng hóa của Việt Nam được thừa nhận ở nước ngoài giúp cho DN xuất khẩu giảm chi phí, thời gian lưu hàng hóa tại cửa khẩu, tăng khả năng cạnh tranh.

Ngành đã có đóng góp trong việc phát hiện một số vụ việc vi phạm lớn như: Điện kế điện tử, acetone trong xăng, mũ bảo hiểm kém chất lượng, đồ chơi trẻ em, sữa nhiễm melamine hay các gian lận đo lường trong sử dụng cột đo nhiên liệu. Riêng trong năm 2016, ngành đã tiến hành kiểm tra chất lượng đối với gần 22.720 lô hàng; kiểm định, hiệu chuẩn cho 177.123 phương tiện đo, thử nghiệm 321.624 mẫu, giám định 28.298 mẫu sản phẩm hàng hóa.

Hội nhập sâu rộng với thế giới

Là một quốc gia mới tham gia hội nhập, hệ thống tiêu chuẩn của Việt Nam chưa phù hợp với hệ thống tiêu chuẩn quốc tế, dẫn đến những khó khăn trong hoạt động giao thương quốc tế. Hoạt động xây dựng TCVN, hài hòa tiêu chuẩn quốc tế ngày càng được chú trọng. Hiện nay, hệ thống TCVN đã lên đến 9500 TCVN và 650 QCVN, với 47% TCVN hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế. Hoạt động công nhận, đánh giá sự phù hợp được nội địa hoá và thừa nhận quốc tế. Đây là yêu cầu cần thiết để DN Việt Nam chủ động nắm bắt các yêu cầu, chuẩn mực chất lượng của thị trường để sản xuất, xuất khẩu hàng hóa đáp ứng nhu cầu của khách hàng, vượt qua các rào cản kỹ thuật TBT và sẵn sàng hội nhập kinh tế quốc tế.

Bên cạnh đó, Tổng cục đã xây dựng, trình các cấp có thẩm quyền ban hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật; Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Luật Đo lường. Đây là những vấn đề cơ bản, quan trọng, không thể thiếu để tham gia WTO, ký kết các hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương.

Ông Trần Văn Vinh - Tổng cục trưởng Tổng cục TCĐLCL - cho biết: “Định hướng phát triển trong thời gian tới là sẽ tiếp tục rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan để nâng cao hiệu lực, hiệu quả và tính thống nhất trong hoạt động quản lý nhà nước về TCĐLCL. Đặc biệt là rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật để kiến nghị sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa...”.

67 năm trôi qua, với hoạt động đo lường từ đơn vị đo, các phép đo, chuẩn đo lường đã thống nhất trong cả nước từ Trung ương đến địa phương, các DN đảm bảo sự chính xác đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế.