Ngày 1.6, đoàn công tác của Ban chỉ đạo Nhà nước về đổi mới cơ chế hoạt động đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL) do Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Bộ KHCN về cơ chế quản lý, cơ chế tài chính, hệ thống tổ chức khoa học và công nghệ

Theo báo cáo của Bộ KHCN, Thứ trưởng Bộ KHCN Trần Văn Tùng cho biết, tính đến 31.5.2016, cả nước có 1.432 tổ chức KHCN công lập với tổng số nhân lực nghiên cứu thuộc khu vực công lập 139.531 người (trong tổng số nhân lực nghiên cứu của cả nước là 164.744 người). Các tổ chức KHCN công lập đã có nhiều kết quả KHCN, đóp góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, Bộ KHCN cũng thừa nhận các tổ chức, đơn vị còn trùng lắp về hiệu quả, hoạt động không cao. Việc đầu tư từ ngân sách nhà nước cho các tổ chức KHCN công lập còn dàn trải, mang tính cào bằng, chưa thực sự chú trọng tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm cho các tổ chức KHCN trong một số ngành, lĩnh vực cần ưu tiên để hình thành một số tổ chức KHCN mạnh đạt trình độ khu vực... Việc tinh giản biên chế, năm 2015 chỉ tinh giản… 4 viên chức, năm 2016 tinh giản 3 viên chức, năm 2017 và các năm tiếp theo đến 2021 dự kiến tinh giản 10% tổng số biên chế so với năm 2015.

Ông Trần Đắc Hiến - Vụ trưởng Vụ Tổ chức Cán bộ của Bộ KHCN - cho rằng, hiện nay 90% dành cho chi hoạt động thường xuyên là quá lớn, chỉ còn gần 10% chi đầu tư phát triển thì khó đem lại kết quả nghiên cứu KHCN có giá trị. Tính trung bình mỗi địa phương có 13 tổ chức khoa học là quá nhiều so với nhu cầu thực tiễn và 5 lĩnh vực KHCN.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đánh giá, nhiều tổ chức KHCN quá nhỏ, chỉ 10 người nhưng vẫn có 1 trụ sở, chiếm 1 miếng đất, có bảo vệ, có lễ tân phục vụ nên mới có chuyện “lãnh đạo nhiều hơn nhân viên”, không thể cải cách được tiền lương. “Ta vừa thiếu lại vừa thừa người, trong đó thiếu là thiếu cán bộ nghiên cứu, còn thừa là thừa cán bộ quản lý. Trong số này tỉ lệ những người thực sự làm khoa học là bao nhiêu?” – Phó Thủ tướng đặt câu hỏi. Do đó, Phó Thủ tướng yêu cầu sắp xếp lại, mục tiêu là nâng cao năng lực, tiềm lực khoa học và công nghệ, đóng góp nhiều nhất cho tăng trưởng kinh tế - xã hội; không sắp xếp đổi mới thì khó lòng cải cách tiền lương.

Mặt khác, Phó Thủ tướng cho rằng: “Không nên hiểu đổi mới, sắp xếp hoạt động của ĐVSNCL là dẹp bớt đi, đông người quá thì giảm bớt đi mà là sắp xếp hợp lý, cần giảm đầu mối, biên chế thì giảm, cần cơ cấu lại, tăng thì vẫn phải tăng, kể cả giải thể đơn vị để đạt mục tiêu cao nhất là nâng cao hiệu quả hoạt động. Vẫn có nơi thừa cán bộ quản lý nhưng lại thiếu cán bộ nghiên cứu khoa học”.

Ngoài ra, cần nghiên cứu, đánh giá việc thực hiện hành lang pháp lý hiện nay như Luật Khoa học và Công nghệ, Luật công chức, viên chức, các nghị định liên quan của Chính phủ để bổ sung, điều chỉnh cho phù hợp, thực hiện tốt chức năng hiện có với tinh thần đổi mới mạnh mẽ các tổ chức KHCN, tạo động lực trong nghiên cứu phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, phát triển kinh tế đất nước.

Phó Thủ tướng cho biết, Đề án của Chính phủ cũng đặt ra việc nghiên cứu xây dựng cơ chế hợp đồng có thời hạn của viên chức tại cơ sở khoa học để một mặt, tinh giản bộ máy, biên chế, mặt khác tạo điều kiện nâng cao năng lực của bộ phận này. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ KHCN sớm hoàn thiện báo cáo và gửi Thường trực Ban chỉ đạo để tiếp tục hoàn thiện đề án.