Người tố cáo bị nhiều áp lực, cần cầu cứu nên mới phải tố cáo nặc danh

Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Bùi Văn Cường, Đại biểu Quốc hội Đoàn Gia Lai cho rằng, đối với tố cáo nặc danh, ông thiên về loại ý kiến thứ 2, đó là tố cáo nặc danh nếu có tình tiết, chứng cứ cụ thể thì phải xem xét, nhất là trong bối cảnh chúng ta đang đẩy mạnh công tác phòng chống tham nhũng.

Ông Bùi Văn Cường nhấn mạnh, cơ quan tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cần xem xét tố cáo nặc danh nếu có căn cứ, chứng cứ cụ thể. Thực tế người tố cáo bị nhiều áp lực, cần cầu cứu nên mới phải tố cáo nặc danh. Ví dụ như quy trình liên quan đến đấu thầu, xây dựng các dự án… còn khuất tất thì chỉ những người trong cuộc mới biết, để chụp ảnh, quay clip để có chứng cứ… thì mình phải xem xét chứ.

“Tại sao lại cấm một kênh thông tin hết sức quan trọng, tôi cho rằng, cần có điều khoản về vấn đề này để thực hiện góp phần vào công tác phòng chống tham nhũng, làm cho bộ máy của nhà nước trong sạch hơn” – ông Bùi Văn Cường nói.

Đồng quan điểm trên, Đại biểu Bùi Đặng Dũng (Kiên Giang) nêu vấn đề, tại sao còn tố cáo nặc danh, tôi cho rằng, đó là do chúng ta chưa bảo vệ được người tố cáo nên họ sợ, không dám tố cáo chính danh, trừ những kẻ lợi dụng, cơ hội, ném đá giấu tay để hại đồng đội khi đề bạt, bổ nhiệm, chúng ta phải loại trừ. Còn đơn thư tố cáo gửi qua thư điện tử, hay người ta gửi ghi âm về toàn bộ vụ việc, hình ảnh thì đây đều là chứng cứ rất quan trọng, cần thiết.

Cơ chế bảo vệ người tố cáo chưa đủ mạnh

Đại biểu Lê Thanh Vân (Cà Mau) cho rằng, không nên phân biệt giữa tố cáo bằng văn bản, tố cáo trực tiếp với tố cáo bằng fax, email, điện thoại. Ban soạn thảo chưa phân tích sâu và phân biệt rõ điều này, nên mới coi việc truyền tin qua fax, email, điện thoại không phải là văn bản. Xét về bản chất, thì thông tin tố cáo mới là quan trọng nhất.

“Văn bản ở đây không nên hiểu chỉ là văn bản gốc, mà cần phải thừa nhận cả những văn bản được truyền qua fax, email và điện thoại. Đó chính là hình thức giao dịch điện tử, mà thời đại công nghệ số đang diễn ra, không thể không thừa nhận.

Ông Vân cho rằng, không thể viện dẫn số liệu đúng, sai về thông tin tố cáo đã giải quyết để biện lý cho việc loại bỏ hình thức tố cáo nặc danh. Vì sao lại có tố cáo nặc danh? Thực tiễn cho thấy, ngoài việc lợi dụng để gây rối, triệt hạ, vu khống người khác, có thể thấy một sự thật là người nặc danh sợ bị trả thù, bị trù dập, bị bức hại... nên họ mới chọn hình thức này. Điều đó cũng cho thấy, cơ chế bảo vệ pháp luật của chúng ta chưa đủ mạnh để bảo đảm quyền tố cáo của họ. Vì vậy, cần thừa nhận hình thức này. Tuy nhiên, tố cáo nặc danh chỉ có giá trị khi có đủ 1 trong 3 yếu tố: Thông tin tố cáo có những chi tiết chặt chẽ, có cơ sở về logic, Phản ánh đúng sự thật, có liên quan trực tiếp đến người bị tố cáo, Có chứng cứ tin cậy để khẳng định tố cáo đúng sự thật.

Theo Đại biểu Bùi Đặng Dũng (Kiên Giang) điều mà mọi người tố cáo mong muốn nhất là những vấn đề mà họ tố cáo có đến được đến cơ quan xử lý và đối tượng bị tố cáo bị đưa ra ánh sáng. Người tố cáo đều nơm nớp lo lắng sợ hãi bị trả thù.

Ông Dũng cho hay, bây giờ nhìn lại những người tố cáo, điểm mặt chỉ tên lại những người có công tố cáo sai phạm hiện nay thì đều có cuộc sống không ổn định, yếu tố tác động, tâm lý, tư tưởng, tình cảm, gia đình, vợ con họ đều chịu sức ép dư luận rất lớn. Ở cơ quan, đơn vị thì người tố cáo đó luôn luôn có nỗi ám ảnh của đồng nghiệp.

Vụ đất đai ở Hải Phòng, đại tá về hưu tố cáo giờ thế nào hay gần đây nhất, hai cụ Nguyễn Công Uẩn, Nguyễn Tiến Lãng ở Bắc Ninh phát hiện giúp cơ quan chức năng gần 3.000 bộ hồ sơ thương binh giả, đang đề nghị khen tặng nhưng mãi vẫn chưa khen tặng.

Hai cụ này đều là cựu chiến binh, hơn 80 tuổi và vì tố cáo mà cuộc sống bị đe dọa, gia đình phải đi trốn. Ngay tại Bắc Ninh sát Hà Nội mà việc sờ sờ như vậy, các cựu chiến binh thực sự còn bị đe dọa như thế thì những người khác sẽ như thế nào. Cho nên cơ chế, bảo vệ người tố cáo là rất quan trọng.