So với kỳ họp trước, nhiều lời hứa của lãnh đạo ngành y tế còn bỏ ngỏ. Tuy nhiên, tín hiệu rất tích cực là Bộ trưởng Bộ Y tế đã đưa ra những giải pháp để nhằm giảm thêm 10% giá thuốc trên thị trường.

Tai biến y khoa: Khó dừng, chỉ hạn chế

Các ĐB dành sự quan tâm đặc biệt với vấn đề tai biến y khoa và các biện pháp nâng cao chất lượng khám-chữa bệnh của ngành y tế. ĐB Đặng Xuân Phương (Đắk Lắk) chất vấn Bộ trưởng Y tế thời gian qua đã có những giải pháp gì nhằm giảm tai biến y khoa; thời gian tới ngành y tế sẽ có những giải pháp gì để người dân có thể tham gia giám sát phòng ngừa rủi ro, khắc phục hậu quả tai biến y khoa ở các bệnh viện.

Chung quan điểm, ĐB Phạm Như Hiệp (Thừa Thiên - Huế) cho rằng ngành y tế Việt Nam đã có nhiều tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị như những thành tựu xuất sắc trong ghép tạng, ghép tế bào gốc, điều trị ung thư, phẫu thuật nội soi..., nhưng chủ yếu triển khai ở các bệnh viện lớn. Làm thế nào để người dân ở cơ sở có thể được thụ hưởng những tiến bộ này và nếu sử dụng bảo hiểm y tế thì được chi trả ra sao là câu hỏi vẫn chưa có câu trả lời.

ĐB Nguyễn Phước Lộc (TPHCM) và ĐB Đặng Ngọc Nghĩa (Thừa Thiên - Huế) kiến nghị, sớm nghiên cứu ban hành phác đồ điều trị chuẩn để sớm khắc phục được những vướng mắc tại cơ sở. Trong khi mục tiêu trọng tâm của ngành y tế là nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn cho bệnh nhân, tránh tai biến, sự cố y khoa; hiện có nhiều bệnh viện trong nước được trang bị thiết bị rất tốt nhưng tại sao người nước ngoài đến khám-chữa bệnh ở Việt Nam lại ít, số lượng người Việt đi khám chữa ở nước ngoài rất nhiều với chi phí lớn…

Bộ trưởng Tiến thừa nhận, bộ đã có đề án như ban hành quy trình khám-chữa bệnh; quy trình liên quan trang thiết bị máy móc liên quan đến khám-chữa bệnh cũng ban hành, vấn đề là thực hiện như thế nào. Sắp tới bộ sẽ ban hành thêm các văn bản và xử lý nghiêm theo hành lang pháp lý nếu có sai phạm. “Tai biến y khoa là điều không mong muốn, là nỗi đau lòng, nhưng khó dừng lại, chỉ có thể hạn chế” - bà Tiến nói.

Quá tải phổ biến, mua thuốc như mua rau

ĐB Nguyễn Tạo (Lâm Đồng) nêu hiện tượng quá tải tuyến trung ương tạo sự lo lắng, nỗi kinh hoàng của nhiều bệnh nhân, đặc biệt là người nghèo. Trong khi đó, Bộ trưởng đã nhiều lần trả lời và hứa năm 2015 sẽ giảm tải rõ rệt, nhưng nay đã là năm 2017, tình trạng quá tải bệnh viện vẫn còn nghiêm trọng, chậm được khắc phục. “Bộ trưởng suy nghĩ gì về thực trạng này và có hành động quyết liệt nào để giải quyết” - ông Tạo đặt câu hỏi.

Bộ trưởng Tiến cho biết, Bộ Y tế đang thực hiện đề án giảm tải, đến năm 2020 sẽ cơ bản hết tình trạng quá tải. Vấn đề bệnh án điện tử, hiện bộ thí điểm, tương lai sẽ nhân lên, còn thẻ thông minh thì ngành bảo hiểm xã hội chủ trì, có thể có số định danh theo chứng minh thư.

Tình trạng các cửa hàng bán thuốc không theo đơn, vấn nạn mượn bằng, thuê bằng phổ biến trong khi dược sĩ vì lợi nhuận kê đơn tràn lan thay bác sĩ cũng khiến các ĐB lo lắng và đặt nhiều câu hỏi cho lãnh đạo ngành y tế. ĐB Nguyễn Thanh Hải (Bắc Giang) bức xúc, yêu cầu Bộ trưởng Tiến nêu giải pháp để khắc phục tình trạng này. ĐB Phạm Văn Tuân (Thái Bình) còn chất vấn đến khi nào mới chấm dứt tình trạng dược sĩ kê đơn thay bác sĩ.

Trong khi đó, ĐB Dương Minh Ánh (Hà Nội) lo lắng, khảo sát gần 3.000 hiệu thuốc ở nông thôn, thành thị phía Bắc cho thấy 81-99% thuốc được bán mà không cần đơn bác sĩ. “Tình trạng “mua thuốc dễ như mua rau” này dẫn tới nhiều hệ lụy như thuốc bán không đúng đối tượng, lạm dụng kháng sinh, lạm dụng thuốc...” - bà Ánh bức xúc.

Bộ trưởng Tiến nói: “Tôi xin nhận trách nhiệm, nhận lỗi khi dân đến hiệu thuốc nào cũng mua được thuốc mà không cần đơn thuốc của bác sĩ”. Bộ trưởng cũng thừa nhận quản lý tình trạng này khó vì đã có thông tư ban hành quy định về việc kê đơn, quản lý quầy thuốc đạt chuẩn nhưng đơn vị kinh doanh không tuân theo. Bộ Y tế đang giao Cục Quản lý Dược thí điểm mô hình quản lý nhà thuốc, sắp tới sẽ nhân rộng. “Sắp tới ngành y tế sẽ đổi mới toàn diện, thanh tra, kiểm tra nhiều hơn” - Bộ trưởng Tiến nhấn mạnh.

Về chênh lệch giá ở các quầy thuốc bán lẻ, Bộ trưởng Tiến cho rằng chắc chắn giá giữa các quầy thuốc sẽ khác nhau, chúng ta phải tuân thủ quy luật của thị trường, tuân theo kê khai giá, công khai minh bạch. Với gần 700 thuốc biệt dược còn bản quyền, giá cao, Bộ Y tế sẽ áp dụng hình thức đàm phán giá, mua sắm tập trung với hy vọng mua được thuốc giá rẻ hơn. Gần 500 biệt dược gần hết hạn bảo hộ độc quyền giá cao đang được đưa vào đấu thầu rộng rãi. Bộ trưởng Tiến kỳ vọng giải pháp này sẽ giúp giảm thêm 10% giá thuốc trên thị trường.

Nhiều đại biểu cũng đặt câu hỏi về tình trạng lạm dụng xét nghiệm, mặt trái của tự chủ bệnh viện, xã hội hóa, kéo dài thời gian nằm viện… bà Tiến thừa nhận có tình trạng lạm dụng dịch vụ y tế từ cả hai phía cơ quan y tế và người dân. Cụ thể, mức hưởng bảo hiểm y tế lớn, cộng thêm quy định thông tuyến nên người dân lạm dụng đi khám nhiều. Có bệnh nhân đi khám 20-30 lần trong một tháng, sáng khám xong chiều khám tiếp, khám ở huyện này lại sang huyện khác khám. Các đơn vị y tế do cơ chế tự chủ, áp lực tăng nguồn thu nên lạm dụng kỹ thuật xét nghiệm, dịch vụ y tế. Giải quyết tình trạng này, Bộ trưởng Tiến lại hứa sẽ tổ chức các quy trình khám-chữa bệnh chặt hơn.

Ý kiến ĐBQH về phần trả lời của Bộ trưởng Bộ Y tế

ĐB Đinh Duy Vượt (Gia Lai): Sẽ tiếp tục giám sát để ngành y tế có chuyển biến tốt. Qua buổi trả lời của Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến tôi thấy lĩnh vực y tế là lĩnh vực được các đại biểu rất quan tâm và Bộ trưởng đã nắm rất chắc, sâu vấn đề, đặc biệt có những giải pháp giải quyết vấn đề bức xúc đối với cử tri được đại biểu nêu.

ĐB Bùi Sỹ Lợi (Thanh Hóa): Các ý kiến tranh luận với Bộ trưởng rất thẳng thắn, trách nhiệm. Bộ trưởng Bộ Y tế cũng nói quyết tâm chính trị cao để chuyển biến toàn ngành nhằm nâng cao sự hài lòng của người dân đối với ngành, phiên trả lời chất vấn của ĐB đã thỏa mãn ý kiến của cử tri và trong buổi chất vấn không có phản ứng lớn của ĐBQH có chen vào để tranh luận. Tôi cho rằng, các ý kiến tranh luận với Bộ trưởng rất thẳng thắn, trách nhiệm.

ĐB Đỗ Văn Sinh (Quảng Trị): Mong lời hứa của Bộ trưởng sớm trở thành hiện thực. Những lời hứa của các bộ trưởng trước Quốc hội thì bộ trưởng sớm thực hiện để người dân thấy được bước tiến trong công tác đối thoại giữa người dân, Chính phủ và Quốc hội. Bộ trưởng cũng có kinh nghiệm một khóa rồi nên những vấn đề bức xúc của dân đã giải quyết được. Xuân Hải